December 2020

Notaris Ton Lekkerkerker

Opgevolgd door Deline Kruitbosch

Maartens Foundation

Bewegen is een vorm van geluk

Afscheid Frank Delissen

‘Im Frage’: expositie kunstverzameling

Inhoud

Steun en juridische hulp

De opleving van het coronavirus de afgelopen maanden heeft ertoe geleid dat de overheid het derde steunpakket aan het bedrijfsleven heeft uitgebreid. Meer sectoren en bedrijven komen nu in aanmerking voor een tegemoet- koming van de vaste lasten. Maar waar dit voor de ene ondernemer net de redding kan zijn, is het voor de ander een druppel op een gloeiende plaat. Een mogelijke uit- weg biedt de WHOA, de Wet Homologatie onderhands akkoord. Deze wet kan voorkomen dat bedrijven failliet gaan. Hoe een WHOA-traject in zijn werk gaat, vertelt advocaat Ondernemingsrecht Maartje Ter Horst op pagina 22.

Sommige instellingen krijgen steun vanuit een andere hoek: goededoelenorganisaties baseren hun voortbe- staan op donaties en giften. Voor dit soort instellingen is het vanwege belastingvoordelen aan te raden om een ANBI-status te verkrijgen én te behouden. Dirkzwager heeft een gratis online tool ontwikkeld waarmee eenvou- dig te checken is of uw organisatie aan de eisen van de ANBI-status voldoet (p.15). Een mooi voorbeeld van een stichting met ANBI-status en met een stabiele basis van donateurs is de Maartens Foundation. Deze stichting wil door heel Nederland de levenskwaliteit van mensen met een beperking aan het bewegingsapparaat helpen verbeteren. Voormalig profwielrenner Rob Harmeling zet zich in als directeur van de foundation en advocaat Gezondheidszorg Koen Mous ondersteunt dit initiatief als lid van de Raad van Toezicht (p.4).

Bedrijven en instellingen kunnen in deze tijden alle steun en (juridische) hulp gebruiken. Voor vragen en informatie staat ons corona crisisteam tot uw beschikking en via ons kennisportal dirkzwager.nl houden wij u op de hoogte van alle ontwikkelingen.

Met ingang van 1 januari nemen we afscheid van twee zeer gewaardeerde collega’s: Frank Delissen en Ton Lekkerkerker. Beiden hebben veel voor ons kantoor betekend. Zij gaan zich nu met evenveel enthousiasme op nieuwe bezigheden storten. Deline Kruitbos volgt Ton Lekkerkerker op als notaris. Meer hierover op pagina 18 en 26.

Rest mij u een gezond, nieuw jaar met hopelijk meer perspectief te wensen.

Tom Vandeginste, voorzitter bestuur Dirkzwager legal & tax

4 Partner in MVO

De Maartens Foundation: “Wie in beweging is, neemt zijn eigen leven weer in de hand”

Tim Danen en Emile Peperkamp

8 Junior versus Senior 11 11 Upcoming, Juristen van de toekomst

Twan Hamers, voormalig Commissaris Extern van de JSVU

Algemeen deken van de Nederlandse Orde van Advocaten Frans Knüppe: “Levenservaring maakt je tot een wijzer advocaat”

Controleer uw ANBI-status met de gratis online check

Frank Delissen neemt afscheid met een expositie van zijn kunstbezit

WHOA: behouden van waarde en voorkomen van faillissement

Notaris Ton Lekkerkerker maakt de weg vrij voor Deline Kruitbosch

12 Gedachtegoed

15 Dossier

18 Dirkzwager nieuws

22 Actueel 26 Dirkzwager nieuws

Colofon

Velperpoort

Velperweg 1

6824 BZ ARNHEM

Tel. 088 24 24 100

Stella Maris

Van Schaeck Mathonsingel 4

6512 AN NIJMEGEN

Tel. 088 24 24 100

info@dirkzwager.nl

www.dirkzwager.nl

Concept & productie: Caplan

Drukwerk: Coers & Roest

De verzendfolie is biologisch afbreekbaar,

dit hoort na gebruik bij het restafval.

Contactpersoon Dirkzwager:

Annemarie Wiersma

marketing@dirkzwager.nl

Samenspraak is een uitgave van

Dirkzwager legal & tax

29 Agenda

30 In Casu

Kort nieuws Samenspraak • december 2020 Samenspraak • december 2020 Maartens Foundation gaat verder waar de behandeling stopt

Als bewegen pure topsport wordt

D

Van patiënten wordt steeds sneller verwacht dat zij na behandeling in het ziekenhuis hun normale leven weer oppakken. Veel mensen ervaren na een revalidatie echter te veel drempels in de samenleving om goed te kunnen functioneren. “Voor hen is bewegen pure topsport,” zegt voormalig prof- wielrenner Rob Harmeling. Om te voorkomen dat deze mensen op de reservebank belanden, zet hij zich in als directeur van de Maartens Foundation.

Op de reservebank

richt je je op kracht en talent en niet langer op gebrek. Ik herkende me al in de briefing over de foundation, maar zodra ik kennismaakte met de doelgroep heb ik de doelstelling echt in mijn hart gesloten. Een kind met een prothese, een oudere man met chronisch lage rugpijn of een jonge sporter met een dwarslaesie; als dit soort mensen uitbehandeld zijn, begint een nieuwe wedstrijd in de buitenwereld met een handicap of prothese en niet iedereen kan dat goed aan. Onze foundation biedt begeleiding in het vacuüm dat ont- staat na de behandeling.”

“ A ls je in beweging bent, richt je je op kracht en talent en niet langer op gebrek”

e Maartens Founda- tion is een onafhanke- lijke stichting die vorig jaar is opgericht als initiatief van de Sint Maartenskliniek. Dit gespecialiseer- de ziekenhuis staat internationaal bekend als toonaangevend zorg- verlener op het gebied van houding en beweging. De foundation wil in heel Nederland patiënten onder- steunen die na behandeling weer terugkeren naar de samenleving. Profwielrenner Rob Harmeling, die in 1988 deelnam aan de Olym- pische Spelen en in zijn loopbaan verschillende grote overwinningen behaalde, is gevraagd als directeur van de foundation. Hij wordt daarin bijgestaan door Anne Gerritsma, beleidsmedewerker van de Raad van Bestuur bij de Sint Maartens- kliniek.

Als topsporter heeft Harmeling er- varen hoe groot de invloed van een lichamelijke beperking kan zijn. “Als sporters geblesseerd raken, moeten zij zich ook terug zien te knokken. Vaak is dat een traag proces en voor je het weet, beland je op de reser- vebank. Bij de Sint Maartenskliniek krijgen revalidanten de beste zorg en de betrokkenheid van de medewer- kers voelt als een warm bad, maar wat gebeurt er zodra zij de deur uit zijn? Hoe ga je je leven inrichten en hoe zorg je ervoor dat je je weer nuttig en gewaardeerd voelt?”

Geluk in beweging

Beweging is een vorm van geluk. Wie in beweging is, neemt zijn eigen leven weer in de hand, zo rede- neert de Maartens Foundation. Rob Harmeling: “Als je in beweging bent,

De missing link

De Maartens Foundation biedt de activiteiten van Geluk in Bewe- ging aan bij iedereen die net een revalidatieperiode achter de rug heeft. Harmeling: “We gaan verder Samenspraak • december 2020

Samenspraak • december 2020 beweging met haalbare doelen: wat kan ik wel vandaag en hoe bouw ik dat langzaam uit met mijn team? Het programma is vrijblijvend, revalidan- ten en de mensen uit hun omgeving kiezen zelf of ze mee willen doen en hoe vaak. We willen hen het gevoel geven dat ze het niet alleen hoe- ven te doen. Want zeker nu tijdens de coronacrisis lopen mensen die moeilijker in beweging komen, het gevaar om in een isolement te raken en depressief te worden. Volgens hoogleraar neuropsychologie Erik Scherder pikt het brein geen positie- ve signalen op als je je somber voelt. Het enige wat helpt, is beweging.”

dat als wegwijzer een breed scala aan kennis, inspiratie en concrete oefeningen biedt. Bekende Neder- landers zoals Guido Weijers, Erik Scherder, Mart Smeets, Bert Wa- gendorp, Barbara Barend en Anne de Jong werken aan dit boek mee en Bibi Mentel schrijft het voorwoord. Rob Harmeling: “Dat levert prachtige verhalen op. Met dit Handboek kunnen we de publiciteit zoeken om meer sponsors te werven en uiteindelijk het initiatief landelijk te kunnen uitrollen.”

Game challenge

Handboek als wegwijzer

waar de reguliere zorg stopt. Er bestaan al mooie initiatieven die zich richten op gehandicapten en beweging, maar ze zijn versnipperd en moeilijk te vinden voor revalidan- ten. Bovendien wilden we niet het zoveelste activiteitenprogramma opzetten. Artsen weten dat twintig procent van de revalidanten zich prima redt, maar ook dat een groot deel achter de geraniums belandt. Waarom is de een veerkrachtiger dan de ander? Met die opdracht ben ik het veld ingestuurd.” Harmeling sprak talloze revalidan- ten. Hij kwam erachter dat diegenen die voor hun gevoel weer goed meedraaien in de maatschappij, een vangnet hebben van mensen in hun omgeving. Mensen die hen stimuleren en bij de hand nemen. Direct na de behandeling, maar ook

op langere termijn. “Als wielren- ner begrijp ik dat als geen ander: je staat zelf op de pedalen, maar zonder team ben je nergens. Het inzicht dat hier voor sommigen een ‘missing link’ zit, was de aanleiding om een programma te ontwikkelen dat revalidanten en hun omgeving in beweging zet. Die omgeving zien we breed. Als je alleen terugvalt op je gezin of partner, dan bestaat de kans dat deze opgebrand raken om- dat ze bij de zorg voor hun naaste te weinig aan zichzelf denken.”

personal trainers, wetenschappers, voedingsdeskundigen en top- sporters. “We organiseren clinics, events, workshops en familiedagen. We willen verbinden en inspireren. Vragen als ‘hoe bouw je een team of hoe stel je een doel?’ komen dan aan de orde. Wij zetten mensen in

In de revalidatiecentra zoals de Sint Maartenskliniek is heel veel kennis aanwezig. Om die kennis zichtbaar te maken voor iedereen bundelt de Maartens Foundation alle inzichten in het Handboek Geluk in Beweging,

Vanwege de coronacrisis heeft de Maartens Foundation nog niet de gewenste vliegende start gemaakt. “We wilden dit jaar het land in, maar moesten ons beperken tot de tekentafel. Daardoor hebben we onze plannen wel verder door kunnen ontwikkelen. Als grote kick-off stond in november de allereerste Geluk in

Beweging-challenge gepland. We zouden met ons team in drie dagen langs de veertien grootste revalida- tiecentra fietsen. Bekende sporters als Pieter van den Hoogenband en Erben Wennemars steunden deze actie; de aandacht van de media was groot. Helaas is dat niet doorgegaan. Maar zodra het kan, springen we op de fiets. Voor de tussentijd heb- ben we een virtual game ontwikkeld die ook mensen met een beperking kunnen spelen. Gamen is voor jonge revalidanten niet altijd mogelijk, maar met onze game challenge kunnen zij toch met elkaar in contact komen.” Rob Harmeling stelt als topsporter hoge eisen aan zichzelf en richt zich fulltime op het verder ontwikkelen van de foundation. “Ik kan niet wachten tot we echt van start gaan. Maar ook deze ontwikkelingsfase is prachtig. Het is een lange rit en we rijden con- stant bergop, maar het uitzicht wordt steeds mooier!”

Maartens Foundation Club

De Maartens Foundation is een stich- ting met ANBI-status die met een be- scheiden bron duizenden revalidanten kan helpen en faciliteren. De founda- tion wil een stabiele basis creëren met maandelijks betalende donateurs. Voor deze donateurs wordt de Maartens Foundation Club opgezet. Leden of donateurs van de Maartens Foundation Club zijn welkom in de online shop en kunnen deelnemen aan geselecteerde activiteiten. Interesse? Neem dan con- tact op via info@maartensfoundation. nl. De website www.gelukinbeweging. nl is rond eind december 2020 online.

Drempels wegnemen

Om de mogelijkheden van bewegen voor revalidanten zichtbaar maken, zetten artsen, therapeuten, erva- ringsdeskundigen en zorgmanagers zich met hart en ziel in binnen de Maartens Foundation, samen met

Dirkzwager heeft al vele jaren een goe- de relatie met de Sint Maartenskliniek. Omdat het kantoor zich verbonden voelt met de Sint Maartenskliniek en met de doelstellingen van de foundati- on, zijn de specialisten van Dirkzwager vanaf de oprichting betrokken bij de Maartens Foundation. Het kantoor geeft de foundation belangeloos advies en Koen Mous, advocaat Gezondheidszorg, is lid van de Raad van Toezicht. Samenspraak • december 2020

Samenspraak • december 2020 Junior versus Senior

Tim over Emile

“Emile ziet direct welke fiscale vervolgstappen mogelijk zijn”

Je eerste indruk? Emile kwam over als een gezellige, grappige man die altijd wel in is voor een geintje. Bij het koffieapparaat is hij echt de sfeermaker. Maar hij is evengoed een harde werker en kan helemaal opgaan in de cijfers.

Waaraan herken je de meester? Emile heeft een enorm analytisch vermogen. Bij bepaalde bedragen of uitkomsten ziet hij meteen de ver- volgstappen die nodig zijn. Dat moet ik nog meer in de vingers krijgen. Bij hem gaat in bepaalde gevallen direct een belletje rinkelen. Dat zijn vaak punten waarop onze collega’s aanvullend fiscaal advies kunnen geven. Dat is voor de cliënt zeker van toegevoegde waarde.

Emile als opleider? Hij prikkelt me om het eerst zelf uit te zoeken. Maar ik kan altijd bij hem binnenlopen voor overleg. Het is ook heel fijn sparren met hem. Ik merk dat hij steeds grotere, moeilij- kere klussen bij me neerlegt en me gaandeweg meer verantwoordelijk- heid geeft. Onze cliënten moeten jaarlijks aangifte vennootschaps- belasting doen, maar daar moeten wij ze wel bijtijds aan herinneren. Dat houd ik voor een aantal relaties bij en ik schrijf de brief met ac- tuele aandachtspunten die cliën- ten bij de aangifte ontvangen.

Waarin is Emile je voorbeeld? Voor de aangifte ontvangen we

allerlei gegevens. Daarna proberen we cliënten zo min mogelijk lastig te vallen met vragen. Cliënten zien die aangifte soms toch vooral als een verplichting. Hebben we toch nog vragen voor de aangiften, dan voelt Emile heel goed aan op welke toon hij de cliënt moet benaderen. Als je zoals Emile de vervolgstap- pen voorziet, kom je sneller tot de benodigde antwoorden. Bovendien, als dat nodig is voor een beter fiscaal advies, dan is dat alleen maar gunstig voor de cliënt.

Waaraan neem je geen voorbeeld? Ondanks het digitale tijdperk is Emile nog van de papieren dossiers. Daar ben ik aanvankelijk in meegegaan, maar dat blijkt toch niet zo han- dig. Zeker niet als je thuis werkt.

Wat zal je van deze periode altijd bijblijven? Dat de groep fiscalisten zo hecht is. Dat je met zijn allen die stap durft te nemen om naar een ander kantoor te gaan. Dat gevoel van ‘dit doen we samen’ vond ik echt bijzonder.

Tim over 5 jaar? Ik hoop dat ik dan het vertrouwen krijg om zelfstandig aangiften te doen van grote vennootschapsbelas- ting-cliënten. Mogelijk doe ik tegen die tijd ook meer advieswerk dat voortkomt uit die belastingaangiften.

Wat heeft je achteraf verrast? Ik maak wel eens een tochtje op mijn mountainbike, maar Emile rijdt soms afstanden van meer dan 100 kilometer op zijn racefiets. Dat vind ik een hele prestatie. De Veluwe is daarvoor zijn favoriete omgeving.

JUNIOR:

Hij begon bij Loyens & Loeff in Oosterbeek als stagiair belastingadviseur, werd er ver- volgens werkstudent, toen in september 2018 het hele team fiscalisten bij Dirkzwa- ger introk. Tim Danen mocht mee. “Ik zag het als een nieuwe start. We werkten op de vestiging in Oosterbeek in een kleine groep – een onwijs leuke groep – en ik was benieuwd hoe het zou zijn om te werken op een grotere vestiging.” Na de HBO Fis- caal Recht en Economie volgde Tim naast zijn werkstudentschap de universitaire opleiding Fiscale Economie. Hij werkt met meerdere senior-collega’s samen, maar vooral met Emile Peperkamp. “In de aan- giftepraktijk voor de vennootschapsbelas- ting. Mijn interesse ligt in het economische deel, het cijferwerk.”

Tim Danen en Emile Peperkamp

Een senior-fiscalist neemt een junior-fiscalist onder zijn hoede. Deze jonge mensen vormen de nieuwe generatie Dirkzwagerspecialisten. Hoe kijkt de junior naar de senior en andersom?

Samenspraak • december 2020 Upcoming

Emile over Tim

“Hij heeft altijd zelf al een oplossing of denkrichting”

Je eerste indruk? Tim was als stagiair een rustige, serieuze maar heel gedreven jongen. Hij deed enorm zijn best en heeft zich heel snel doorontwikkeld. Naast zijn parttime baan van drie dagen reisde hij twee dagen naar Amsterdam voor zijn universitaire studie. Daar heb ik respect voor. Hij doet het gewoon goed.

Sterke punten? Als Tim met iets bij me komt, merk ik dat hij erover nagedacht heeft. Hij heeft altijd zelf al een oplossing of een denkrichting. Dat is mooi, daar leer je van. We leren ook van elkaar; ik voel me niet te goed om een idee van Tim over te nemen als dat weldoordacht is. Tim is net als ik gek op rekenexercities, hij heeft ook bewust voor de meer economische kant van het vak gekozen. Na zijn werkstage was het niet eens een issue of Tim wel of niet zou blijven; dat was vanzelfsprekend. Hij valt ook goed bij de groep, doet mee met bedrijfsuitjes en de vrijdag- middagborrel. Tim is er altijd bij.

Minpuntjes? Dit zijn eigenlijk logische stap- pen in zijn ontwikkeling, niet echt minpunten. Tim kan nog net wat meer zelfvertrouwen krijgen om klanten te overtuigen. Nu bestaat zijn contact met de cliënt vooral nog uit het opvragen van informa- tie. De volgende stap is om advies

te geven als je bepaalde zaken opmerkt in een aangifte. En hij moet ook nog leren om het niet eens te durven zijn met de cliënt.

Hoe haal je het beste uit iemand? Ik begin met afgebakende opdrach- ten te geven, waarbij duidelijk is waar je ongeveer de antwoorden moet zoeken. Als iemand dan vra- gen heeft, maak je daar natuurlijk tijd voor vrij. Zo weet Tim dat hij heel laagdrempelig bij de alle collega’s binnen kan lopen. Als je zoals Tim dan al ergens over hebt nagedacht, vindt iedereen het leuk om je weer een stapje verder te helpen. Gaan- deweg moet hij alles een keertje meemaken, ook eventuele confron- taties met cliënten. Daar leer je van.

Tim over 5 jaar? Tegen die tijd heeft hij een eigen portefeuille met cliënten waar hij zelfstandig voor werkt. De laatste jaren gaat hij heel hard en hij zal dat ongetwijfeld voortzetten. Tim ver- zorgt overigens nu al aangiftes voor bedrijven met een balanstotaal van een paar honderd miljoen euro.

Wat heeft je verrast? Dat die rustige jongen zo actief is in het uitgaansleven, dat had ik nooit gedacht. Collega’s zien hem wel eens in het weekend in de kroeg met zijn vrienden. Daar staat dan een heel wat minder serieuze Tim.

Juristen van de toekomst

Ik ben Twan Hamers (24). Afgelopen jaar was ik de Commissaris Extern van de Juridische Studenten Ver- eniging te Utrecht (JSVU). Tijdens dit bestuursjaar heb ik veel praktische vaardigheden opgedaan. Verder heb ik een aantal stages gelopen, waarvan één op Cura- çao. Momenteel volg ik de master Ondernemingsrecht aan de Zuidas aan de Vrije Universiteit in Amsterdam.

Wat ik zo boeiend vind aan het ondernemingsrecht is dat hierin veel facetten van het recht samenkomen. Het is van belang je goed te verdiepen in de achter- grond van de ondernemingen of andere stakeholders die je bijstaat. Extra boeiend is dat er regelmatig grote belangen op het spel staan en dat je vaak zowel juridisch als commercieel meedenkt met cliënten.

De jurist anno 2021… moet juridisch inhoudelijk sterk zijn, maar zich ook op andere vlakken hebben ontwik- keld. Zo is technologie steeds belangrijker en wordt er van je verwacht dat je ondernemend bent ingesteld. Zelf vind ik dat je als jurist moet weten wat er speelt in de wereld.

SENIOR:

“Hier om de hoek ging ik naar de HEAO, daarnaast was het belastingadvieskantoor waar ik mijn eerste ‘echte’ baan kreeg en in het oude ING-postbankkantoor had ik allerlei vakantiebaantjes.” Het hele leven van Emile Peperkamp, belastingadviseur sinds 1991, lijkt zich rondom Dirkzwager in Arnhem af te spelen. Blijkbaar moest het zo zijn dat hij hier in 2018 neerstreek met zijn aangiftepraktijk. “We verzorgen een paar honderd belastingaangiften per jaar. Onder meer aangiften inkomstenbe- lasting voor expats en DGA’s en aangiften vennootschapsbelasting voor nationale bedrijven uit de regio en internationale bedrijven met vestigingen in binnen- en buitenland. De aangiftepraktijk is in feite het begin van een adviestraject. Als je het bedrijf kent, kun je proactief adviseren. Die cliënt wil na Prinsjesdag weten: wat betekent dit voor mij?”

“Mijn ideale werkomgeving: een uitdagende omgeving, waarin je samenwerkt met inspirerende mensen. Een prettige werksfeer is uiteraard ook belangrijk.”

Mijn doel is om M&A-advocaat te worden bij een groot advocatenkantoor. Het lijkt me gaaf om mee te werken aan mooie, grote deals! Een ander punt op mijn bucketlist: een tijdje wonen en werken in het buitenland.

Mijn tip voor Dirkzwager: Blijf fysiek in contact met studenten en wees hierin origineel. In deze tijd kun je je als kantoor daarin onderscheiden. Denk dan ook aan praktische trainingen gericht op soft skills, zoals onderhandelen, cliëntgesprekken, omgaan met een wederpartij of rechter. Essentiële vaardigheden die te weinig aan bod komen tijdens de studie.

www.jsvu.nl Samenspraak • december 2020

Samenspraak • december 2020 Gedachtegoed

Frans Knüppe, algemeen deken van de Nederlandse Orde van Advocaten: “De dienstverlening van een kantoor zal naar mijn idee alleen maar sterker worden, als de club juristen breder en diverser is samengesteld.”

Frans Knüppe, algemeen deken van de Nederlandse Orde van Advocaten

“Wat meer bagage en levenservaring maakt je tot een wijzer advocaat”

E Een nieuwe opleiding, een internationale blik, digitalisering, productvernieuwing en diversiteit; de algemeen deken van de Nederlandse Orde van Advocaten staat vierkant achter de normen en waarden van de advocatuur, maar is allerminst vastgeroest in oude tradities. “Er mag wel wat verschuiving komen in de monogame cultuur. Diversiteit is in het belang van kantoor én cliënt.”

ind 2018 nam Frans Knüppe afscheid van Dirkzwager. Hij bleef als advocaat aan het kantoor verbonden en zou twee dagen in de week actief zijn als landelijk bestuurslid van de Neder- landse Orde van Advocaten (NOvA). Dat liep anders. In maart 2020 werd Frans Knüppe verkozen tot landelijk deken van de NOvA. Ineens had hij weer een fulltime baan, maar wel ‘de kers op de taart’ van zijn carrière. “Een eervolle positie en ook een bestuurlijk-politieke functie. Want de orde dient de belangen van de advocatuur als groep binnen de rechtsstaat. Dat is bij wet gere- geld: de landelijke orde speelt een rol in de goede rechtsbedeling en de toegang tot het recht inhet belang van rechtszoekenden. Dat is ons hoger doel, in alles wat wij doen.”

Oplossing zonder rechter Dat rechtssysteem staat bij tijd en wijle wel ter discussie. Ook de advocatuur krijgt daarbij kritiek: advocaten zouden dossiers com- plexer maken dan nodig. Ze dragen geen oplossingen aan, maar willen de zaak uitvechten tot in de recht- bank. “Dat beeld herkennen wij als orde niet. De cliënt is leidend in wat er in een zaak gebeurt en de advocaat heeft de taak om eerst een oplossing te zoeken buiten de rechter om. Dat lukt ook in het overgrote deel van de gevallen. Het zou kortzichtig zijn om er een jarenlange strijd van te maken. Een cliënt die ziet dat je erin slaagt een snelle oplossing te regelen, komt een volgende keer bij je terug. Bewust rekken van een zaak is bovendien in strijd met de normen en waarden van de beroepsgroep. De advocaat loopt

het gevaar door de tuchtrechter op de vingers te worden getikt.”

Integriteit en weerbaarheid Tijden veranderen en dat heeft ook zijn weerslag op het beroep van advocaat. Daarom gaat de Nederlandse orde met ingang van maart 2021 een vernieuwde beroepsopleiding aanbieden. “Hierin is minder aandacht voor de juridisch inhoudelijke vakken, kennis die je tijdens je studie al opdoet. De focus is meer gericht op vaardigheden en op abstracte waarden als integriteit en ethiek. En op weerbaarheid. Advocaten worden in sommige situaties meer en meer onder druk gezet of bedreigd. De jonge advocaten leren gespitst te zijn op vervelende situaties en hoe daarmee om te gaan.” Samenspraak • december 2020

Samenspraak • december 2020 Digitale innovaties Als advocaat was Frans Knüppe al voorstander van innovaties en ook als deken omarmt hij vernieuwingen. Daarbij kunnen de grotere advo- catenkantoren naar zijn idee het voortouw nemen. Hij onderscheidt drie innovatiegebieden: “Ten eerste de digitalisering van procedures in de rechtspraak en de automatisering bij kantoren. Daarin wordt al fors geïnnoveerd. Een klein lichtpuntje van deze coronatijd is dat dit ver- sneld gebeurt. Veel zittingen gaan nu via videobellen. Op zich vindt de orde dit een goede ontwikke- ling, zolang het de fysieke zittingen maar niet volledig gaat vervangen. Het is aan de partijen. Als iemand liever naar de rechtbank komt, is dat een recht dat je moet honoreren.” Als tweede noemt hij de ontwikke- ling van digitale producten. “Daar verwacht ik een belangrijke verschui- ving. Zo kun je al via digitale tools aan geschillenbeslechting doen. Je voert de standpunten in en de tool geeft mogelijke uitkomsten. Ook zijn er tools op het gebied van ‘smart contracts’. Dit zijn voor de cliënten aantrekkelijke diensten en die ont- wikkeling gaat ongetwijfeld verder.”

Alert op diversiteit De derde innovatie bevindt zich op een wat abstracter niveau: diversiteit. “Is de advocatuur voldoende divers of is er sprake van een monomane cultuur? Als landelijke orde hebben we een innovatieplatform ‘Diversi- teit’ georganiseerd en we stellen een klankbordgroep diversiteit in. Diversiteit in de breedste zin van het woord: kijkend naar zowel gender als naar culturele en maatschappelijke achtergrond. De dienstverlening van een kantoor zal naar mijn idee

alleen maar sterker worden, als de club juristen breder is samenge- steld. Ik denk dat het goed is om juristen niet enkel onder te dom- pelen in juridische kwesties, maar dat zij zien wat zich in het werkelijke leven afspeelt. Die extra bagage maakt je tot een wijzer advocaat en mogelijk een beter advocaat.” Vooral grote kantoren zouden naar zijn idee op dit vlak kunnen innove- ren, daar werken nu eenmaal meer mensen: “Maar je moet niet wachten tot het je overkomt; je moet proactief gericht zijn op diversiteit. Als kantoor trek je hierdoor meer en beter talent aan en grote cliënten geven steeds vaker de voorkeur aan een divers kantoor boven een organisatie met een monomane cultuur.”

Internationale inspiratie “Sommige landen om ons heen zijn hierin al verder. Daar kun je inspiratie uit halen. Dat is de kracht van de internationale samenwerking,” aldus de deken, voorheen TELFA-presi- dent en nu Head of Delegation bij de CCBE, de Europese organisatie van nationale advocatenorden: “Je wisselt ervaringen en ideeën uit.” Zo is de self assesment-tool die de orde nu ontwikkelt geïnspireerd op initi- atieven in het buitenland. Met deze vrijwillige tool kan een advocaat aan de hand van een analyse ontdekken of er nog verbeterpunten zijn. Knüp- pe: “Zo kun je in een heel veilige situ- atie aan je eigen kwaliteiten werken.” Dankzij die internationale samenwer- king ziet de orde ook ontwikkelingen die in eigen land minder wenselijk zijn. Neem het verschoningsrecht, het recht van de advocaat om als ‘geheimhouder’ in de rechtbank te zwijgen over vertrouwelijke informa- tie van zijn cliënt. Knüppe: “Onder

invloed van Europese regelgeving wordt hier een beetje aan geknab- beld. Advocaten zouden in bepaalde gevallen die geheimhouding moeten loslaten. Ga je hieraan tornen, dan haal je een essentieel element van de rol van de advocaat onderuit. In het buitenland zie je waar dat soort stapjes uiteindelijk toe kunnen leiden. Kijk naar Polen en Hongarije, waar fundamentele rechtsbegin- selen en de onafhankelijkheid van de rechtspraak ernstig onder druk staan.”   Stimuleren Als jonge advocaat kreeg Knüppe bij Dirkzwager de kans om een jaar ervaring op te doen in Londen en om allerlei (internationale) bestuur- lijke functies te vervullen. Dat zou hij de jonge generatie juristen ook gunnen: “Juristen die een neven- functie vervullen of tijdelijk naar het buitenland gaan, leren in breder perspectief naar de rol van de jurist in de samenleving te kijken. Maar dan moeten de gevestigde kanto- ren de jonge advocaten daarin wel stimuleren en ruimte bieden. Als kantoor krijg je dat dubbel en dwars terug. Naarmate je die mogelijkhe- den creëert, groeit de loyaliteit van de jonge advocaten ten opzichte van kantoor. Dat vergroot de continuïteit. Kijk maar naar mij: ik ben inmiddels ruim 40 jaar aan Dirkzwager verbon- den! Bovendien is het gunstig voor de dienstverlening aan je cliënten. Je krijgt wijzere advocaten met meer begrip voor allerlei zaken die spelen in de samenleving.”

Voor meer informatie over de Nederlandse Orde van Advocaten, zie advocatenorde.nl.

Gratis online check

Voldoet u nog aan de voorwaarden voor de ANBI-status?

In december wordt traditioneel veel gedoneerd aan een goed doel. Bij donaties aan een goed doel met een ANBI-status (Algemeen Nut Beogende Instelling), weet je zeker dat je gift goed terechtkomt. Bovendien kunnen de donateur én ontvanger dan rekenen op een aantrekkelijk belastingvoordeel. Dus als een instelling haar ANBI-status verliest, heeft dat weer vervelende financiële gevolgen. Voldoet uw organisatie (nog) aan de voorwaarden voor de ANBI-status? Controleer het met de gratis online tool: de ANBI-check.

negatieve beoordeling alle belas- tingvoordelen stopzetten, zelfs met terugwerkende kracht. Het zou jam- mer zijn als de goede bedoelingen van een donateur of ANBI daardoor een vervelend staartje krijgen.” Dirkzwager heeft alle expertise op dit gebied gebundeld: advocaten en notarissen van Ondernemingsrecht hebben samen met de fiscalisten een handige online tool ontwikkeld:

de ANBI-check. Hiermee kunnen instellingen eenvoudig checken of zij nog voldoen aan alle eisen van een ANBI-status. De gratis online tool is sinds begin december te vinden op dirkzwager.nl.

Trending topic Faziel Kadir, specialist online marke- ting: “Online is er verbazingwekkend veel informatie te vinden over ANBI’s,

O

rganisaties die de status van Algemeen Nut Beogende In- stelling toegewezen hebben gekregen, moeten constant alert blijven of ze nog aan de voorwaarden voldoen,” zegt Marèl Baak, kandidaat-notaris Ondernemingsrecht. “De Belasting- dienst controleert de ANBI-status namelijk periodiek en kan bij een Samenspraak • december 2020

Samenspraak • december 2020 het is een trending topic op Google. Maar een tool waarmee je eenvoudig checkt of je de ANBI-status nog hebt, bestond nog niet. Met onze unieke tool weet je binnen een kwartier of je nog aan de ANBI-eisen voldoet.” Voor de ontwikkeling, vertelt Faziel Kadir, is er gebruikgemaakt van dezelfde techniek die schuilgaat achter de Privacycheck van Dirkzwager. “Veel bedrijven maken daar al gebruik van. Met deze gratis online tool kunnen bedrijven checken of ze aan de voorwaarden van de privacywetgeving voldoen. We verwachten dat de ANBI-check net zoveel belangstelling krijgt. Een voordeel van onze online checks is dat je ze volledig anoniem en kosteloos kunt uitvoeren. De tool werkt met ja/nee-vragen. ANBI’s hoeven verder geen gegevens in te vullen. Het eindresultaat geeft aan of de instelling aan de voor-

waarden voldoet en daarbij volgt tevens een kort juridisch advies.”

Fiscale voordelen De Belastingdienst verleent de ANBI- status (of culturele ANBI-status) aan instellingen die voor minstens 90 procent het algemeen belang dienen. Denk bijvoorbeeld aan ziekenhuizen, onderwijsinstellin- gen, musea of goede doelen. Ook moet de instelling geen winstoog- merk hebben en onder andere aan strikte integriteitseisen voldoen. Marèl Baak: “De donateur, maar ook de ontvanger geniet door de ANBI- status fiscale voordelen. Donateurs kunnen onbelast doneren aan instel- lingen met deze status; dat geldt voor schenkingen, giften of legaten vanuit een testament. Giften van donateurs aan ANBI’s tellen mee voor de giftenaftrek van de inkom- stenbelasting. Wie periodiek schenkt

Onze online check is volledig anoniem en kosteloos uit te voeren

aan een ANBI, kan deze schenkingen volledig aftrekken van het belastbaar inkomen. Verder zijn verkrijgingen uit nalatenschappen ten behoeve van ANBI’s vrijgesteld van erfbelasting.” Naast de belastingvoordelen geeft een ANBI-status donateurs de zeker- heid dat een gift goed terechtkomt. “Bovendien is de status ook bij subsidieverstrekkers steeds vaker van doorslaggevende waarde.”

Voordelen onbekend Dirkzwager adviseert cliënten regelmatig over de ANBI-status. “We werken veel met ANBI’s zoals zorginstellingen of grote goede doelen. Bij het opstellen van de statuten zijn we heel alert op de voorwaarden van de Belastingdienst. En we hebben de ANBI-status vaak nodig bij vrijstellingen voor overdrachts- of schenkbelasting, bijvoorbeeld als er organisaties fuseren of herstructureren. Er is bij alle disciplines binnen Dirkzwager een schat aan relevante kennis aan- wezig en die willen we graag delen. Instellingen zijn namelijk niet altijd bekend met alle voordelen van een ANBI-status. Zo weet niet iedereen dat dit ook voordelen oplevert voor de energiebelasting. Als uit de online check blijkt dat er vragen zijn, dan hebben wij de expertise in huis om de ANBI’s verder te helpen en kunnen we snel schakelen waardoor zij weer vooruit kunnen. We denken graag mee met grote instellingen die vragen hebben op dit gebied.”

Voordelen ANBI-status

Een ANBI-status geeft belastingvoordelen aan donateur en ontvanger: •E en ANBI betaalt geen erfbelasting of schenkbelasting voor ontvangen erfenissen en schenkingen. •A ls een ANBI zelf schenkingen doet in het algemeen belang, dan hoeft de ontvanger geen schenkbelasting te betalen. •E en ANBI komt in aanmerking voor teruggaaf van energiebelasting. • Vrijwilligers die voor een ANBI werken en afzien van vrijwilligersvergoeding, kunnen het bedrag van de vergoeding van de inkomstenbelasting aftrekken als gewone gift. Er moet wel aangetoond worden dat de vrijwilliger en de ANBI aan bepaalde voorwaarden voldoen. •D onateurs van een ANBI mogen hun periodieke giften aftrekken van de inkom- sten- of vennootschapsbelasting.Om in aanmerking te komen voor de aftrek van periodieke giften, moeten de donateur en de ANBI de gift vastleggen in een notariële akte dan wel in een overeenkomst tussen de donateur en de instelling. • Voor donateurs van culturele ANBI’s geldt een extra giftenaftrek.

Bron: www.belastingdienst.nl

ANBI-instellingen zijn bijvoorbeeld musea, ziekenhuizen of goede doelen Samenspraak • december 2020 Frank Delissen creëert meer ruimte voor kunst en studie

“Deze expositie benadrukt de continuïteit”

Honderdtwintig vierkante meter met werk van jonge kunstenaars, van geborduurde hoodies tot abstracte panelen. Het grote publiek krijgt binnenkort de kans om de kunstverzameling van Frank Delissen te ontdekken. De advocaat Overheid & Vastgoed vertrekt op 1 januari 2021 bij Dirkzwager en bedacht een originele ‘afscheidsreceptie’: een expositie van zijn kunstbezit in Museum Het Valkhof in Nijmegen, met een persoonlijke rondleiding voor zijn cliënten. Een tentoonstelling met de titel: I m Frage. “Want deze kunst zal vragen oproepen waarop niemand antwoorden heeft.”

“K

ijk, dit is een kimono en op de ceintuur zijn hanen geborduurd. De symmetrie van deze twee mouwen is fascinerend. En daar zie je een paar- denhoofd en hoeven. De maker van dit werk, Wouter Paijmans, compo- neert met stof: Confection Painting. Dit werk is één van de drie witte kopieën van een gekleurd origineel. Zoals dat met confectie gaat. Daar- mee roept hij de vraag op: wat is nog origineel? Wat is authenticiteit? Is deze kopie nog uniek?” Frank Delissen staat voor zijn jong- ste aanwinst: een raamwerk bespan- nen met een maagdelijk witte stof met daarop een textielcollage (zie pagina 21). Painting? “Ja, schilderen

is eigenlijk niets meer dan met een voorwerp iets aanbrengen op een ander voorwerp. Thuis heb ik een werk van Ricardo van Eyk, die werkt met een steiger met geblokkeerde rubberwieltjes op houten platen. Het resultaat is waanzinnig. Deze jonge kunstenaars bewijzen dat dit medi- um nooit uitgeput raakt; er ontstaan steeds weer nieuwe ideeën.”

Continuïteit De laatste expositie van zijn col- lectie was op 20-12-2012. Sinds die tijd heeft Frank Delissen heel wat nieuw hedendaags werk van jonge kunstenaars aangeschaft. Het leek hem tijd voor een vervolgexpositie, werktitel: 20-12-20. Dat kon hij dan Samenspraak • december 2020

Samenspraak • december 2020 “Mijn energie voor het werk als advocaat is onverminderd aanwezig, maar ik heb meer interesses.”

mooi combineren met zijn vertrek bij Dirkzwager. “Een expositie past meer bij mij dan een receptie. In het museum kan ik cliënten individueel ontvangen en rondleiden, samen met de collega die in de toekomst deze cliënt van mij overneemt. Een heel persoonlijke ontmoeting.” In het afgelopen jaar heeft de advocaat nieuwe zaken met een “horizon over 31 december 2020” di- rect overgedragen aan zijn collega’s. Juristen van verschillende experti- ses, want de vastgoed- en overheid- spraktijk van Frank Delissen is heel breed: van complexe procedures en strategische advisering tot over- heids- en samenwerkingscontrac- ten. “Alles loopt gewoon door, maar ik val er als schakel tussenuit. Voor mij staat de tentoonstelling daarom vooral in het teken van continuï- teit. Het gaat over het continueren van de relatie met cliënten van het kantoor. En deze expositie is tevens de verbinding met mijn periode na Dirkzwager. Kunst is altijd al een belangrijk onderdeel geweest van mijn leven buiten kantoor. Ook dat gaat door.”

Positieve drijfveren Het leven bínnen kantoor kwam 36 jaar lang – waarvan acht jaar als bestuurder – op de eerste plaats. “Sommige dingen zal ik zeker gaan missen. Bijvoorbeeld de momenten dat je alles uit je handen moet laten vallen, om je urenlang intensief op

een acute zaak te storten. Dat je dan uiteindelijk het probleem tackelt, een stuk schrijft en denkt: ‘Zo, case closed’. Dat is een enorme bevre- diging van het advocaat zijn. Of neem de kick van een kort geding. Het is erop of eronder. Je krijgt niet half gelijk: je wint of verliest. Dan kun je als advocaat het verschil maken. Mijn energie voor dit werk is onverminderd aanwezig, maar ik heb meer interesses en daar wil ik nu tijd voor vrijmaken. Dus ik stop op basis van positieve drijfveren.”

Kunstcritici In 2017 besloot Frank Delissen de knoop door te hakken en vervroegd de advocatuur te verlaten. Vanaf 2021 zouden voor hem kunst én studie op de eerste plaats komen. Studie, want Frank Delissen heeft zich ingeschreven voor de premas- ter filosofie aan de Radboud Univer- siteit. “Kunst en filosofie liggen heel dicht bij elkaar. De eerste mensen die over kunst en schoonheid nadachten waren filosofen. Ook de eerste kunstcritici waren filosofen.”

Doorgronden De keuze voor deze premaster was een vanzelfsprekende: “Deze studie behandelt de hele geschiedenis van de continentale filosofie, van de pre- socratici tot de hedendaagse Franse filosofen. Precies wat ik zoek. Hiermee hoop ik de diepgang te krijgen, waardoor ik ook de onderlig- gende betekenissen van filosofische werken kan doorgronden. Ik volg dit jaar één vak: ‘Geschiedenis van de antieke wijsbegeerte’. Nu denk ik: had ik dit maar eerder in de vingers gehad. Dan had ik de filosofische boeken die ik al las, beter begrepen en er nog meer plezier aan beleefd. Ik weet hoe ik de meest complexe

juridische vraagstukken te lijf moet gaan, maar complexe filosofische vraagstukken, dat vraagt duidelijk om héél andere instrumenten.”

Volledige catalogus Terug naar de expositie. Wat daar te zien zal zijn, hangt af van de curator/senior-director van Grimm Gallery, Sebastiaan Brandsen. Hij verzorgt de selectie uit de privécol- lectie van Frank Delissen: “Ik geef hem de vrije hand. Als Sebastiaan zegt: dit ene kunstwerk is repre- sentatief voor de hele collectie, dan hangt er straks één kunstwerk.” Maar die kans is klein. Tijdens een rondgang met Brandsen langs alle kunstobjecten lichtte Frank Delissen elke aankoop toe. Daarna, vertelt de advocaat, besloot de curator al bepaalde keuzes te herzien. En daarnaast is er een zeer volledige catalogus van het verzamelde werk. Niet met statische kunstkiekjes, maar met dynamische beelden van het kunstobject in zijn omgeving of met Frank erbij. Niet poserend, maar volledig opgaand in zijn verhaal over het werk. Frank in zijn element. Want of het nu over kunst, filosofie of recht gaat; zijn verhalen en betogen zijn enthousiast en meeslepend. Nee, de energie is nog lang niet weg. Waarom, tot slot, vindt hij dat ieder- een deze expositie moeten komen bezichtigen? “Voor de kunstenaars, die verdienen het door het publiek bekeken en becommentarieerd te worden. Ik wil jonge kunstenaars een plat- form geven. Als verzamelaar val ik er tussenuit, het gaat om de kunste- naars. En Museum Het Valkhof krijgt hiermee een interessante expositie: een kleine doorsnee van de heden- daagse kunst, waarin een aantal ontwikkelingen is terug te zien.”

De expositie Im Frage is van eind november 2020 tot eind februari 2021 voor iedereen te bezichtigen in Museum Het Valkhof in Nijmegen. Zie voor meer informatie over het museum: museumhetvalkhof.nl. Samenspraak • december 2020

Samenspraak • december 2020 Actueel

Met nieuwe wet kunnen bedrijven schuldenlast saneren zonder faillissement

WHOA: kans om te overleven

Haar komst heeft zo’n acht jaar op zich laten wachten, maar dan heb je ook wat: de WHOA. De Wet Homologatie Onderhands Akkoord stelt op zich levensvatbare ondernemingen in staat een onhoudbare schuldenlast te herstructureren. Een opsteker in coronatijd. “De wet kan voorkomen dat bedrijven onnodig failliet gaan,” stelt Maartje ter Horst, advocaat Ondernemingsrecht. “Een kans om te overleven. Mits ze tijdig beginnen.”

Maartje ter Horst. “Je hebt echter nogal eens partijen die boos zijn of er een principekwestie van maken en gewoon niet mee willen werken aan een sanering van de schulden. Met de WHOA is die vrijwilligheid van de baan. Tenminste, als de voorstemmende schuldeisers twee derde van het totaal aan vorderingen (in hun klasse) vertegenwoordigen. De weigeraars moeten dan mee- doen. Vergelijkbare procedures bestonden al in andere Europese landen en de VS, en nu eindelijk ook in Nederland.”

I Samenspraak • december 2020

n het tijdperk vóór de WHOA konden bedrijven in ernstige financiële problemen ook een onderhands akkoord voorleggen aan hun crediteuren. Bijvoor- beeld met het verzoek of de schuldeisers afscheid wilden nemen van 80% van hun vorderingen. Maar als slechts één van hen ‘nee’ zei, moest een vordering vaak toch volledig worden betaald. Meestal liepen onwillige houdingen alsnog uit op een surseance van betaling of een faillissement. “Veel crediteuren zitten er zakelijk in en kunnen over hun verlies heen stappen,” vertelt

Samenspraak • december 2020 Aktueel Actueel

“Een onderhands akkoord vergt veel voorbereiding”

Eén voor twaalf Midden in coronatijd komt de WHOA als geroepen. Talrijke op zich ge zonde bedrijven verkeren door de crisis en een grotendeels weggeval len omzet in financieel zwaar weer. Ze dreigen insolvent te raken door een te hoge schuldenlast, terwijl ze wél over levensvatbare bedrijfsacti viteiten beschikken. De WHOA biedt een uitgelezen kans om hun schul den met een onderhands akkoord te herstructureren, zodat de onder neming blijft voortbestaan. Maar hoe pak je dat aan? Ter Horst: “Wacht niet tot het één voor twaalf is en begin tijdig met het traject. Een onderhands akkoord vergt veel voorbereiding, al snel twee maanden. Want het optuigen van een WHOA-verzoek vergt meer voorbereiding dan een faillisse mentsverzoek, met name door de correspondentie met crediteuren. Bovendien heeft de rechter een hoop informatie nodig voordat deze het onderhands akkoord kan goedkeuren, kan homologeren. Deze informatie moet aantonen dat schuldeisers iets aangeboden krijgen waarmee ze beter af zijn dan bij een faillissement. Na de rechter lijke goedkeuring wordt het akkoord verbindend voor alle schuldeisers.”

Klassen Alle benodigde informatie komt bij de rechtbank in de vorm van een verzoekschrift voor een onderhands akkoord. “De wettelijk vereiste infor matie bestaat onder meer uit een

liquidatiescenario en een reorgani satiescenario,’ vervolgt Ter Horst. “Wat zijn de gevolgen van een faillissement? Krijgt dan überhaupt iemand nog iets? Wat kun je de schuldeisers in het reorganisatie scenario aanbieden? Van welke schulden wil je eigenlijk af? Hoe hoog is dat bedrag? Of kun je beter de schulden omzetten in aandelen? Is de huurovereenkomst open te breken?” “Verder moet je de schuldeisers inventariseren en indelen in klassen, naar gelang schuldeisers dezelfde rechten hebben. Preferente schuld eisers zoals Belastingdienst en UWV worden in dezelfde klasse inge deeld. En ‘de grote hoop’ concurren te schuldeisers, zoals handelscredi teuren, vormen eveneens een eigen klasse. Een ondernemer kan ervoor kiezen alle klassen een akkoord aan te bieden, maar mag ook slechts één klasse een akkoord voorleggen om alleen die schulden te saneren.” “Als alles op een rij staat, gaat de onderneming in gesprek met de crediteuren. Zij moeten bij de besluitvorming en de inhoud van het onderhands akkoord worden betrokken. Daarna moet er een inventarisatie komen van de ja- en nee-stemmers.”

Samenwerking financials Bij de begeleiding van WHOA- trajecten trekt Dirkzwager op met een financial die verstand heeft van herstructureringsvraagstukken en de WHOA. Deze financial kan in prin cipe de eigen accountant zijn, maar meestal is het een gespecialiseerd adviesbureau of een andere externe deskundige partij. Dirkzwager werkt met enkele van die bureaus samen. “Zij leggen de financiële informatie op tafel. Wij checken of de sce

nario’s en het reorganisatieplan voldoen aan de wettelijke eisen en de klassenindeling overeenkomt met de wettelijke rangorde. Wij zijn tevens het aanspreekpunt voor de crediteuren. Deze moeten we onder meer uitleggen waarom ze in de ene klasse zitten en niet in de andere. Ook kijken we met een juridische blik naar de besluitvor ming en checken we of en welke beslissingen eerst moeten worden voorgelegd aan de aandeelhou ders of raad van commissarissen. Als alle informatie beschikbaar, duidelijk en correct is, kunnen wij het verzoekschrift voor een onder hands WHOA-akkoord opstellen en indienen bij de rechtbank.”

Droogzwemmen Omdat diverse bedrijven sterke tegenwind ondervinden door de coronacrisis, gaan ze de komende tijd hoogstwaarschijnlijk massaal een beroep doen op de WHOA. Voordat het zover is, werkt Dirk zwager alvast, samen met financi als, voorbeelddossiers uit van cliën ten die tot op heden geen financiële problemen hebben, maar wel willen meewerken aan deze bijzondere manier van droogzwemmen.

Ter Horst: “We maken onder meer een klassenindeling en rekenen de twee scenario’s door om precies te weten wat nodig is om een WHOA- traject te laten slagen. Wat heeft een bedrijf aan potentiële credi teuren en assets? Welke gegevens hebben we nog meer nodig?” “Er zullen ook allerlei dilemma’s opdoemen waarover straks onge twijfeld jurisprudentie wordt opge bouwd. Daar houden wij al rekening mee. Stel dat een schuldeiser een preferente én een concurrente

vordering heeft. Mag deze dan twee keer stemmen in twee klassen? Daar moet je over nadenken.”

Over welk onderwerp verwach- ten jullie de meeste discussie? “Over die klassenindeling van cre diteuren. Hoewel deze de wettelijke rangorde moet waarborgen, is de wijze van indeling redelijk arbitrair. Schuldeisers zouden zich kun- nen afvragen of zij wel in de juiste klasse zitten. Daarnaast voorzie ik discussies over de liquidatie- en re- organisatiewaarde. Er bestaan in de praktijk namelijk zoveel verschillen- de waarderingsmethodes. Met wel- ke overtuigen we de schuldeiser?”

Wie maakt het aannemelijk dat de schuldenaar insolvent zal raken? “Het is aan de jurist om dat te betogen en te onderbouwen met feiten. De rechtbank toetst dit. Als het aannemelijk is dat je failliet raakt, kom je in aanmerking voor een WHOA-traject. Maar dan moet er wél kans zijn op verbetering na de uitvoering van het akkoord.”

Tijdens het vrij lange WHOA-traject kunnen crediteuren proberen om hun vordering te verhalen door beslaglegging. “Ja, maar dat kun je voorkomen door bij de rechtbank om een afkoelingsperiode te verzoeken. Daarin hebben schuldeisers een machtiging van de rechtbank nodig om goederen te kunnen verhalen die tot het vermogen van de onderneming behoren.”

Nu het makkelijker is om schulden te saneren en leveranciers als con- currente crediteur per definitie altijd aan het kortste eind trekken, kunnen ze huiverig worden met leveren.

“ We kunnen ook schuld- eisers en aandeelhouders begeleiden”

‘Bij een omzetdipje zijn we de klos en gaat onze afnemer her- structureren’. “Nou dipje... De rechter moet toetsen of sprake is van dreigende insolven- tierisico’s. Ondernemingen moeten stevig onderbouwen dat crediteuren beter af zijn in een reorganisatiesce- nario dan bij liquidatie van het bedrijf. Bovendien zijn WHOA-trajecten best wel duur omdat de onderneming zoveel informatie, waaronder twee uitgewerkte scenario’s, moet aanle- veren. Maar natuurlijk blijven er situ- aties waarbij de vraag rijst of dit geen

misbruik is van de omstandigheden. Daar zal snel genoeg jurisprudentie over komen.”

Komen jullie ook op voor de schuld- eisers? “Zeker. We staan al vaak aan de andere kant. We kunnen dus ook schuldeisers en aandeelhouders begeleiden die worden benaderd om in te stemmen met een WHOA- akkoord.”

Voor meer informatie: dirkzwager.nl/whoa Samenspraak • december 2020

Samenspraak • december 2020 Deline Kruitbosch volgt Ton Lekkerkerker op als notaris

Teamspeler en vertrouwenspersoon

Geheel volgens de officiële procedure heeft notaris Ton Lekkerkerker zijn ontslag ingediend bij de Koning en de minister van Justitie en Veiligheid. Daarmee maakt hij de weg vrij voor Deline Kruitbosch, die binnenkort als notaris wordt beëdigd. “Zij neemt mijn protocol over – mijn archief met notariële documenten – , maar mijn cliënten verdelen we over de bijpas- sende specialisten binnen ons team.” Deline Kruitbosch: “We zien allebei de meerwaarde van een goed functionerend team en goed persoonlijk contact.”

H ij is nog niet op pen- sioenleeftijd, maar Ton Lekkerkerker heeft nog een aantal wensen op zijn to-do lijstje. Dus zwaait hij eind december af bij Dirkzwager. Het kantoor waar hij vanaf 1995 een prachtige notariële ondernemingsrechtpraktijk op- bouwde. Al vroeg ontwikkelde hij zijn voorkeur voor grote familiebedrijven en directeur-grootaandeelhouders (DGA’s). “Er was al een vennoot- schapspraktijk, die heb ik uitge- bouwd. Dat ging vrij snel. Ik kom oorspronkelijk uit Arnhem en had nog contacten in de stad. Het hielp ook dat ik notarieel recht met fiscaal recht combineerde. Als voormalig belastinginspecteur en daarna be- lastingadviseur bij een Big Four kan-

toor, kon ik ook op dat terrein mee- denken met cliënten en fiscalisten.”

24-uurs economie Ton Lekkerkerker kijkt met veel genoegen terug op ruim 25 jaar notarieel werk. Het vak is wel ver- anderd in al die jaren. “Er worden steeds hogere eisen aan je gesteld. De notaris heeft nu bijvoorbeeld een poortwachtersfunctie. Dat is soms lastig door alle bijbehorende regelgeving. En door de digitali- sering lopen privé en werk steeds meer door elkaar. Ook het notariaat verandert in een 24-uurs economie. Je bent veel toegankelijker voor de cliënt dan de notaris van vroeger.” En het vak veranderde hem: “Door alle ervaring ben je steeds zekerder van jezelf. Je hebt veel dossiers

gedaan, dus kun je sneller complexe zaken oplossen. Daarbij is het mooie van werken op een groot kantoor als Dirkzwager, dat als je er zelf even niet uitkomt je nog een heel team hebt waarmee je kunt overleggen.”

Emoties Deline Kruitbosch maakt sinds de- cember 2015 deel uit van dat team. “Ik heb altijd graag samengewerkt met vrouwelijke collega’s, waaronder Deline” zegt Ton Lekkerkerker. “Van- af het begin met Karen Verkerk, al heel lang met Claudia van der Most, Ineke Meuwese, Deline, Marèl Baak, de secretaresses en de laatste tijd heel intensief met onze jongste aan- winst, Anne Laarhuis. Dat is geen toeval: vrouwen zijn inspirerend en creatief. Dankzij hen kwam er altijd

Samenspraak • december 2020

Samenspraak • december 2020 Webinars 2021

Ton Lekkerkerker: “Vrouwen zijn inspirerend en creatief. Dankzij hen kwam er altijd een gestructureerd eindproduct.”

geweest dat we bij Dirkzwager op de diverse rechtsgebieden met notari- aat en advocatuur in één sectie zijn gaan samenwerken.” Deline: “En dat we tegenwoordig in-house fisca- listen hebben. Dat is een enorme toegevoegde waarde, zeker voor de ondernemingsrechtpraktijk. Over en weer schakelen we elkaar in, dat leidt tot een nog beter advies.”

Overdracht cliënten “Deline bracht een schat aan hardcore ondernemingsrechter- varing mee van haar vorige baan: governance-advisering, overna- mes, herstructurering. Ze heeft een goedlopende praktijk, dus ze kan niet mijn hele praktijk overnemen,” vertelt Ton. Deline Kruitbosch gaat samen met Karen Verkerk leiding geven aan het team: “Per cliënt heb- ben we bepaald wie er uit het team eindverantwoordelijke wordt, afhan- kelijk van het specialisme dat die cliënt nodig heeft. Marèl Baak gaat zich vooral richten op de DGA’s, omdat ze dat altijd al samen met Ton deed. En we gaan nog intensiever samenwerken met Ineke Meuwese van familierecht, om op het gebied van estate planning cliënten opti- maal te kunnen blijven adviseren.”

Sportwereld Ton Lekkerkerker stopt met al het notariële werk en gaat verder met een nieuwe fase in zijn leven: toezichthouder en adviseur. On- langs heeft hij de commissarisop- leiding aan de Erasmus Universiteit

afgerond. Die opleiding is voor een commissariaat tegenwoordig een vereiste. Hij hoopt vooral voor familiebedrijven iets te kunnen betekenen en voor organisaties in de sportwereld. Want de fanatieke schaatser, golfer en zwemmer voelt zich als een vis in het water in die sector. Daarnaast behoudt hij zijn nevenfuncties als raadsheer plaatsvervanger in het Gerechts- hof Amsterdam, tuchtrechter bij de Orde van Belastingadviseurs en lid van de Raad van Toezicht van de Koninklijke Nederlandsche Schaatsbond. Hij hoopt straks ook wat meer vrije tijd te hebben: “Om te reizen en op het water te zitten.”

Uitbreiding dienstverlening Voor Deline breekt een nieuwe fase in haar carrière aan. Ze ziet allerlei mogelijkheden om met haar team de praktijk verder uit te bouwen: “Ik denk onder andere aan ver- dere uitbreiding van de duurzame energiepraktijk. Het kantoor heeft een vakgroep Energie met allerlei specialisten op dit gebied onder leiding van advocaat energierecht Maarten Kole. Als notariaat verzor- gen wij de (her)structurering van duurzame energieprojecten. Met Maarten werken wij in die projecten intensief samen met advocaten en (kandidaat-)notarissen van Over- heid & Vastgoed en de fiscalisten.” “Daarnaast wil ik samen met Karen onze governance-praktijk nog meer versterken. Wij verlenen bijvoorbeeld boardroomadvies bij

spanningen tussen de verschil- lende organen van vennootschap- pen en stichtingen, en over de toepasselijkheid van het wettelijke structuurregime bij grotere BV’s of NV’s. Ook ben ik samen met mijn collega Charlotte Perquin bezig om een instrument te ontwikkelen voor bestuurdersevaluatie voor besturen en raden van commissarissen.” Ton Lekkerkerker vertrekt met een goed gevoel. “Ik ben echt blij met Deline als opvolger. Ze is juridisch ijzersterk, is heel empathisch en heeft een tomeloze energie.” Deline Kruitbosch: “Het klinkt heel cliché, maar ik heb er enorm veel zin in. De moeder van mijn beste vriendje op de basisschool zei: “Geweldig voor je, hier heb je altijd van gedroomd en hard voor gewerkt.’ Op dat moment reali- seerde ik me dat dat inderdaad zo is. Ik ben een tevreden mens.”

In verband met het coronavirus zijn voorlopig alle fysieke seminars en andere events van Dirkzwager afgelast. Sommige seminars en workshops zijn uitgesteld, andere worden aangeboden in de vorm van een juridisch inhoudelijk webinar.

Hierbij een overzicht van de momenteel bekende webinars en workshops in het nieuwe jaar:

DINSDAG 12 JANUARI 14.00 - 15.30 UUR

Webinar: Exploitatie van IE-rechten

een gestructureerd eindproduct.” “Je mag best wat minder beschei- den zijn,” vindt Deline. “Je leidt alle notariële overleggen en dat doe je wel degelijk gestructureerd. Je bent bovendien een teamspeler, je weet mensen te verbinden. Voor cliënten ben je een vertrouwenspersoon, omdat je goed bent in het persoon- lijke contact en je de sfeer en onder- linge verhoudingen perfect aanvoelt. Ik heb echt heel veel van je geleerd.” Ton: “Familierecht gaat altijd ge- paard met emoties. Dat geldt ook voor grote familiebedrijven. Deze laatste periode heb ik als executeur een aantal ingewikkelde, grote na- latenschappen van familiebedrijven afgehandeld. De familieleden zagen zelf geen oplossing meer. Dan is het mooi dat je dat uiteindelijk toch voor elkaar krijgt. En ja, dan lukt het me aardig om alle emoties te managen.”

Persoonlijke sfeer Dat persoonlijke is iets wat beide notarissen omarmen, ook in de werksfeer. “Ja, daarin vertonen we wel gelijkenis,” zegt Deline. “We zijn beiden vanuit een groot westers kantoor overgestapt naar Dirkzwa- ger, omdat we de meer persoonlijke sfeer zochten. Je kent je kantoor- genoten en cliënten goed, dan is het heel prettig samenwerken.” Ton: “Het is een goede ontwikkeling

DONDERDAG 14 JANUARI 14.00 - 15.30 UUR

IT-workshop (online): IT-contracten maken - Deel 1 van het drieluik ‘IT-contracten maken, managen en geschiloplossing’ (betaald webinar)

DONDERDAG 4 MAART 14.00 - 15.30 UUR

IT-workshop (online): IT-contracten maken - Deel 2 van het drieluik ‘IT-contracten maken, managen en geschiloplossing’ (betaald webinar)

Deline Kruitbosch: “We omarmen allebei het persoonlijke, dat is prettig samenwerken.”

DONDERDAG 15 APRIL 14.00 - 15.30 UUR

IT-workshop (online): IT-contracten maken - Deel 3 van het drieluik ‘IT-contracten maken, managen en geschiloplossing’ (betaald webinar)

We hebben volop nieuwe webinars in ontwikkeling voor de komende periode. Om op de hoogte blijven van het meest recente aanbod, kunt u kijken op onze eventpagina: dirkzwager.nl/events.

Aanmelden? Klik op de website op de ‘aanmeldbutton’. Tenzij anders vermeld is deelname kosteloos. De webinars staan open voor alle geïnteresseerden.

Terugkijken Op aanvraag kunt u de webinars terugkijken. Aanvragen via marketing@dirkzwager.nl. Samenspraak • december 2020

In Casu

Masterclass Bep van de Velden Award

De in 2018 overleden Bep van de Velden, oprichtster van het succesvolle Arnhemse bedrijf CCV, was een rolmodel in het vrouwelijke ondernemerschap. Als eerbetoon is er een award naar haar vernoemd. De Bep van de Velden Award is een stimulans voor ‘de onderneemster die haar vrouwtje staat.’ Dit najaar organi-

seerden Lorena van den Berg en Christel Jeunink een masterclass ‘IE-rechten en samenwerkings- overeenkomsten’ voor de tien genomineerden voor deze prijs. De award-uitreiking zelf is vanwege de coronamaatregelen tot nader bericht uitgesteld. Voor meer informatie zie: www.bepvandeveldenaward.nl.

Futurepro(of) notaris

MT:1000, editie 2019

D

MT1000, and the winner is…

p 12 december 2020 verscheen in Management Team weer de jaarlijkse MT1000 Ranking, het groot- ste onderzoek naar de beste zakelijke dienstverleners in Nederland. Bekleedde Dirkzwager legal & tax vorig jaar daarin nog de tweede plaats in de categorie Advocatuur & Notariaat; dit jaar prijkt de naam van het kantoor pontificaal op nummer 1. Het MT1000 onderzoek is gebaseerd op het oordeel van beslissers uit het zakenleven. Zij beoordelen de kanto- ren met wie ze samenwerkten op drie punten: klantgerichtheid, productleider- schap en kwaliteit van de uitvoering. In vergelijking met voorgaande jaren heeft Dirkzwager nu een nog mooiere score behaald op ‘product excellence’. Dirk- zwager legal & tax staat al vier jaar ach- tereen in de top 3 van de MT1000 en nu dus op de gewaardeerde eerste plaats. Voor meer informatie zie www.mt.nl.

e Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB) heeft notaris Ondernemingsrecht en ex-bestuursvoorzitter, Karen Verkerk, op 9 ok- tober verkozen tot Notaris van het Jaar. Karen Verkerk wordt geprezen om haar rol bij de opleiding en ontwik- keling van kandidaat-notarissen, haar maatschappelijke betrokkenheid en haar heldere en duidelijke taal. “Het notariaat zit Verkerk in de genen en zij wil die passie ook op anderen overbrengen,” oordeelde de jury. “Een groot voorbeeld voor jonge mensen in het notariaat.” De verkiezing van Notaris van het Jaar is onderdeel van de strategische agenda ‘Futurepro(o)f’ van de beroeps- organisatie. De KNB beoordeelt bij deze verkiezing de uitstraling, soft skills, ondernemerschap en innovatief vermogen van een KNB-lid dat zich zichtbaar onderscheidt met andere kwaliteiten dan alleen de notarieel-juridische. Verkerk werd voorgedragen door haar medewer- kers. In totaal waren er elf genomineerden.

Recruitment event

Op 6 november leverde Dirk- zwager met een online event een bijdrage aan de Juridische Bedrijvendag Nijmegen (JBN). Drie advocaten van kantoor vertelden de studenten over hoe het is om bij Dirkzwager te werken. De JBN is een jaarlijks terugkerend recruitment eve- nement, een van de grootste in Nederland. Ook deze bijeenkomst kon nu vanwege Covid-19 niet in de gewone vorm doorgaan. Studentenverenigingen door het hele land doen er alles aan om ook dit soort bijeenkomsten op een digitale manier op te lossen. De JBN van 6 november bewijst dat een online event ook heel geslaagd kan zijn - al hoopt iedereen elkaar volgend jaar weer fysiek te kunnen ontmoeten.

O

Sluikreclame E

ind september was advocaat Intellectueel Eigendom, Joost Becker, te zien in het TV-programma Kassa in een rapportage over (sluik)reclame van vloggers en influencers. De Reclamecode Social Media & Influencer Marketing schrijft voor dat influencers altijd duidelijk moeten vermelden wanneer het om een gesponsord bericht gaat. Kassa vroeg de advocaat om een nadere toelichting vanwege zijn expertise op het gebied van reclamerecht. De uitzending is terug te kijken op: https://www.bnnvara.nl/kassa/videos/550622 foto: © Twycer

Samenspraak • december 2020

Samenspraak • december 2020 We winnen wel vaker bijzondere zaken. Maar deze willen we tóch weer even met u delen…

Dirkzwager staat op de eerste plaats in de MT1000, en daar zijn we enorm trots op!

En inmiddels is het al voor het 4e jaar op rij dat we in de MT1000 een top 3 notering scoren. Zo’n consistent hoge notering in het grootste onderzoek naar de kwaliteit en waardering van zakelijke dienstverleners, bewijst dat onze klantgerichte aanpak werkt. Omdat we onze kennis graag delen, werkt Dirkzwager niet vanuit een ivoren toren, maar juist zo veel mogelijk sámen met cliënten. Dit maakt ons anders, en tegelijkertijd buitengewoon toegankelijk.