De ontwikkelingen rond het coronavirus, COVID-19, gaan razendsnel. In ons kennisportal over het coronavirus vindt u onze juridische artikelen en andere relevante content. Bekijk het kennisportal

  1. Home
  2. Kennis
  3. Artikelen
  4. De (financiële) gevolgen van het Corona-virus op een afgesloten pakketreis: deel 2

De (financiële) gevolgen van het Corona-virus op een afgesloten pakketreis: deel 2

In mijn vorige blog ging ik onder meer in op de vergoedingsplicht van de reisorganisatie voor de eventuele schade die de reiziger gedurende de pakketreis lijdt als gevolg van de verspreiding van het Corona-virus. De verspreiding van het Corona-virus kan echter ook financiële consequenties hebben vóór vertrek. Kan (en mag) de pakketreis door de reiziger en/of de reisorganisatie onder alle omstandigheden geannuleerd worden? En wie draagt de kosten van die annulering?
Auteur artikelEvelien Boonzaaijer
Gepubliceerd03 april 2020
Laatst gewijzigd13 april 2020
Leestijd 

Kosteloos beëindigen van de pakketreis door de reiziger?

In de wet is bepaald dat een reiziger de pakketreis te allen tijde mag beëindigen vóór aanvang van de pakketreis (art. 7:509 lid 1 BW). De reiziger krijgt dan het volledige bedrag terug dat zij voor de pakketreis heeft betaald (7:509 lid  6 BW).

In (de voorwaarden bij) de pakketreisovereenkomst kan echter zijn bepaald dat de reiziger bij beëindiging is verplicht tot het betalen van een “passende en gerechtvaardigde beëindigingsvergoeding”, de zogenaamde annuleringskosten (7:509 lid 1 en 2 BW).

De reiziger is niet in alle gevallen verplicht om annuleringskosten te betalen. Op grond van artikel 7:509 lid 3 BW heeft de reiziger namelijk het recht om de pakketreis voor aanvang te annuleren zonder betaling van annuleringskosten als:

“[…] zich op de plaats van bestemming of in de onmiddellijke omgeving daarvan onvermijdbare en buitengewone omstandigheden voordoen die aanzienlijke gevolgen hebben voor de uitvoering van de pakketreis of voor het personenvervoer naar de bestemming.”


In mijn vorige blog heb ik reeds opgemerkt dat de verspreiding en de aanwezigheid van het Corona-virus waarschijnlijk zal worden aangemerkt als ‘onvermijdbare en buitengewone omstandigheid’.
Als het Corona-virus dus is verspreid op de reisbestemming of in de onmiddellijke omgeving daarvan en dit aanzienlijke gevolgen heeft voor de uitvoering van de pakketreis, dan kan de reiziger de reis annuleren zonder dat zij annuleringskosten verschuldigd is. Denk daarbij aan een gesloten luchtruim waardoor vluchten niet uitgevoerd kunnen worden of een totale lockdown van een land of stad als gevolg waarvan geboekte activiteiten niet doorgaan. In een dergelijke situatie gaan een of meer onderdelen van een pakketreis niet door en om die reden kan een reiziger kosteloos annuleren. De reiziger kan echter jegens de reisorganisator geen aanspraak maken op vergoeding van de schade die zij als gevolg van de annulering lijdt (7:509 lid 4 BW).

De wettekst roept nog de vraag op of de mogelijkheid van kosteloze annulering ook geldt als de verschillende onderdelen van een pakketreis - zoals een vlucht en een hotel - weliswaar beschikbaar zijn, maar de reiziger daarvan niet kan profiteren, bijvoorbeeld door een inreisverbod. In letterlijke zin komt "de uitvoering van de pakketreis" (door de reisorganisator) dan niet in gevaar en is aan de voorwaarden voor kosteloze annulering dus niet voldaan. De bedoeling lijkt echter een andere, nu de wetgever voorbeelden van buitengewone omstandigheden noemt "waardoor veilig reizen naar de in de pakketreisovereenkomst overeengekomen bestemming onmogelijk is geworden". Daarmee lijkt de wetgever de nadruk meer te leggen op het perspectief van de reiziger (kan hij de diensten afnemen?) dan dat van de reisorganisator (kan hij de diensten aanbieden?).

Beëindigen van de pakketreis door de reisorganisatie?

Ook voor de reisorganisatie is het mogelijk om de pakketreis voor aanvang te beëindigen. Het voortijdig annuleren door de reisorganisator zonder dat hij gehouden is enige schadevergoeding te voldoen is toegestaan in twee situaties, namelijk als:

1. het aantal personen dat zich voor de pakketreis heeft ingeschreven kleiner is dan het in de reisovereenkomst vermelde minimumaantal en de reiziger door de reisorganisator van de beëindiging van de pakketreis in kennis wordt gesteld binnen de in de reisovereenkomst bepaalde termijn. De wet geeft minimumtermijnen die daarbij in acht genomen moeten worden:

  • twintig dagen vóór het begin van de pakketreis bij reizen van meer dan zes dagen;
  • zeven dagen vóór het begin van de pakketreis bij reizen van twee tot zes dagen;
  • achtenveertig uur voor het begin van de pakketreis bij reizen die minder dan twee dagen duren.


Of als:

2. de reisorganisator de overeenkomst niet kan uitvoeren als gevolg van onvermijdbare en buitengewone omstandigheden (zoals de verspreiding van het Corona-virus, zie hiervoor) en de reisorganisator de reiziger onverwijld en vóór begin van de pakketreis van de beëindiging in kennis stelt.

Als de pakketreis door de reisorganisatie wordt geannuleerd, bijvoorbeeld wegens de verspreiding van het Corona-Virus, dan heeft de reiziger recht op terugbetaling van de bedragen die zij voor de pakketreis heeft betaald. De reisorganisator is echter niet verplicht om de eventuele schade van de reiziger te vergoeden, zoals kosten voor inentingen of een visum (7:509 lid 5 BW).

Tot slot

Kortom, het is voor reizigers onder omstandigheden mogelijk om de reis kosteloos te annuleren, maar dat geldt – ook ten aanzien van de verspreiding van het Corona-virus –
zeker niet in alle gevallen. Of een reiziger de eventuele annuleringskosten of de schade die niet door de reisorganisator wordt vergoed bij een derde kan verhalen, bijvoorbeeld bij zijn reis- of annuleringsverzekeraar, bespreek ik in een latere blog.

De reiziger heeft in de meeste gevallen wel recht op terugbetaling van alle reeds betaalde reissommen. Op de wijze waarop de reisorganisator deze bedragen kan (en mag) terugbetalen, kom ik in deel 3 van deze serie terug.