Zoeken
  1. Home
  2. Kennis
  3. Artikelen
  4. Governance en de zorginkoopprocedure

Governance en de zorginkoopprocedure

De inkoop voor de Wijkverpleging 2015 ligt alweer achter ons. De zorgverzekeraars hebben in 2014 overeenkomsten gesloten met aanbieders van wijkverpleging, die met ingang van 2015 deze zorg gecontracteerd zullen verlenen. De inkoop van de wijkverpleging is via zogenaamde ‘inkoopprocedures’ verlopen, waarbij zorgverzekeraars een inkoopdocument publiceren met de ‘spelregels’ waaraan zorgverleners dienen te voldoen om voor een overeenkomst met de zorgverzekeraar tot het verlenen van wijkverplegi...
Auteur artikelDirkzwager
Gepubliceerd09 januari 2015
Laatst gewijzigd16 april 2018
Leestijd 
De inkoop voor de Wijkverpleging 2015 ligt alweer achter ons. De zorgverzekeraars hebben in 2014 overeenkomsten gesloten met aanbieders van wijkverpleging, die met ingang van 2015 deze zorg gecontracteerd zullen verlenen. De inkoop van de wijkverpleging is via zogenaamde ‘inkoopprocedures’ verlopen, waarbij zorgverzekeraars een inkoopdocument publiceren met de ‘spelregels’ waaraan zorgverleners dienen te voldoen om voor een overeenkomst met de zorgverzekeraar tot het verlenen van wijkverpleging in 2015 in aanmerking te komen. Zorgverleners die wijkverpleging willen verlenen en daarvoor een vergoeding wensen te ontvangen van de zorgverzekeraar, dienen tijdig op deze procedure in te schrijven en te voldoen aan de in het inkoopdocument gestelde voorwaarden. Vervolgens sluit de zorgverzekeraar met de zorgverleners die in aanmerking komen, een overeenkomst af op grond waarvan de zorgverlener in 2015 tegen vergoeding wijkverpleging zal verlenen.

Niet met alle zorgverleners die inschrijven, wordt een overeenkomst gesloten. Dit kan leiden tot procedures, indien de zorgverlener van mening is dat zij ten onrechte geen overeenkomst aangeboden heeft gekregen. Eind vorig jaar (uitspraak van 17 december 2014) heeft de voorzieningenrechter van de rechtbank te Den Haag zich nog in een kort geding over een zorginkoopkwestie gebogen.

Zorginkoopprocedure Menzis

In deze zaak betrof het de zorgverlener Multidag die had ingeschreven op de inkoopprocedure van Menzis, voor het verkrijgen van een overeenkomst wijkverpleging 2015. Menzis had in juni 2014 haar inkoopdocument genaamd "Inkoopgids Wijkverpleging 2015" op haar website gepubliceerd, met daarin een aantal voorwaarden waaraan zorgverleners die een overeenkomst willen, dienen te voldoen. Een aantal van deze voorwaarden ziet specifiek op de inrichting van de organisatie van de zorgverlener: er dient een onafhankelijk en statutair geborgd toezichthoudend orgaan te zijn (bijvoorbeeld een raad van toezicht) en de zorgverlener dient de Zorgbrede Governancecode te hebben geïmplementeerd.

In de Zorgbrede Governancecode is omtrent de raad van toezicht onder meer het volgende opgenomen:

4.4. Onafhankelijkheid

1. De Raad van Toezicht is zodanig samengesteld dat de leden ten opzichte van elkaar, de Raad van Bestuur en welk deelbelang dan ook onafhankelijk en kritisch kunnen opereren.

2. Leden van de Raad van Toezicht die op voordracht, of door anderen dan de Raad van Toezicht of de Algemene Vergadering van Aandeelhouders dienen te worden benoemd, zijn onafhankelijk. De leden van de Raad van Toezicht vervullen hun functie zonder last of ruggespraak en zonder een deelbelang te laten prevaleren.

3. Leden van de Raad van Toezicht verrichten nimmer taken van de Raad van Bestuur.

 4.5. Belangenverstrengeling

1. Elke vorm of schijn van persoonlijke bevoordeling dan wel belangenverstrengeling tussen enig lid van de Raad van Toezicht en de zorgorganisatie moet worden vermeden.

In het inkoopdocument van Menzis staat dat de zorgverlener door het inschrijven garandeert dat de organisatie bij de indiening, de contractering en gedurende de duur van de overeenkomst, over de vereiste capaciteiten, vaardigheden en middelen beschikt om te kunnen voldoen aan alle voorwaarden en condities zoals vastgesteld in het inkoopdocument.

Inrichting toezicht bij Multidag

Het bestuur van Mutlidag wordt gevormd door één natuurlijke persoon en twee verenigingen, de Vereniging Van Reizigers en de Vereniging Surinaamse Nederlanders. Multidag beschikt daarnaast over een Raad van Toezicht als toezichthoudend orgaan. In deze Raad van Toezicht zitten echter twee leden die bestuurder zijn van de verenigingen die op hun beurt in het bestuur van Multidag zitten. Met andere woorden, twee leden van de Raad van Toezicht van Multidag zijn tevens indirect bestuurder van Multidag.

Menzis is van mening dat deze leden niet onafhankelijk zijn zoals geëist in haar voorwaarden en in de Zorgbrede Governancecode. Ook heeft Multizorg onvoldoende (wijk)verpleegkundigen niveau 5 in dienst, dit punt zal hierna verder buiten beschouwing worden gelaten. Om deze redenen weigert Menzis om een overeenkomst tot het verlenen van wijkverpleging 2015 te sluiten met Multizorg. Multizorg start hierover een kort geding procedure, waarin ze vordert dat Menzis met haar een overeenkomst sluit dan wel nader met haar in overleg treedt om alsnog de bezwaren weg te nemen.

Oordeel voorzieningenrechter

De rechter oordeelt in echter het voordeel van Menzis. Doordat er twee indirecte bestuurders van Multizorg in de Raad van Toezicht zitten, kan niet worden gezegd dat de onafhankelijkheid van het toezichthoudend orgaan voldoende is geborgd en dat de Zorgbrede Governancecode voldoende is geïmplementeerd. Iedere schijn van belangenverstrengeling tussen leden van de Raad van Toezicht en Multidag wordt zo in ieder geval niet vermeden en Menzis heeft terecht geweigerd een overeenkomst met Multidag te sluiten. Multidag voert nog aan dat de situatie inmiddels is gewijzigd en dat men wel voldoet aan de voorwaarden en de Zorgbrede Governancecode, maar dat kan haar niet meer baten. In verband met het in acht te nemen gelijkheidsbeginsel is namelijk enkel de situatie ten tijde van de indiening van de inschrijving van belang en die situatie ‘deugde niet’, aldus de rechtbank. Dit gelijkheidsbeginsel staat er volgens de rechtbank zelfs aan in de weg dat Menzis met Multidag in overleg zou treden om te bezien of de bezwaren tegen de inschrijving van Multidag alsnog kunnen worden weggenomen.

Conclusie

Uit deze uitspraak blijkt opnieuw het grote belang om als zorgverlener bij het inschrijven op een zorginkoopprocedure te voldoen aan alle voorwaarden die de zorgverzekeraar stelt. Bijna altijd valt daaronder het voldoen aan de eisen die de Zorgbrede Governancecode stelt aan de inrichting van het bestuur en het toezicht. Dit dient bij de inschrijving op orde te zijn, want als het hier mis gaat dan kan dat, in ieder geval volgens deze rechter in kort geding, in een later stadium niet meer worden hersteld.

Update (16 december 2015)

Op 15 december 2015 heeft het Gerechtshof Den Haag arrest gewezen in het door Multidag aangespannen hoger beroep tegen de hierboven beschreven zaak . In zijn arrest overweegt het Hof dat Menzis ter zake van de Inkoop Wijkverpleging 2015 niet aanbestedingsplichtig was ingevolge de Aanbestedingswet 2012, maar dat zij wel gekozen heeft voor aanbesteding. Om deze reden is Menzis toch onderworpen aan de werking van de redelijkheid en billijkheid in precontractuele verhoudingen, die moeten worden ingevuld met de beginselen van het aanbestedingsrecht, zoals het gelijkheidsbeginsel en het transparantiebeginsel. Tot een inhoudelijk oordeel over de kwestie rondom onafhankelijkheid van het toezicht komt het Hof – helaas – echter niet, omdat hij het hoger beroep van Multidag op een andere grond afwijst : Multidag voldeed onvoldoende aan de door Menzis gestelde beschikbaarheidseis voor wijkverpleegkundigen niveau 5, reden waarom Menzis de inschrijving ter zijde mocht leggen.