Bijna iedere ondernemer heeft er mee te maken: onbetaalde facturen. Zeker in deze tijden van economische crisis. In sommige gevallen kan de ondernemer dan een retentierecht inroepen. De ondernemer die een retentierecht uitoefent noemen we de ‘retentor’. Dit artikel beschrijft wat een retentierecht is en hoe het werkt.
Wat is het retentierecht?
Het retentierecht is geregeld in artikel 3:290 e.v. van het Burgerlijk Wetboek. Een schuldeiser (de ondernemer) mag de afgifte van een zaak aan de schuldenaar (de klant) uitstellen, totdat de schuldenaar de factuur voldoet. In de bouw wordt het retentierecht vaak gebruikt. De aannemer levert het gebouw dan niet op, zolang hij niet betaald wordt. Een ander bekend voorbeeld is een garagehouder die een auto heeft gerepareerd. Zolang de factuur voor deze reparatie niet betaald wordt, hoeft de garagehouder de auto niet terug te geven. In beide gevallen voorkomt het uitoefenen van het retentierecht dat degene die de werkzaamheden heeft verricht op achterstand staat. Immers, als de auto is gerepareerd én al is teruggegeven heeft de garagehouder aan zijn verplichtingen voldaan. Maar de klant moet zijn verplichting tot betalen nog nakomen. De garagehouder staat dan in feite met 1-0 achter. Een retentierecht lijkt dus in feite op ‘gelijk oversteken’.
Wanneer kan het retentierecht worden uitgeoefend?
Om een goed onder zich te kunnen houden moet sprake zijn van een opeisbare vordering. Opeisbaar betekent dat de betalingstermijn (op de factuur) is verstreken. Indien geen betalingstermijn is afgesproken, is een vordering direct opeisbaar. Het retentierecht kan alleen worden uitgeoefend als de retentor de feitelijke macht over de zaak uitoefent. Een garagehouder heeft de feitelijke macht als hij de auto nog in zijn garage heeft staan. Deze feitelijke macht moet voor derden kenbaar zijn. Het retentierecht eindigt doordat de auto weer in de macht van de klant komt. Maar, als de klant de auto onrechtmatig terugneemt, bijvoorbeeld door deze zonder dat de garagehouder het weet van zijn terrein te halen met een reservesleutel, dan kan de garagehouder de auto weer opeisen. Het retentierecht herleeft dan weer.
Hoe krijgt de retentor zijn geld?
In veel gevallen zal de klant alsnog tot betaling overgaan, omdat hij graag zijn auto terug wil. Indien de klant weigert de factuur te betalen, kan de retentor het goed verkopen en zijn factuur betalen van de ontvangen koopprijs. Deze verkoop is wel aan regels gebonden. De retentor dient namelijk eerst een zogenaamde executoriale titel te hebben. Dit is bijvoorbeeld een vonnis uit een rechtszaak. Daarna moet een deurwaarder beslag op de zaak leggen. Vervolgens kan het goed via een openbare veiling verkocht worden. Met toestemming van de rechter mag ook onderhands verkocht worden. Ook als een klant failliet gaat, blijft het retentierecht in stand. De curator zal dan de factuur voldoen, of de zaak opeisen en verkopen. De retentor heeft ook dan voorrang op de ontvangen koopprijs.
Conclusie
Het retentierecht kan worden gebruikt als pressiemiddel om facturen betaald te krijgen. Ook biedt het retentierecht zekerheid, zelfs in faillissement. Het retentierecht dient wel op een juiste manier te worden toegepast. Dit artikel schetst de hoofdlijnen, maar het uitoefenen van een retentierecht is altijd maatwerk. Wij zijn uiteraard graag bereid u hierover verder te adviseren.
