Taak van de curator
De faillissementscurator heeft de wettelijke taak om bij het beheer en de vereffening van de boedel te onderzoeken of er sprake is van onregelmatigheden die het faillissement mede hebben veroorzaakt, de vereffening van de failliete boedel hebben bemoeilijkt of het tekort in het faillissement hebben vergroot. De wet geeft de curator ook de bevoegdheid om tegen door hem of haar geconstateerde onregelmatigheden op te treden.
Inlichtingen- en medewerkingsplicht
Om zijn taak goed uit te kunnen oefenen, heeft de curator veel informatie nodig. Deze informatie dient de curator van de gefailleerde zelf, en (in het geval van een rechtspersoon) van het bestuur te verkrijgen. Als bestuurder bent u verplicht daaraan medewerking te verlenen. Op iedere gefailleerde – en ook de bestuurder van een gefailleerde rechtspersoon – rust namelijk zowel een inlichtingen- als een medewerkingsplicht. Deze verplichtingen zijn neergelegd in artikel 105 Faillissementswet (“Fw”), artikel 105a Fw en 106 Fw.
De inlichtingenplicht brengt mee dat u als bestuurder op verzoek van de curator alle inlichtingen dient te verschaffen die van hem of haar worden verlangd. Let op! Als bestuurder bent u ook verplicht om uit eigen beweging de curator in te lichten over feiten en omstandigheden waarvan u weet of behoort te weten dat deze voor de omvang, het beheer of de vereffening van de boedel van belang zijn. Heeft de rechtspersoon activa (zoals bankrekeningen of onroerend goed) in het buitenland? Dan bent u als bestuurder dus verplicht om uit eigen beweging de curator daarover in te lichten.
De medewerkingsverplichting ziet op het verschaffen van medewerking aan de curator bij het beheer en de vereffening van de (failliete) boedel. Onder deze verplichting valt ook het overdragen van alle administratie en andere bescheiden ten aanzien van gefailleerde. De bestuurder is daarbij gehouden om de informatie terstond aan de curator beschikbaar te stellen.
Verhoor en gijzeling
Geeft de bestuurder geen of onvoldoende uitvoering aan de hierboven besproken verplichtingen; weigert de bestuurder bijvoorbeeld voor de inning van de openstaande vorderingen op debiteuren benodigde informatie aan te leveren? Dan kan de curator verschillende rechtsmiddelen instellen om medewerking alsnog te bewerkstelligen.
Doorgaans stuurt de curator eerst een brief, waarin hij wijst op de besproken verplichtingen. Vervolgens kan de curator de rechter-commissaris in het faillissement vragen om de bestuurder tot medewerking aan te sporen, bijvoorbeeld door hem op te roepen voor een faillissementsverhoor. De bestuurder – maar ook een voormalig bestuurder! – is verplicht om aan een oproeping voor verhoor gehoor te geven. Vanzelfsprekend mag tijdens een faillissementsverhoor een advocaat de bestuurder bijstaan.
Geeft de bestuurder ook geen gehoor aan de oproeping voor een faillissementsverhoor, of blijft hij tijdens of na het verhoor medewerking weigeren? Dan kan de rechtbank op voordracht van de rechter-commissaris de inbewaringstelling van de weigerachtige bestuurder bevelen. Daarnaast kan de weigering mee te werken grond vormen voor het opleggen van een civielrechtelijk bestuursverbod en strafrechtelijke vervolging.
Vorderingen ten dienste van curator
Indien door de curator tijdens zijn onderzoek naar de rechtmatigheid van het faillissement onregelmatigheden constateert, heeft hij diverse middelen om daar tegen op te treden. Deze middelen kunnen zich ook tegen de bestuurder van de vennootschap richten. Zo kan hij rechtshandelingen vernietigen door middel van het inroepen van de Actio Pauliana. Daarnaast kan de curator het bestuur aansprakelijk stellen wegens kennelijk onbehoorlijk bestuur, maar ook op de voet van onbehoorlijk bestuur. De curator kan zelfs een zgn. Peeters/Gatzen-vordering namens de gezamenlijke schuldeisers instellen, om geleden schade te verhalen. Tot slot doet de curator, als hij of de rechter-commissaris dit nodig acht, melding of aangifte van onregelmatigheden bij de bevoegde instanties (zoals bijvoorbeeld de Politie en FIOD).
Meer weten?
Een curator kan zich als een olifant in een porseleinkast gedragen. Dat kan ingrijpende gevolgen hebben voor u als bestuurder van een failliet verklaarde vennootschap. Vraagt u zich af of een curator zich wel volgens de regels gedraagt? Hebt u vragen over een (dreigende) faillissementssituatie of wilt u meer weten over dit onderwerp? Neem dan contact op met ons.
