1. Home
  2. Kennis
  3. Artikelen
  4. Verzet, hoger beroep, cassatie en herroeping tegen faillietverklaring

Wat kun je doen tegen een (onterechte) faillietverklaring? Over verzet, hoger beroep, cassatie en herroeping.

Een schuldenaar kan op verzoek van zijn schuldeiser failliet worden verklaard als ‘summierlijk blijkt’ van het vorderingsrecht van de aanvrager en van minimaal twee schulden bij verschillende schuldeisers (waarvan in ieder geval één opeisbaar). Wordt het faillissement uitgesproken, dan staan in beginsel de rechtsmiddelen van verzet, hoger beroep en cassatie open. Maar kan het vonnis ook worden herroepen?
Leestijd 
Auteur artikel Steven Effting
Gepubliceerd 10 mei 2023
Laatst gewijzigd 10 mei 2023

Rechtsmiddelen tegen faillietverklaring

De schuldeiser die in de toestand verkeert dat hij heeft opgehouden te betalen, kan op verzoek van een of meer van zijn schuldeisers bij rechterlijk vonnis in staat van faillissement worden verklaard. De faillietverklaring wordt op verzoek van een schuldeiser uitgesproken indien ‘summierlijk blijkt van het bestaan van feiten of omstandigheden die aantonen dat de schuldenaar in de toestand verkeert dat hij heeft opgehouden te betalen’ en daarnaast summierlijk blijkt van het vorderingsrecht van de aanvrager.

Van de toestand van te hebben opgehouden te betalen is sprake indien de schuldenaar meerdere schuldeisers heeft (er is dan voldaan aan het zogenaamde ‘pluraliteitsvereiste’) en hij is opgehouden te betalen. Bij de beoordeling of aan deze voorwaarden is voldaan heeft de rechter grote vrijheid.

Op het moment dat het faillissement wordt uitgesproken, staan daartegen de rechtsmiddelen hoger beroep, verzet en beroep in cassatie open. Van belang is dat voor het instellen van deze rechtsmiddelen korte termijnen gelden. Het uitspreken van een faillissement heeft namelijk grote gevolgen. Van belang is dus dat voor de partij wiens faillissement is uitgesproken, zijn schuldeisers en voor de curator zo snel mogelijk duidelijkheid komt of tegen de faillietverklaring een rechtsmiddel wordt ingesteld.

Verzet

Is de schuldenaar niet bij de behandeling van het faillissementsverzoek door de rechtbank verschenen? Dan kan binnen veertien dagen na de dag van de uitspraak verzet worden ingesteld. Bevindt de schuldenaar zich op het moment van de uitspraak buiten het Rijk van Europa? Dan wordt deze termijn verlengd tot één maand.

Verzet dient binnen de veertien dagen termijn te worden ingesteld door middel van een verzoekschrift. Dit verzoekschrift moet worden ingediend door een advocaat en dient de gronden van het verzet te bevatten. Indien u in verzet wil tegen een faillietverklaring, doet u er dan ook goed aan om zo spoedig mogelijk een advocaat in te schakelen.

Het rechtsmiddel van verzet heeft de strekking dat het geding waarin verstek was verleend, op tegenspraak in dezelfde instantie wordt voortgezet. Het biedt de gedaagde die niet was verschenen en daardoor zijn belangen bij de rechter niet kon verdedigen, daartoe alsnog de gelegenheid. Bij verzet vindt daarom een toetsing ‘ex tunc’ plaats. Dit betekent dat het wegvallen van de vordering van de aanvrager voldoende is om het verzet te doen slagen. Dit kan door de vordering te voldoen of door de vordering met succes te betwisten.

Hoger beroep

Is de schuldenaar bij de behandeling van het faillissementsverzoek in eerste instantie wel verschenen? Dan staat het rechtsmiddel van hoger beroep open. Hoger beroep dient binnen acht dagen na de dag van de faillietverklaring ingesteld te worden. Is het faillissement op dinsdag uitgesproken? Dan dient het hoger beroep dus uiterlijk de week daarna op woensdag door middel van een door een advocaat opgesteld verzoekschrift te zijn ingesteld.

Let op: ook het beroepschrift dient de gronden van het hoger beroep te bevatten. Ook indien u hoger beroep wenst in te stellen is het advies om zo spoedig mogelijk een advocaat in te schakelen.

In hoger beroep toetst de rechter ‘ex nunc’ of aan de vereisten van faillietverklaring is voldaan. Dit betekent dat de vraag of de schuldenaar verkeert in de toestand dat hij heeft opgehouden te betalen, dient te worden beoordeeld aan de hand van gegevens die gelden ten tijde van het hoger beroep. De appelrechter is echter niet gehouden de faillietverklaring te vernietigen op de enkele grond dat het aan de rechter in eerste aanleg summierlijk gebleken vorderingsrecht niet langer bestaat. Ook dan kan er nog sprake zijn van de toestand van te hebben opgehouden te betalen. Dit maakt hoger beroep doorgaans minder eenvoudig met succes in te stellen dan het rechtsmiddel verzet.

Cassatie

Ook het rechtsmiddel beroep in cassatie staat open tegen de faillietverklaring. Indien het gerechtshof het faillissementsvonnis in stand laat, kan daartegen binnen acht dagen nadat het hof arrest heeft gewezen cassatie worden ingesteld.

Herroeping

Het buitengewoon rechtsmiddel van herroeping staat op grond van art. 382 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering open tegen een in kracht van gewijsde gegane uitspraak indien deze berust op bedrog, op stukken waarvan de valsheid is vastgesteld of indien stukken van beslissende aard door toedoen van de wederpartij waren achtergehouden.

Recent oordeelde de Hoge Raad (opnieuw) over een geval waarin een faillietverklaring op grond van bedrog en valse stukken zou zijn uitgesproken (HR 14 april 2023, ECLI:NL:HR:2023:561). De Hoge Raad doet de kwestie op grond van art. 81 RO af. A-G Snijders gaat uitgebreid op de materie in (ECLI:NL:PHR:2023:112). Een vonnis van faillietverklaring kan niet worden herroepen. Het faillissement is gericht op een spoedige vereffening van het vermogen van de schuldenaar en het is onwenselijk dat deze afwikkeling van de schulden van de schuldenaar nog op losse schroeven kan worden gezet als de vereffening eenmaal in gang is gezet. 

Conclusie

Is uw onderneming failliet verklaard? Bent u het daar niet mee eens? Onderzoek dan of tegen het faillissementsvonnis verzet of hoger beroep kan worden ingesteld. Gelet op de korte termijnen die gelden dient u snel te handelen. Neem daarom contact op met Steven Effting of Tristan Bron.