Zogenaamd strategisch inschrijven is in beginsel toegestaan. Bij een Wmo-aanbesteding oordeelde de Arnhemse voorzieningenrechter recent dat de grenzen van een geoorloofde strategische inschrijving waren overschreden en de inschrijving als manipulatief moest worden aangemerkt (
vzr. rb. Arnhem 11 juni 2010, LJN: BN0353).
Wmo-aanbesteding
Enkele Gelderse gemeenten hebben in 2009 gezamenlijk een Europese aanbestedingsprocedure uitgezet voor de levering van Wmo(Wet maatschappelijke ondersteuning)-hulpmiddelen. Het gunningscriterium was de economisch meest voordelige inschrijving. Prijs woog daarbij voor 40% mee. Het prijscriterium was verder onderverdeeld in de kosten voor (i) levering (60%) (ii) herverstrekking (25%) en (iii) onderhoud (15%).
De strategische inschrijving
Een inschrijver had op de prijsonderdelen levering en herverstrekking ingeschreven met € 0,01. De overige kosten voor levering en herverstrekking had hij (deels) opgevoerd bij de prijs voor het onderhoud. Nu het criterium onderhoud het minst zwaar woog, behaalde deze inschrijver (mede) daardoor de hoogste score.
Afwijzing inschrijving en kort geding
De inschrijving werd door (enkele van) de gemeenten terzijde gelegd, omdat geen realistische prijzen waren aangeboden en een objectieve vergelijking met de overige inschrijvingen daarom onmogelijk zou zijn.
De gepasseerde inschrijver kwam hiertegen in kort geding op. De inschrijver voerde daarbij aan dat hij binnen de beoordelingsmethodiek van de gemeenten was gebleven. In de aanbestedingsstukken zou namelijk slechts zijn bepaald dat inschrijvingen met € 0,00 en negatieve bedragen niet waren toegestaan. De vraag of een prijs van € 0,01 voor bepaalde onderdelen realistisch is, zou (daarom) niet relevant zijn.
Oordeel voorzieningenrechter
De voorzieningenrechter oordeelt dat strategisch inschrijven is toegestaan. Dat moet wel worden onderscheiden van manipulatief biedgedrag. “Daarvan kan sprake zijn wanneer, als gevolg van miskenning door de inschrijver van bepaalde aannames van de aanbestedende dienst, zoals bijvoorbeeld dat er realistische prijzen zullen worden aangeboden, de beoordelingssystematiek zo wordt gemanipuleerd dat het daarmee beoogde doel wordt verstoord”, aldus de rechter.
Volgens de rechter had de gepasseerde inschrijver moeten begrijpen dat bij de onderhavige systematiek van aanbesteding een realistische prijs moest worden geboden. Niet alleen een objectieve vergelijking van de inschrijvingen wordt in dit geval volgens de rechter gefrustreerd, maar ook bestaat de mogelijkheid dat de aanbieding weliswaar de hoogste punten behaalt, maar niet de daadwerkelijk economisch meest voordelige inschrijving is.
De gemeenten mochten daarom de inschrijving als ongeldig aanmerken.
Commentaar
Algemeen wordt aangenomen dat strategisch inschrijven is toegestaan, tenzij de inschrijving:
• in strijd is met bepalingen in de aanbestedingstukken;
• toepassing van de beoordelingssystematiek onmogelijk maakt;
• irreëel (feitelijk onmogelijk) is.
Volgens de hier besproken uitspraak kan van strijd met de aanbestedingsstukken ook sprake zijn, indien een niet toegestane wijze van inschrijven niet expliciet is opgenomen in de aanbestedingsstukken, maar een inschrijver dit had behoren te weten. In dit geval had de inschrijver moeten weten dat er uitsluitend realistische prijzen mochten worden aangeboden.
Voor inschrijvers betekent dit dat zij nog waakzamer moeten zijn bij het opstellen van hun (strategische) inschrijving. Voor aanbesteders biedt deze uitspraak een steun in de rug om niet realistische inschrijvingen terzijde te leggen.
Wmo-aanbesteding
Enkele Gelderse gemeenten hebben in 2009 gezamenlijk een Europese aanbestedingsprocedure uitgezet voor de levering van Wmo(Wet maatschappelijke ondersteuning)-hulpmiddelen. Het gunningscriterium was de economisch meest voordelige inschrijving. Prijs woog daarbij voor 40% mee. Het prijscriterium was verder onderverdeeld in de kosten voor (i) levering (60%) (ii) herverstrekking (25%) en (iii) onderhoud (15%).
De strategische inschrijving
Een inschrijver had op de prijsonderdelen levering en herverstrekking ingeschreven met € 0,01. De overige kosten voor levering en herverstrekking had hij (deels) opgevoerd bij de prijs voor het onderhoud. Nu het criterium onderhoud het minst zwaar woog, behaalde deze inschrijver (mede) daardoor de hoogste score.
Afwijzing inschrijving en kort geding
De inschrijving werd door (enkele van) de gemeenten terzijde gelegd, omdat geen realistische prijzen waren aangeboden en een objectieve vergelijking met de overige inschrijvingen daarom onmogelijk zou zijn.
De gepasseerde inschrijver kwam hiertegen in kort geding op. De inschrijver voerde daarbij aan dat hij binnen de beoordelingsmethodiek van de gemeenten was gebleven. In de aanbestedingsstukken zou namelijk slechts zijn bepaald dat inschrijvingen met € 0,00 en negatieve bedragen niet waren toegestaan. De vraag of een prijs van € 0,01 voor bepaalde onderdelen realistisch is, zou (daarom) niet relevant zijn.
Oordeel voorzieningenrechter
De voorzieningenrechter oordeelt dat strategisch inschrijven is toegestaan. Dat moet wel worden onderscheiden van manipulatief biedgedrag. “Daarvan kan sprake zijn wanneer, als gevolg van miskenning door de inschrijver van bepaalde aannames van de aanbestedende dienst, zoals bijvoorbeeld dat er realistische prijzen zullen worden aangeboden, de beoordelingssystematiek zo wordt gemanipuleerd dat het daarmee beoogde doel wordt verstoord”, aldus de rechter.
Volgens de rechter had de gepasseerde inschrijver moeten begrijpen dat bij de onderhavige systematiek van aanbesteding een realistische prijs moest worden geboden. Niet alleen een objectieve vergelijking van de inschrijvingen wordt in dit geval volgens de rechter gefrustreerd, maar ook bestaat de mogelijkheid dat de aanbieding weliswaar de hoogste punten behaalt, maar niet de daadwerkelijk economisch meest voordelige inschrijving is.
De gemeenten mochten daarom de inschrijving als ongeldig aanmerken.
Commentaar
Algemeen wordt aangenomen dat strategisch inschrijven is toegestaan, tenzij de inschrijving:
• in strijd is met bepalingen in de aanbestedingstukken;
• toepassing van de beoordelingssystematiek onmogelijk maakt;
• irreëel (feitelijk onmogelijk) is.
Volgens de hier besproken uitspraak kan van strijd met de aanbestedingsstukken ook sprake zijn, indien een niet toegestane wijze van inschrijven niet expliciet is opgenomen in de aanbestedingsstukken, maar een inschrijver dit had behoren te weten. In dit geval had de inschrijver moeten weten dat er uitsluitend realistische prijzen mochten worden aangeboden.
Voor inschrijvers betekent dit dat zij nog waakzamer moeten zijn bij het opstellen van hun (strategische) inschrijving. Voor aanbesteders biedt deze uitspraak een steun in de rug om niet realistische inschrijvingen terzijde te leggen.
Gerelateerd
Aanbesteding
