Realistisch en marktconform inschrijven: het blijft een gruwel

21 september 2018
Opnieuw heeft een voorzieningenrechter geweigerd inzage te verlenen in de prijzen waarmee de winnaar van een aanbestedingsprocedure heeft ingeschreven. De motiveringsplicht van een aanbestedende dienst gaat niet zover dat deze bedrijfsvertrouwelijke informatie van de winnende inschrijver dient te verstrekken, zelfs niet als een andere partij hierdoor niet kan controleren of de winnaar een realistische en marktconforme inschrijving heeft gedaan. Wij schreven er het volgende artikel over.
Tony van Wijk
Tony van Wijk
Advocaat - Partner
In dit artikel

Om manipulatieve inschrijvingen te voorkomen, wordt vaak in aanbestedingsstukken opgenomen dat inschrijvingen realistisch en marktconform moeten zijn. Zo ook Schiphol bij de aanbesteding van IT-gerelateerde diensten. Fujitsu meende dat de nummer 1 (KPN) onrealistisch en niet-marktconform had ingeschreven. Dit kan in de rechtszaal echter niet aannemelijk worden gemaakt. Ook kan Schiphol niet verplicht worden nadere prijsgegevens openbaar te maken, omdat het hierbij om bedrijfsvertrouwelijke informatie gaat.

De aanbesteding

Schiphol heeft een Europese aanbesteding gehouden voor onder meer een IT Servicedesk, Managed Services en Digital Workplace. De aanbesteding betrof een onderhandelingsprocedure met voorafgaande aankondiging. In de stukken is onder meer bepaald dat realistisch en marktconform moet worden ingeschreven. Verder is bepaald dat de prijscomponenten binnen een vergoeding op een realistische wijze gealloceerd moeten zijn.

KPN wint en Fujitsu maakt bezwaar

Na het doorlopen van de procedure wint KPN de aanbesteding op twee percelen. Fujitsu is respectievelijk als tweede en derde inschrijver geëindigd en maakt bezwaar tegen de gunning aan KPN. Fujitsu wenst inzage te verkrijgen in het rekenkundig gemiddelde en het niveau van de laagste inschrijver, omdat KPN in haar ogen een onrealistische en niet-marktconforme inschrijving heeft gedaan. Dit is in strijd zijn met de inschrijfvoorwaarden en zou dus tot ongeldigheid van de inschrijving van KPN moeten leiden.

Schiphol heeft geweigerd inzage te verlenen in het rekenkundig gemiddelde en de inschrijfprijs van KPN met een beroep op het bedrijfsvertrouwelijke karakter van deze informatie. Hierop heeft Fujitsu een kort geding aanhangig gemaakt bij de voorzieningenrechter van de Rechtbank Amsterdam, maar tevergeefs.

Geen verplichting inzage nadere prijsgegevens

De voorzieningenrechter oordeelt dat Schiphol in verband met het bedrijfsvertrouwelijke karakter van de informatie inderdaad niet verplicht is de nadere prijsgegevens aan Fujitsu bekend te maken. Hoewel een aanbestedende dienst in beginsel gehouden is om de inschrijvers te informeren over de relevante redenen voor zijn beslissing, waaronder in ieder geval de kenmerken en relatieve voordelen van de uitgekozen inschrijving, gaat deze verplichting op grond van artikel 2.138 onder c Aw niet zover dat de aanbestedende dienst ook bedrijfsgevoelige informatie dient te verstrekken.

In de onderhavige zaak heeft Schiphol de kenmerken en relatieve voordelen van de inschrijvingen van KPN vermeld. Tevens heeft zij een toelichting gegeven op de relevante kwaliteitscriteria waarop Fujitsu minder heeft gescoord. De voorzieningenrechter oordeelt dat het volstond om slechts globaal weer te geven in hoeverre de inschrijving van Fujitsu afweek van het rekenkundige gemiddelde of de laagste inschrijving. Wegens het geringe aantal inschrijvers zou een uitgebreidere weergave er toe leiden dat Fujitsu de inschrijfprijzen van KPN zou kunnen achterhalen. Dit zou de concurrentiepositie van KPN ten opzichte van Fujitsu te zeer schaden.

Realistische en marktconforme inschrijving

De voorzieningenrechter is verder van oordeel dat Fujitsu onvoldoende feiten en omstandigheden heeft gesteld om aan te tonen dat KPN een onrealistische of niet-marktconforme inschrijving heeft gedaan. Pas indien twijfel mogelijk is over het realistische gehalte van de inschrijving, dient de aanbestedende dienst voldoende inzichtelijk te maken dat en waarom aan de door hem gestelde voorwaarden wordt voldaan.

Conclusie

De poging van Fujitsu om de gunning aan KPN als winnende inschrijver onderuit te halen, vangt bot bij de voorzieningenrechter. Schiphol heeft de gunningsbeslissing naar het oordeel van de rechter voldoende gemotiveerd en er zijn geen aanwijzingen dat KPN inderdaad een onrealistische of niet-marktconforme inschrijving heeft gedaan.

Uit de uitspraak blijkt maar weer dat het voor een verliezende inschrijver lastig is om aan te tonen dat een andere deelnemer een onrealistische of niet-marktconforme inschrijving heeft gedaan. De verliezer moet kunnen aantonen dat er aanwijzingen bestaan voor de niet-conformiteit van de inschrijving. Daarnaast bestaan er maar weinig mogelijkheden voor de verliezer om de inschrijving te controleren. De geoffreerde prijs betreft in bijna alle gevallen bedrijfsvertrouwelijke informatie, die op basis van de Aanbestedingswet niet openbaar hoeft te worden gemaakt.

Gerelateerd

Aanbestedingsprocedures

Het formuleren van (gunnings)criteria is een kunst

In de regel zijn kort gedingen tegen de motivering van de gunningsbeslissing en de beoordeling niet kansrijk te noemen. Toch oordeelde de Haarlemse...

Hoe een aanbestede overeenkomst al kan eindigen voordat de uitvoering begint

Het Bonnefanten Museum in Maastricht schrijft een Europese niet-openbare aanbesteding uit voor beveiligingsdiensten. Eye Watch Security Group (“Eye Watch”)...
Wanneer telt concernomzet mee bij quasi-inbesteden? Het HvJ EU verduidelijkt de 80%-toets en de rol van omzet van derden.

Quasi-inbesteden: concernomzet en derdenomzet tellen mee

Uit het arrest van 15 januari 2026 (C-692/23) van het Hof van Justitie volgt dat voor een succesvol beroep op de aanbestedingsuitzondering ‘quasi-inbesteden’...
Wanneer geldt de Aanbestedingswet defensie en veiligheid voor netbeheerders?

De Aanbestedingswet op defensie- en veiligheidsgebied bij aanbestedingen door netbeheerders

Op 1 januari 2026 treedt de Energiewet in werking. Deze wet brengt mee dat netbeheerders bepaalde opdrachten op grond van de Aanbestedingswet op defensie- en...

Staatssteun bij publieke financiering van warmtenetten

De Wet collectieve warmte (Wcw) vergroot de publieke sturing op warmtenetten: warmtebedrijven moeten voortaan een publiek meerderheidsbelang hebben. Dit...

Raad van State: Didam-criteria van toepassing op begrotingssubsidies

In zijn uitspraak van 23 juli 2025 heeft de Afdeling geoordeeld dat ook begrotingssubsidies schaarse rechten kunnen zijn, aangezien ook bij begrotingssubsidies...
No posts found
Events

Aankomende online en live events

We delen diepgaande kennis en pragmatische inzichten over actuele onderwerpen in het vakgebied en de maatschappelijke thema's waar we dichtbij staan.

19
mei
2026
Seminar
Zorg & Sociaal domein
Flexibele personeelsinzet in de zorg: van strategie tot werkbare oplossingen

Hoe organiseert u als zorginstelling flexibele personeelsinzet die juridisch en fiscaal klopt? De druk op capaciteit en continuïteit groeit, terwijl de regels rond collegiale uitleen, het contracteren met uitzendbureaus, toelatingsvergunningen en btw meer aandacht vragen. Steeds meer zorginstellingen zoeken duurzame vormen van flexibiliteit, zoals regionale samenwerking, inzet van (buitenlandse) bemiddelings- en uitzendbureaus, vernieuwd werkgeverschap of het vergroten van interne mobiliteit. Tijdens deze kennissessie krijgt u inzicht in de belangrijkste strategische keuzes voor flexibele personeelsinzet, aangevuld met praktijkervaring uit onze multidisciplinaire begeleiding van samenwerkingen in de zorg. 

Arnhem
10:00 - 13:00
21
mei
2026
Seminar
Arbeid & Pensioen
Gelijke beloning onder de loep: bent u er klaar voor?

Nieuwe Europese wetgeving over loontransparantie verplicht werkgevers om beloningsverschillen tussen mannen en vrouwen inzichtelijk te maken, te verklaren én waar nodig aan te pakken. Richtlijn (EU) 2023/970 stelt minimumvereisten ter versterking van de toepassing van het beginsel van gelijke beloning. Lidstaten moeten uiterlijk 7 juni 2026 aan de richtlijn voldoen; Nederland heeft te kennen gegeven te streven naar implementatie per 1 januari 2027. Middels dit seminar delen wij de kennis en handvatten die voor u van belang zijn.

Arnhem
14:00 - 17:00
Liever een inhouse training op maat?

Wij organiseren ook events op maat. Van kleine tot grote groepen, we zorgen voor een inspirerende sessie afgestemd op uw wensen. Informeer naar de mogelijkheden.

Contact opnemen