Uitgangspunt: opdrachtgever is verantwoordelijk
Een aannemingsovereenkomst met toepassing van de UAV 2012 is een klassieke aannemingsovereenkomst. De opdrachtgever bepaalt precies wat er gerealiseerd moet worden en de aannemer voert dit uit. Omdat de aannemer niet (of nauwelijks) betrokken is bij het ontwerp, draagt hij daar ook geen verantwoordelijkheid voor. Het uitgangspunt is dan ook dat de opdrachtgever verantwoordelijk is voor voorgeschreven constructies, werkwijzen, orders en aanwijzingen, bouwstoffen of hulpmiddelen.
Wanneer waarschuwingsplicht
Dit betekent echter niet dat de aannemer alles klakkeloos kan overnemen van de opdrachtgever en tot uitvoering kan overgaan. Indien er namelijk fouten of gebreken in de door opdrachtgever voorgeschreven constructies, werkwijzen, orders en aanwijzingen, bouwstoffen of hulpmiddelen zitten, kan de aannemer toch aansprakelijk zijn indien hij de opdrachtgever niet (voldoende) heeft gewaarschuwd. Dit kan zowel in de precontractuele (vaak aanbestedings-)fase zijn, als tijdens de uitvoering. Op beide momenten rust er namelijk een waarschuwingsplicht op de aannemer.
Waarvoor waarschuwen?
De aannemer moet alleen waarschuwen voor ‘klaarblijkelijke’ tegenstrijdigheden, fouten of gebreken. Daarbij geldt dat er geen onderzoeksplicht op de aannemer rust. Wanneer een fout of gebrek ‘klaarblijkelijk’ is, is afhankelijk van de feiten en omstandigheden van het geval. Uit de jurisprudentie blijkt dat de volgende factoren daarbij van belang kunnen zijn:
- De deskundigheid van de aannemer
- Bijstand aan de aannemer door een deskundige
- Kennis van een (deskundige) onderaannemer (let op: wordt toegerekend)
- Of sprake is van een vanzelfsprekende constructie of niet gangbare constructie
- De aard van de ontwerpfout
Van belang is dat niet alleen voor de fout of het gebrek wordt gewaarschuwd, maar ook voor de gevolgen daarvan.
Hoe waarschuwen?
Er is geen vormvereiste voor de waarschuwingsplicht en in de jurisprudentie zijn ook voorbeelden te vinden waarin de waarschuwing mondeling was gedaan. Het is echter in verband met bewijsmogelijkheden aan te raden de waarschuwing schriftelijk vast te leggen. De waarschuwing moet verder duidelijk, uitdrukkelijk en gemotiveerd zijn. Onder de UAV 2012 moet de waarschuwing – indien aangesteld – aan de directie worden gericht (en dus niet aan de opdrachtgever).
Gevolgen van niet (tijdig en voldoende) waarschuwen?
Indien de aannemer een waarschuwingsplicht heeft geschonden, is hij aansprakelijk voor de schadelijke gevolgen van zijn verzuim. De vraag is alsdan wat de situatie was geweest als de aannemer wél (tijdig en voldoende) had gewaarschuwd. Hoewel deskundigheid van (de adviseurs van) de opdrachtgever geen rol speelt bij het vaststellen van de waarschuwingsplicht, kan dit wel een rol spelen in de schadetoerekening. Meer dan eens zie je dat rechters of arbiters toch een deel van de gevolgschade voor rekening van de opdrachtgever laat komen, omdat de opdrachtgever eigen schuld kon worden aangerekend. De oorspronkelijke fout ligt immers bij de opdrachtgever.
Vragen?
Twijfel je als aannemer of je moet waarschuwen of ben je opdrachtgever en meen je dat de aannemer een waarschuwingsplicht heeft geschonden? Schroom niet om contact met mij op te nemen.
Gerelateerd
Aanbesteding
