Consument kan overeenkomst dienstverlener eenvoudiger opzeggen

6 oktober 2010
Op 5 oktober 2010 heeft de Eerste Kamer het initiatiefwetsvoorstel Van Dam aangenomen. Dit betekent o.a. dat consumenten na invoering van de wet langlopende contracten voor dienstverlening eenvoudiger kunnen beëindigen. Ondernemers dienen hier rekening mee te houden. Het aangenomen wetsvoorstel geeft nieuwe regels voor de automatische verlenging en opzegging van duurovereenkomsten met consumenten. Het wetsvoorstel ziet zowel op de periodieke levering van zaken (bijvoorbeeld tijdschriften) als...
Mark Jansen
Mark Jansen
Advocaat - Associate Partner
In dit artikel
Op 5 oktober 2010 heeft de Eerste Kamer het initiatiefwetsvoorstel Van Dam aangenomen. Dit betekent o.a. dat consumenten na invoering van de wet langlopende contracten voor dienstverlening eenvoudiger kunnen beëindigen. Ondernemers dienen hier rekening mee te houden.

Het aangenomen wetsvoorstel geeft nieuwe regels voor de automatische verlenging en opzegging van duurovereenkomsten met consumenten. Het wetsvoorstel ziet zowel op de periodieke levering van zaken (bijvoorbeeld tijdschriften) als van diensten (bijvoorbeeld telecom- en televisieabonnementen, abonnementen op websites, servicecontracten, etc.).

Dankzij het wetsvoorstel worden de zogenaamde "zwarte lijst" ( 6:236 BW) en de "grijze lijst" ( 6:237 BW) gewijzigd. Op die lijsten staan bedingen uit algemene voorwaarden die door de consument kunnen worden vernietigd omdat het beding "onredelijk bezwarend" is.

Staat het beding op de "zwarte lijst", dan zal het beroep op vernietiging door de consument altijd slagen. Bij bedingen op de "grijze lijst" geldt een wettelijk vermoeden dat de bedingen onredelijk bezwarend zijn. De ondernemer kan tegenbewijs leveren dat in het concrete geval het beding niet onredelijk is. Dankzij het wettelijk vermoeden staat de consument bij de rechter echter als het ware al met 1-0 voor op de ondernemer.

Danzij de wijziging van de zwarte lijst gelden over een tijdje de volgende regels:

  • de consument kan een (automatisch) verlengde overeenkomst (dus na de eerste contractstermijn) altijd met een opzegtermijn van een maand opzeggen;

  • de consument is vrij het opzegmoment te kiezen, dus bijvoorbeeld de verplichting om op te zeggen tegen de 1e van de maand is niet langer toegestaan;

  • de consument kan een overeenkomst in dezelfde vorm opzeggen als dat hij de overeenkomst gesloten heeft. Het is dus bijvoorbeeld niet langer toegestaan om bij een online gesloten overeenkomst te verlangen dat de opzegging daarvan per aangetekende post gaat. Online sluiten betekent ook online kunnen opzeggen.


Daarnaast is de "grijze lijst" uitgebreid. Bedingen die...

  • de consument binden aan een langere opzegtermijn dan de ondernemer;

  • bepalen dat een overeenkomst voor periodieke levering van zaken of diensten een langere duur heeft dan een jaar, tenzij de consument na dat eerste jaar kan opzeggen met een opzegtermijn van een maand;


worden dankzij het wetsvoorstel vermoed onredelijk bezwarend te zijn.

Het wetsvoorstel heeft al met al verstrekkende consequenties voor alle ondernemers die duurovereenkomsten sluiten met consumenten.

Het zou me niet verbazen wanneer de onderlinge concurrentie tussen ondernemingen na invoering van deze wet toeneemt. Ondernemingen zouden straks immers kunnen stimuleren dat consumenten bestaande duurovereenkomsten met een opzegtermijn van een maand opzeggen.

In de toelichting wordt verder nog gesuggereerd dat een ondernemer die meer zekerheid wil, ervoor zou kunnen kiezen contracten niet automatisch te verlengen maar consumenten steeds een nieuw jaarcontract aan te bieden. Dit wordt niet door het wetsvoorstel verboden. Voor een nieuw contract is, aldus de toelichting, immers een " actieve wilsbeschikking (meestal een handtekening) nodig" van de consument. Van stilzwijgende verlenging is dan geen sprake. Dit is herkenbaar uit de telecommarkt, waar consumenten vaak met nieuwe kortingen of een goedkoper nieuw toestel worden verleid een nieuw contract te tekenen. Een dergelijke werkwijze zal echter niet voor alle branches zo aantrekkelijk zijn als de toelichting doet voorkomen.

Overigens lijken deze nieuwe regels sterk op de regels die al gelden voor de telecommunicatiesector. Zie in dat kader ook [intlink id="182" type="post"]ons eerdere bericht op dit weblog[/intlink]. In de toelichting bij dit wetsvoorstel wordt opgemerkt dat dit ook bewust zo is gedaan: " Men zou dus kunnen zeggen dat deze sectorspecifieke oplossing grosso modo wordt verbreed tot alle sectoren, zodat voor de consument duidelijkheid ontstaat.".

Het wetsvoorstel treedt in werking met ingang van de eerste dag van de dertiende kalendermaand na plaatsing in het Staatsblad (ongeveer een jaar na publicatie dus). Op dit moment is het wetsvoorstel nog niet gepubliceerd. Wij houden u op de hoogte.

NB. Het wetsvoorstel geeft aparte regels voor kranten en tijdschriften, deze heb ik in dit artikel buiten beschouwing gelaten. Verder spreekt het wetsvoorstel wat cryptisch over "het doen van verrichtingen" in plaats van "dienstverlening" of "diensten". Initiatiefnemer Van Dam merkt in de Memorie van Antwoord in de Eerste Kamer echter op: " Het gaat inderdaad om diensten".

Gerelateerd

Overzicht toegewezen schadevergoedingen onder de AVG

Bij schendingen van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (hierna: AVG), hebben betrokkenen op grond van artikel 82 AVG in beginsel recht op materiële of...

Staat het aanbestedingsrecht in de weg aan soevereine ICT of data-soevereiniteit?

De afhankelijkheid van Big Tech en andere Amerikaanse leveranciers is zeer groot. Niet alleen worden veel producten en diensten uit de USA gebruikt, ook is...

Geen maatwerk verwacht, maar toch gekregen. Is er dan schade?

Er komt binnenkort vermoedelijk weer een interessante uitspraak aan bij de Hoge Raad over een IT-kwestie. De kwestie laat enerzijds zien dat IT-bedrijven niet...

De Digitale Omnibus: Gevolgen voor AVG, Data Act & AI Act

De Europese wetgever wil een streep door veel digitale regelgeving zetten. De Digitale Omnibus is in essentie een groot onderhoud van het Europese digitale...
Defensie en veiligheid - monitoring

Defensie & veiligheid: Verschillende aandachtspunten rondom extra investeringen in cyberveiligheid

Europabreed is onlangs besloten om tot 5% van het BBP in defensie en aanverwante sectoren te investeren. Er komt dus, stapsgewijs, zeer veel geld vrij in de...
Defensie en veiligheid - beveiligingscamera

Defensie & Veiligheid: investeren, innoveren en beschermen

Door toenemende geopolitieke spanningen hebben de NAVO landen recentelijk ingestemd met een nieuwe NAVO norm van 5% van het BBP. De Nederlandse defensie- en...
No posts found
Events

Aankomende online en live events

We delen diepgaande kennis en pragmatische inzichten over actuele onderwerpen in het vakgebied en de maatschappelijke thema's waar we dichtbij staan.

19
mei
2026
Seminar
Zorg & Sociaal domein
Flexibele personeelsinzet in de zorg: van strategie tot werkbare oplossingen

Hoe organiseert u als zorginstelling flexibele personeelsinzet die juridisch en fiscaal klopt? De druk op capaciteit en continuïteit groeit, terwijl de regels rond collegiale uitleen, het contracteren met uitzendbureaus, toelatingsvergunningen en btw meer aandacht vragen. Steeds meer zorginstellingen zoeken duurzame vormen van flexibiliteit, zoals regionale samenwerking, inzet van (buitenlandse) bemiddelings- en uitzendbureaus, vernieuwd werkgeverschap of het vergroten van interne mobiliteit. Tijdens deze kennissessie krijgt u inzicht in de belangrijkste strategische keuzes voor flexibele personeelsinzet, aangevuld met praktijkervaring uit onze multidisciplinaire begeleiding van samenwerkingen in de zorg. 

Arnhem
10:00 - 13:00
21
mei
2026
Seminar
Arbeid & Pensioen
Gelijke beloning onder de loep: bent u er klaar voor?

Nieuwe Europese wetgeving over loontransparantie verplicht werkgevers om beloningsverschillen tussen mannen en vrouwen inzichtelijk te maken, te verklaren én waar nodig aan te pakken. Richtlijn (EU) 2023/970 stelt minimumvereisten ter versterking van de toepassing van het beginsel van gelijke beloning. Lidstaten moeten uiterlijk 7 juni 2026 aan de richtlijn voldoen; Nederland heeft te kennen gegeven te streven naar implementatie per 1 januari 2027. Middels dit seminar delen wij de kennis en handvatten die voor u van belang zijn.

Arnhem
14:00 - 17:00
Liever een inhouse training op maat?

Wij organiseren ook events op maat. Van kleine tot grote groepen, we zorgen voor een inspirerende sessie afgestemd op uw wensen. Informeer naar de mogelijkheden.

Contact opnemen