1. Home
  2. Kennis
  3. Artikelen
  4. Gemakkelijker herstructureren in Europa: inwerkingtreding Mobiliteitsrichtlijn per 1 september 2023

Gemakkelijker herstructureren in Europa: inwerkingtreding Mobiliteitsrichtlijn per 1 september 2023

Per 1 september 2023 wordt de Mobiliteitsrichtlijn in Nederland geïmplementeerd door middel van het inmiddels aangenomen wetsvoorstel. Met de Mobiliteitsrichtlijn wordt één Europees kader gevormd voor grensoverschrijdende fusie, splitsing en omzetting. Ook wordt herstructurering in Nederland binnen concern vergemakkelijkt met de implementatie.
Leestijd 
Auteur artikel Christiaan van der Meer
Gepubliceerd 01 augustus 2023
Laatst gewijzigd 08 augustus 2023

Introductie

Per 1 september 2023 wordt de Mobiliteitsrichtlijn in Nederland geïmplementeerd door middel van het inmiddels aangenomen wetsvoorstel. Met de Mobiliteitsrichtlijn wordt één Europees kader gevormd voor grensoverschrijdende fusie, splitsing en omzetting ("grensoverschrijdende verrichting"). Naar huidig recht zijn deze grensoverschrijdende verrichtingen wel mogelijk, maar is slechts de grensoverschrijdende fusie wettelijk verankerd in Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek. Grensoverschrijdende splitsing en omzetting vinden hun rechtskracht in Europese wetgeving en jurisprudentie.

Ook wordt herstructurering in Nederland binnen concern vergemakkelijkt met de implementatie. De wijzigingen gelden alleen voor kapitaalvennootschappen. In Nederland zijn dat B.V.'s en N.V.'s.

In deze blog geven wij handvatten voor de globale procedure en zetten wij op hoofdlijnen een aantal praktische wijzigingen uiteen.

Procedureel

Voor een grensoverschrijdende verrichting zijn drie fasen te onderscheiden:
1. Voorbereidende fase
2. Besluitvormende fase
3. Implementatie

Voorbereidende fase

Allereerst zal de grensoverschrijdende verrichting moeten worden voorbereid. Denk hierbij aan het opstellen van een voorstel en een toelichting, het doen van een kennisgeving aan betrokkenen (aandeelhouders, schuldeisers en de ondernemingsraad / de werknemers), het verrichten van vereiste controles en het openbaar maken en aankondigen.

Belangrijke wijziging: inlichten van betrokkenen
Het inlichten van betrokkenen valt hierbij op. De aandeelhouders en de werknemers ontvangen meer informatie dan voorheen. Tevens krijgen aandeelhouders, de ondernemingsraad (of werknemers) én schuldeisers een bijzondere positie. Zij mogen namelijk opmerkingen indienen tot vijf werkdagen vóór het besluit over de grensoverschrijdende verrichting.

Kleine wijziging: aankondiging
De aankondiging van een grensoverschrijdende verrichting hoeft slechts in de Staatscourant plaats te vinden. Aankondigen in een landelijk verspreid dagblad hoeft niet tevens meer plaats te vinden, zoals onder huidig recht nog wel verplicht is. Hierdoor worden kosten bespaard.

Belangrijke wijziging: langere verzetstermijn
Na aankondiging start de verzetstermijn van drie maanden. Deze verzetstermijn is significant langer dan voorheen of voor een binnenlandse verrichting (één maand).

Besluitvormende fase

Nadat de voorbereidingen zijn getroffen, kan over de grensoverschrijdende verrichting worden besloten. Het besluit kan worden genomen na één maand na aankondiging. Er kan dus al vóór de afloop van de verzetstermijn worden besloten. Als hoofdregel geldt dat het besluit door de algemene vergadering wordt genomen.

Besluitvorming door bestuur
Bij een grensoverschrijdende fusie binnen concern is het ook mogelijk dat de betreffende besturen de besluiten nemen. Let op: bij grensoverschrijdende splitsing of omzetting is dit niet mogelijk.

Implementatie

Nadat de besluitvorming is doorlopen en de verzetstermijn is afgelopen, dient de grensoverschrijdende verrichting te worden geïmplementeerd. In Nederland wordt dit door de notaris verzorgd. De notaris geeft tevens verklaringen af ingeval van een "outbound" (lees: naar het buitenland toe) grensoverschrijdende verrichting. Het exacte moment van inwerkingtreding verschilt per soort verrichting.

Nieuw is dat de notaris een zogenaamde fraudetoets moet uitvoeren. De notaris zal kortgezegd moeten controleren of er geen sprake is van verkeerde doeleinden. Denk hierbij aan criminaliteit, fraude of het ontduiken van het recht. Deze controle zal eerst succesvol moeten worden afgerond, alvorens de daadwerkelijke implementatie kan plaatsvinden.

Praktische wijzigingen voor verrichtingen binnen Nederland

Met de inwerkingtreding van het wetsvoorstel per 1 september 2023, vinden ook een aantal praktische wijzigingen binnen Nederland plaats. Voornamelijk binnen concern kan hierdoor makkelijker een herstructurering plaatsvinden. Dit lichten wij hieronder toe.

Voorafgaande aandelenoverdracht bij fusie binnen concern niet meer nodig

Fuseren binnen Nederland wordt gemakkelijker indien er sprake is van een (indirect) enig aandeelhouder. Het komt veelvuldig voor dat twee vennootschappen binnen concern dienen te fuseren terwijl zij op verschillende niveaus binnen het concern hangen. Denk hierbij aan een fusie zoals hieronder geïllustreerd.

Vanaf 1 september 2023 kan een dergelijke fusie direct vereenvoudigd plaatsvinden. Omdat vereenvoudigd fuseren veel gemakkelijker is, werden vaak eerst aandelen binnen concern overgedragen. Met deze wijziging is een aandelenoverdracht niet meer nodig: de fusie kan direct vereenvoudigd plaatsvinden.