Is “één werk” synoniem aan (deelopdrachten onder) een RAW-raamovereenkomst in het kader van een referentie-eis?

25 januari 2023
De gemeente Amsterdam heeft de geschiktheidseis gesteld dat er ervaring moet zijn met één werk van tenminste € 1.000.000,-. Een aannemer legt als referentie over een RAW-raamovereenkomst op grond waarvan diverse vergelijkbare deelopdrachten zijn uitgevoerd waarvan de waarde in totaliteit (wél) het bedrag van € 1.000.000,- overstijgt. De gemeente meent dat daardoor niet aan de geschiktheidseis wordt voldaan en legt de inschrijving terzijde. Aan de Amsterdamse voorzieningenrechter ligt vervolgens de vraag voor of aan de eis van ‘één werk’ kan worden voldaan met (diverse deelopdrachten onder) een RAW-raamovereenkomst.
Tony van Wijk
Tony van Wijk
Advocaat - Partner
In dit artikel

De zaak

De Amsterdamse voorzieningenrechter moest oordelen over de uitleg van het begrip ‘één werk’. De Gemeente Amsterdam (hierna: de Gemeente) heeft een Europese openbare aanbestedingsprocedure opgezet ten behoeve van de maaiveldinrichting op Zeeburgereiland. Daarbij is de volgende geschiktheidseis gehanteerd:

Een referentielijst waaruit blijkt dat de inschrijver gedurende de laatste 5 jaren één (1) werk op het gebied van het van het aanbrengen en het onderhouden van bestrating op vakkundige en regelmatige wijze heeft uitgevoerd en tijdig heeft opgeleverd, met een gefactureerd bedrag van tenminste € 1.000.000,- excl. BTW (kerncompetentie).”

Acht aannemers doen een inschrijving, waaronder Infra Dam. Infra Dam blijkt de inschrijver met de laagste inschrijfsom en zou in principe als eerste voor gunning in aanmerking komen. Echter, na controle van de bewijsstukken ten aanzien van de geschiktheidseisen, komt de Gemeente tot de conclusie dat de door Infra Dam overgelegde referentie niet voldoet omdat deze bestaat uit meerdere deelopdrachten onder één RAW-raamovereenkomst, terwijl vereist was “één werk”. De inschrijving van Infra Dam wordt daarom ter zijde wordt gelegd en aan de opvolgende, wél geldige, inschrijver wordt gegund. Infra Dam is het niet eens met de terzijde legging en start een kort geding.

Uitleg referentie-eis; begrip “één werk”

Infra Dam stelt dat er sprake is van één referentiewerk omdat de overgelegde deelopdrachten afkomstig zijn uit één en dezelfde raamovereenkomst. De Gemeente verweert zich met onder andere het argument dat de deelopdrachten zouden zien op verschillende straten in verschillende stadsdelen en dus niet één werk zijn. De Gemeente meent dat het weliswaar toegestaan is om meerdere (deel)opdrachten in te dienen om aan de kerncompetentie te voldoen, maar dat deze wel tezamen één werk moeten vormen. De deelopdrachten uitgevoerd door Infra Dam onder de raamovereenkomst zouden niet voldoen aan die definitie. Voorts blijkt volgens de Gemeente uit de documenten niet duidelijk welk deel van de deelopdrachten werkzaamheden met betrekking tot het aanbrengen en het onderhouden van bestrating betroffen.

Rechter is het met gemeente eens

De rechter is het eens met het standpunt van de Gemeente. Met inachtneming van de CAO-norm die heeft te gelden als toetsingskader van aanbestedingsstukken, stelt de voorzieningenrechter dat “uit het gebruik van de termen referentielijst en één (1) werk volgt dat er enerzijds meer referenten, dus meer deelopdrachten, mogen worden opgegeven, maar anderzijds dat het wel om één werk moet gaan.” Vervolgens overweegt de voorzieningenrechter dat er sprake is van ‘één werk’ als dat op basis van de economische of de technische functie van het werk blijkt (conform de definitie in de Aanbestedingswet).

In casu gaat het volgens de voorzieningenrechter om verschillende werkzaamheden op verschillende tijdstippen op diverse locaties hetgeen géén technische of economisch geheel vormt. De deelopdrachten uitgevoerd onder de RAW-raamovereenkomst zien dus niet op één (bestratings)werk van ten minste €1.000.000,-, waar de Gemeente in de aanbesteding specifiek naar vroeg. Het feit dat er nog vier inschrijvers waren die evenmin aan de geschiktheidseis voldeden, doet daar niks aan af.

Uitspraak is logisch maar toch ook goede les voor inschrijvers

Het oordeel van de rechter is weinig verrassend. Niettemin is ook begrijpelijk dat een inschrijver in de veronderstelling verkeert dat een RAW-raamovereenkomst bij één opdrachtgever toereikend is om als referentieopdracht in te dienen. De les is dat dat iedere aanbesteding en referentie-eis op zich staat en een inschrijver telkens goed moet lezen wat de aanbestedende dienst letterlijk heeft opgeschreven (de zogenaamde CAO-norm).

Heeft u naar aanleiding van dit artikel vragen? Neem dan contact op met Tony van Wijk.

Gerelateerd

Aanbestedingsprocedures

Het formuleren van (gunnings)criteria is een kunst

In de regel zijn kort gedingen tegen de motivering van de gunningsbeslissing en de beoordeling niet kansrijk te noemen. Toch oordeelde de Haarlemse...

Hoe een aanbestede overeenkomst al kan eindigen voordat de uitvoering begint

Het Bonnefanten Museum in Maastricht schrijft een Europese niet-openbare aanbesteding uit voor beveiligingsdiensten. Eye Watch Security Group (“Eye Watch”)...
Wanneer telt concernomzet mee bij quasi-inbesteden? Het HvJ EU verduidelijkt de 80%-toets en de rol van omzet van derden.

Quasi-inbesteden: concernomzet en derdenomzet tellen mee

Uit het arrest van 15 januari 2026 (C-692/23) van het Hof van Justitie volgt dat voor een succesvol beroep op de aanbestedingsuitzondering ‘quasi-inbesteden’...
Wanneer geldt de Aanbestedingswet defensie en veiligheid voor netbeheerders?

De Aanbestedingswet op defensie- en veiligheidsgebied bij aanbestedingen door netbeheerders

Op 1 januari 2026 treedt de Energiewet in werking. Deze wet brengt mee dat netbeheerders bepaalde opdrachten op grond van de Aanbestedingswet op defensie- en...

Staatssteun bij publieke financiering van warmtenetten

De Wet collectieve warmte (Wcw) vergroot de publieke sturing op warmtenetten: warmtebedrijven moeten voortaan een publiek meerderheidsbelang hebben. Dit...

Raad van State: Didam-criteria van toepassing op begrotingssubsidies

In zijn uitspraak van 23 juli 2025 heeft de Afdeling geoordeeld dat ook begrotingssubsidies schaarse rechten kunnen zijn, aangezien ook bij begrotingssubsidies...
No posts found
Events

Aankomende online en live events

We delen diepgaande kennis en pragmatische inzichten over actuele onderwerpen in het vakgebied en de maatschappelijke thema's waar we dichtbij staan.

19
mei
2026
Seminar
Zorg & Sociaal domein
Flexibele personeelsinzet in de zorg: van strategie tot werkbare oplossingen

Hoe organiseert u als zorginstelling flexibele personeelsinzet die juridisch en fiscaal klopt? De druk op capaciteit en continuïteit groeit, terwijl de regels rond collegiale uitleen, het contracteren met uitzendbureaus, toelatingsvergunningen en btw meer aandacht vragen. Steeds meer zorginstellingen zoeken duurzame vormen van flexibiliteit, zoals regionale samenwerking, inzet van (buitenlandse) bemiddelings- en uitzendbureaus, vernieuwd werkgeverschap of het vergroten van interne mobiliteit. Tijdens deze kennissessie krijgt u inzicht in de belangrijkste strategische keuzes voor flexibele personeelsinzet, aangevuld met praktijkervaring uit onze multidisciplinaire begeleiding van samenwerkingen in de zorg. 

Arnhem
10:00 - 13:00
21
mei
2026
Seminar
Arbeid & Pensioen
Gelijke beloning onder de loep: bent u er klaar voor?

Nieuwe Europese wetgeving over loontransparantie verplicht werkgevers om beloningsverschillen tussen mannen en vrouwen inzichtelijk te maken, te verklaren én waar nodig aan te pakken. Richtlijn (EU) 2023/970 stelt minimumvereisten ter versterking van de toepassing van het beginsel van gelijke beloning. Lidstaten moeten uiterlijk 7 juni 2026 aan de richtlijn voldoen; Nederland heeft te kennen gegeven te streven naar implementatie per 1 januari 2027. Middels dit seminar delen wij de kennis en handvatten die voor u van belang zijn.

Arnhem
14:00 - 17:00
Liever een inhouse training op maat?

Wij organiseren ook events op maat. Van kleine tot grote groepen, we zorgen voor een inspirerende sessie afgestemd op uw wensen. Informeer naar de mogelijkheden.

Contact opnemen