Kartelschadeclaims: hoe zit het met (aanvang van) verjaringstermijn

31 oktober 2018
Momenteel lopen voor Nederlandse rechtbanken en gerechtshoven diverse kartelschadeprocedures. In (vrijwel) al deze zaken stellen de (vermeend) karteldeelnemers dat de schadeclaims van hun benadeelde (indirecte) afnemers zijn verjaard. De aanvangsdatum van de verjaringstermijn van vijf jaar is dan een belangrijk geschilpunt.
Sjaak van der Heul
Sjaak van der Heul
Advocaat - Senior
In dit artikel

Verjaringstermijn

Een schadeclaim verjaart door verloop van vijf jaren na de aanvang van de dag, volgende op die waarop de benadeelde zowel met de schade als met de daarvoor aansprakelijke persoon bekend is geworden. Het moet gaan om een daadwerkelijke bekendheid, zodat het enkele vermoeden van het bestaan van schade niet volstaat. De verjaringstermijn begint volgens de Hoge Raad te lopen zodra de benadeelde daarover voldoende zekerheid heeft; absolute zekerheid over schade is niet noodzakelijk.

Tussenarrest van het Gerechtshof Arnhem Leeuwarden

Recent heeft het Gerechtshof Arnhem Leeuwarden (tussen)arrest gewezen in een van de langlopende schadeprocedures van Tennet met betrekking tot kartelafspraken over gasgeïsoleerd schakelmateriaal. Aan hem werd onder meer voorgelegd of de verjaringstermijn al was gaan lopen op het moment dat de Europese Commissie in een persbericht een inval en kartelonderzoek in de sector voor gasgeïsoleerd schakelmateriaal had aangekondigd (verjaring was slechts één van de geschilpunten uit het lezenswaardige arrest).

Het Gerechtshof heeft de vaste lijn bevestigd dat de verjaringstermijn in principe niet eerder begint te lopen dan de dag nadat de Europese Commissie of (in de Nederlandse context) de Autoriteit Consument & Markt (“ACM”) een boetebesluit heeft genomen. Het Gerechtshof houdt tegelijkertijd echter de mogelijkheid open dat een persbericht van de Europese Commissie / ACM waarin (de start van) een onderzoek naar een vermeende kartelinbreuk wordt aangekondigd het startpunt kan vormen van de verjaringstermijn.

De daarvoor vereiste (bijzondere) omstandigheden deden zich in de bij hem voorliggende zaak niet voor, omdat het persbericht van de Europese Commissie:

  • geen namen heeft genoemd van de ondernemingen die werden verdacht van betrokkenheid bij een mogelijk kartel en evenmin bij welke ondernemingen onderzoekshandelingen waren verricht;
  • uitsluitend de door de Europese Commissie onderzochte sector heeft genoemd en niet van Tennet kon worden verwacht dat zij haar leverancier reeds daarom met het (mogelijke) kartel in verband zou brengen;
  • niet duidelijk heeft gemaakt of het mogelijke kartel tevens betrekking kon hebben op Nederland;
  • geen duidelijkheid heeft verschaft over de aard van de beweerde kartelgedragingen (zoals prijs- en/of marktverdelingsafspraken).

Omdat Tennet binnen vijf jaar na publicatie van het boetebesluit een vordering had ingesteld, was deze niet verjaard.

Lessen voor de praktijk

De verjaringstermijn voor kartelschadeprocedures vangt in principe aan op de dag volgend op de publicatiedatum van het boetebesluit. Een eerdere aanvangsdatum lijkt onder zeer strikte omstandigheden mogelijk, afhankelijk van de inhoud van persberichten en/of andere (media)aandacht voor een beweerd kartel. De drempel is weliswaar hoog, maar als leveranciers (in mediaberichten) in verband worden gebracht met mogelijke deelname aan verboden (voldoende concreet beschreven) kartelgedragingen, is het voor zijn (indirecte) afnemers raadzaam om alle potentiele kartellisten zekerheidshalve alvast aansprakelijk te stellen. Daarmee wordt de verjaringstermijn (voor zover die al zou zijn aangevangen) gestuit.

Gelet op de substantiële bedragen die gemoeid zijn met kartelschadeprocedures geldt als devies “better safe than sorry”: houd de websites van Europese Commissie en ACM in de gaten.

Gerelateerd

Aanbestedingsprocedures

Het formuleren van (gunnings)criteria is een kunst

In de regel zijn kort gedingen tegen de motivering van de gunningsbeslissing en de beoordeling niet kansrijk te noemen. Toch oordeelde de Haarlemse...

Hoe een aanbestede overeenkomst al kan eindigen voordat de uitvoering begint

Het Bonnefanten Museum in Maastricht schrijft een Europese niet-openbare aanbesteding uit voor beveiligingsdiensten. Eye Watch Security Group (“Eye Watch”)...
Wanneer telt concernomzet mee bij quasi-inbesteden? Het HvJ EU verduidelijkt de 80%-toets en de rol van omzet van derden.

Quasi-inbesteden: concernomzet en derdenomzet tellen mee

Uit het arrest van 15 januari 2026 (C-692/23) van het Hof van Justitie volgt dat voor een succesvol beroep op de aanbestedingsuitzondering ‘quasi-inbesteden’...
Wanneer geldt de Aanbestedingswet defensie en veiligheid voor netbeheerders?

De Aanbestedingswet op defensie- en veiligheidsgebied bij aanbestedingen door netbeheerders

Op 1 januari 2026 treedt de Energiewet in werking. Deze wet brengt mee dat netbeheerders bepaalde opdrachten op grond van de Aanbestedingswet op defensie- en...

Staatssteun bij publieke financiering van warmtenetten

De Wet collectieve warmte (Wcw) vergroot de publieke sturing op warmtenetten: warmtebedrijven moeten voortaan een publiek meerderheidsbelang hebben. Dit...

Raad van State: Didam-criteria van toepassing op begrotingssubsidies

In zijn uitspraak van 23 juli 2025 heeft de Afdeling geoordeeld dat ook begrotingssubsidies schaarse rechten kunnen zijn, aangezien ook bij begrotingssubsidies...
No posts found
Events

Aankomende online en live events

We delen diepgaande kennis en pragmatische inzichten over actuele onderwerpen in het vakgebied en de maatschappelijke thema's waar we dichtbij staan.

19
mei
2026
Seminar
Zorg & Sociaal domein
Flexibele personeelsinzet in de zorg: van strategie tot werkbare oplossingen

Hoe organiseert u als zorginstelling flexibele personeelsinzet die juridisch en fiscaal klopt? De druk op capaciteit en continuïteit groeit, terwijl de regels rond collegiale uitleen, het contracteren met uitzendbureaus, toelatingsvergunningen en btw meer aandacht vragen. Steeds meer zorginstellingen zoeken duurzame vormen van flexibiliteit, zoals regionale samenwerking, inzet van (buitenlandse) bemiddelings- en uitzendbureaus, vernieuwd werkgeverschap of het vergroten van interne mobiliteit. Tijdens deze kennissessie krijgt u inzicht in de belangrijkste strategische keuzes voor flexibele personeelsinzet, aangevuld met praktijkervaring uit onze multidisciplinaire begeleiding van samenwerkingen in de zorg. 

Arnhem
10:00 - 13:00
21
mei
2026
Seminar
Arbeid & Pensioen
Gelijke beloning onder de loep: bent u er klaar voor?

Nieuwe Europese wetgeving over loontransparantie verplicht werkgevers om beloningsverschillen tussen mannen en vrouwen inzichtelijk te maken, te verklaren én waar nodig aan te pakken. Richtlijn (EU) 2023/970 stelt minimumvereisten ter versterking van de toepassing van het beginsel van gelijke beloning. Lidstaten moeten uiterlijk 7 juni 2026 aan de richtlijn voldoen; Nederland heeft te kennen gegeven te streven naar implementatie per 1 januari 2027. Middels dit seminar delen wij de kennis en handvatten die voor u van belang zijn.

Arnhem
14:00 - 17:00
Liever een inhouse training op maat?

Wij organiseren ook events op maat. Van kleine tot grote groepen, we zorgen voor een inspirerende sessie afgestemd op uw wensen. Informeer naar de mogelijkheden.

Contact opnemen