Betalingen door een failliet op de dag van het faillissement, en toen?

29 maart 2012
Het komt regelmatig voor dat bestuurders van een besloten vennootschap vlak voor een aanstaand faillissement nog betalingsopdrachten verstrekken aan de bank. Soms gaat het zelfs zo ver dat een bestuurder op de dag dat hij verwacht wordt op de rechtbank voor de behandeling van de faillissementsaanvraag nog betalingsopdrachten geeft. De bank die nog geen weet heeft van het aanstaande faillissement voert de betalingsopdrachten gewoon uit. Als echter een faillissement wordt uitgesproken werkt het...
In dit artikel
Het komt regelmatig voor dat bestuurders van een besloten vennootschap vlak voor een aanstaand faillissement nog betalingsopdrachten verstrekken aan de bank. Soms gaat het zelfs zo ver dat een bestuurder op de dag dat hij verwacht wordt op de rechtbank voor de behandeling van de faillissementsaanvraag nog betalingsopdrachten geeft. De bank die nog geen weet heeft van het aanstaande faillissement voert de betalingsopdrachten gewoon uit. Als echter een faillissement wordt uitgesproken werkt het faillissement op grond van de wet terug tot 00.00 uur van de dag der faillietverklaring. Wat voor invloed heeft dit op de verstrekte betalingsopdrachten?

De wet bepaalt niet alleen dat het faillissement terugwerkt tot 00.00 uur, de wet bepaalt ook dat de failliet (en daarmee de bestuurder) het beheer en de beschikking over het vermogen verliest. Dit houdt in dat de bestuurder op de dag der faillietverklaring in principe geen handelingen meer kan verrichten die de boedel binden. Dit brengt met zich dat voor de bank de betalingsopdrachten achteraf bezien door een persoon zijn gegeven die daartoe niet meer bevoegd was. Het geld dat is overgeschreven had nog gewoon op de rekening moeten staan.

De curator die ontdekt dat er op de dag van faillietverklaring nog betalingsopdrachten zijn verstrekt zal van de bank verlangen dat de bank het eventuele creditsaldo, te vermeerderen met de bedragen die als gevolg van de opdrachten zijn overgeboekt, zal afdragen. Dit betekent dat de bank dus én de betalingsopdrachten heeft uitgevoerd én dat zij hetzelfde saldo aan de curator moet afdragen. De bank betaalt dus dubbel terwijl zij op het moment dat zij de betalingsopdrachten krijgt nog niet kan weten dat de vennootschap het beheer en de beschikking over het vermogen heeft verloren.

Onlangs werd deze kwestie aan de Hoge Raad voorgelegd [1] . De Hoge Raad had reeds eerder geoordeeld over deze kwestie[2] . Destijds was de uitspraak voor de bank negatief. Thans is een poging gewaagd om de Hoge Raad een afwijkend standpunt te laten innemen. De Hoge Raad bepaalde echter wederom dat de bank het creditsaldo vermeerderd met de bedragen van de overboekingen moest afdragen aan de curator.

Voor de bank is deze uitspraak onbevredigend. De bank kan wellicht de bestuurder die de betalingsopdrachten heeft gegeven aanspreken voor de bedragen die de bank door deze gebeurtenissen misloopt. De bank staat dan echter al wel op achterstand.

Indien u bestuurder bent van een vennootschap waarvan het faillissement is aangevraagd dient u altijd op te passen met het verrichten van betalingen op het laatste moment. Het kan zijn dat daarmee de belangen van derden, zoals in het onderhavige voorbeeld de belangen van de bank, worden geschaad. Niet elke bank/derde zal dit onbestraft laten gebeuren.

------------------------------------

[1] Hoge Raad 23 maart 2012 (ING/Manning q.q.)
[2] Hoge Raad 28 april 2006 (Huijzer q.q./Rabobank)

Gerelateerd

Escalatie bij bestuurlijke impasse: kort geding of enquêteprocedure?

Escalatie bij bestuurlijke impasse: kort geding of enquêteprocedure?

Bestuurlijke conflicten in samenwerkingsverbanden met een 50/50-verhouding kunnen snel escaleren. Zeker wanneer bestuurders gezamenlijk bevoegd zijn en de...

Voorwaarden schenking of testament: waar moet u juridisch en fiscaal aan denken?

Als DGA (directeur-grootaandeelhouder) houdt u zich ongetwijfeld bezig met de toekomst van uw onderneming en uw privévermogen. Daarbij kunnen vragen opkomen...

Wetsvoorstel digitale algemene vergadering is aangenomen - en nu?

Op 16 december 2025 heeft de Tweede Kamer het wetsvoorstel Wet digitale algemene vergadering privaatrechtelijke rechtspersonen aangenomen. De hoofdlijnen van...

Certificering van aandelen: zo maakt u als DGA uw onderneming toekomstbestendig

Iedere DGA stelt zich vroeg of laat de vraag: “hoe ziet de toekomst van mijn onderneming eruit wanneer ik een stap terugdoe of als ik er onverhoopt niet meer...

Tijdig starten met bedrijfsopvolging: het belang van een gestructureerd tijdspad voor de BOR

Veel DGA’s schuiven bedrijfsopvolging voor zich uit. Begrijpelijk, want de dagelijkse bedrijfsvoering vraagt al genoeg aandacht. Het gevaar is echter dat de...

Wet Vifo & Wet weerbaarheid defensie: impact op doelondernemingen

Door toenemende geopolitieke spanningen hebben de NAVO-landen eerder dit jaar ingestemd met een nieuwe NAVO-norm van 5% van het BBP. De Nederlandse defensie-...
No posts found
Events

Aankomende online en live events

We delen diepgaande kennis en pragmatische inzichten over actuele onderwerpen in het vakgebied en de maatschappelijke thema's waar we dichtbij staan.

19
mei
2026
Seminar
Zorg & Sociaal domein
Flexibele personeelsinzet in de zorg: van strategie tot werkbare oplossingen

Hoe organiseert u als zorginstelling flexibele personeelsinzet die juridisch en fiscaal klopt? De druk op capaciteit en continuïteit groeit, terwijl de regels rond collegiale uitleen, het contracteren met uitzendbureaus, toelatingsvergunningen en btw meer aandacht vragen. Steeds meer zorginstellingen zoeken duurzame vormen van flexibiliteit, zoals regionale samenwerking, inzet van (buitenlandse) bemiddelings- en uitzendbureaus, vernieuwd werkgeverschap of het vergroten van interne mobiliteit. Tijdens deze kennissessie krijgt u inzicht in de belangrijkste strategische keuzes voor flexibele personeelsinzet, aangevuld met praktijkervaring uit onze multidisciplinaire begeleiding van samenwerkingen in de zorg. 

Arnhem
10:00 - 13:00
21
mei
2026
Seminar
Arbeid & Pensioen
Gelijke beloning onder de loep: bent u er klaar voor?

Nieuwe Europese wetgeving over loontransparantie verplicht werkgevers om beloningsverschillen tussen mannen en vrouwen inzichtelijk te maken, te verklaren én waar nodig aan te pakken. Richtlijn (EU) 2023/970 stelt minimumvereisten ter versterking van de toepassing van het beginsel van gelijke beloning. Lidstaten moeten uiterlijk 7 juni 2026 aan de richtlijn voldoen; Nederland heeft te kennen gegeven te streven naar implementatie per 1 januari 2027. Middels dit seminar delen wij de kennis en handvatten die voor u van belang zijn.

Arnhem
14:00 - 17:00
Liever een inhouse training op maat?

Wij organiseren ook events op maat. Van kleine tot grote groepen, we zorgen voor een inspirerende sessie afgestemd op uw wensen. Informeer naar de mogelijkheden.

Contact opnemen