Wanneer is geen bijtelling verschuldigd?
Als uw werknemer de personenauto die u aan hem ter beschikking stelt, ook voor privédoeleinden mag of kan gebruiken, geldt een bijzondere regeling voor het privégebruik: de bijtelling. U stelt een auto voor privédoeleinden ter beschikking als uw werknemer zelf van u mag bepalen of zelf kan bepalen voor welke ritten hij de auto gebruikt. U moet daarover loonheffing inhouden en, in beginsel, premies werknemersverzekeringen en de werkgeversbijdrage Zorgverzekeringswet betalen.
U mag de waarde van het privégebruik auto achterwege laten als uw werknemer op kalenderjaarbasis maximaal 500 kilometer privé rijdt. Daar mag u in de volgende drie gevallen van uitgaan:
- u heeft een kopie van de 'Verklaring geen privégebruik auto' van uw werknemer;
- uw werknemer heeft een sluitende rittenregistratie waaruit blijkt dat hij niet meer dan 500 privékilometers rijdt; of
- u kunt met een ander soort bewijs volgens de zogenoemde vrije bewijsleer aantonen dat de werknemer niet meer dan 500 privékilometers rijdt.
Hierna bespreken wij deze drie mogelijkheden.
Route 1: de verklaring geen privégebruik auto
Wat houdt de verklaring in?
Als een werknemer de auto van de zaak niet of nauwelijks privé gebruikt, kan hij bij de Belastingdienst een ‘Verklaring geen privégebruik auto’ aanvragen. Zodra de werknemer beschikt over deze verklaring, kunt u de bijtelling vanaf het eerstvolgende loontijdvak achterwege laten. Als werkgever dient u een kopie van de verklaring in de loonadministratie te bewaren.
Bewijsplicht: rittenregistratie sterk aanbevolen
Op verzoek van de Belastingdienst moet uw werknemer in of na afloop van een kalenderjaar overtuigend kunnen bewijzen dat hij maximaal 500 kilometer per kalenderjaar privé rijdt of heeft gereden, met een rittenregistratie of met ander bewijs.
Wij adviseren werknemers dan ook om altijd een sluitende rittenregistratie bij te houden, ook als zij beschikken over een verklaring geen privégebruik. Dat is veruit het meest betrouwbare en aangewezen bewijsmiddel.
Verantwoordelijkheid ligt bij de werknemer
Door de 'Verklaring geen privégebruik auto' krijgt u als werkgever geen naheffingsaanslag loonheffingen als achteraf blijkt dat uw werknemer de verklaring ten onrechte heeft aangevraagd. In zo'n geval kan aan de werknemer een naheffingsaanslag worden opgelegd over de loontijdvakken die al voorbij zijn. Naheffen kan tot en met 5 jaar na afloop van een kalenderjaar.
U mag echter geen rekening houden met de verklaring als u weet dat uw werknemer op kalenderjaarbasis meer dan 500 kilometer privé rijdt met een ter beschikking gestelde auto. In dat geval moet u de bijtelling gewoon in aanmerking nemen.
Praktisch advies
Werkgevers doen er verstandig aan om werknemers bij aanvang van het gebruik van de auto te wijzen op de gevolgen van een onjuiste verklaring. Leg dit ook contractueel vast, bijvoorbeeld in de arbeidsovereenkomst of in een autobeleid. Zo maakt u als werkgever duidelijk dat de werknemer zelf verantwoordelijk is voor de naleving.
Route 2: de rittenadministratie
Wanneer is een rittenadministratie vereist?
Beschikt de werknemer niet over een verklaring geen privégebruik auto, dan kan de bijtelling alsnog op nihil worden gesteld als de werknemer aan de hand van een sluitende rittenadministratie aantoont dat hij niet meer dan 500 privékilometers per jaar privé heeft gereden. De rittenadministratie is dan het bewijsmiddel.
Wat moet de rittenadministratie bevatten?
De Belastingdienst stelt strenge eisen aan de rittenadministratie. Per rit moeten in ieder geval de volgende gegevens worden bijgehouden:
- de datum van de rit;
- de begin- en eindstand van de kilometerstand;
- het vertrek- en aankomstadres;
- de gereden route (indien afgeweken van de gebruikelijke route);
- het doel van de rit (zakelijk of privé);
- bij zakelijke ritten: de bezochte klant of relatie.
De administratie moet aansluiten op de werkelijke kilometerstand van de auto. Ontbrekt informatie of is de administratie niet consistent, dan is zij niet "sluitend" en kan zij door de Belastingdienst worden verworpen.
Is een black-box voldoende voor de Belastingdienst?
Voor werknemers die geen handmatige rittenadministratie willen of kunnen bijhouden, biedt een black-box (een geautomatiseerd rittenregistratiesysteem in de auto) uitkomst. De rittenregistratie kunt u ook geautomatiseerd laten doen met een zogenoemd rittenregistratiesysteem. Daarmee legt het systeem automatisch per rit een aantal gegevens vast waarvan u een schriftelijke rapportage kunt krijgen. De bestuurder moet zelf wel aangeven of het om een zakelijke rit of privérit gaat. Let op: een black-box op zichzelf volstaat niet. Een koppeling met agenda’s blijft ook bij een geautomatiseerde registratie noodzakelijk.
Route 3: bewijs via de vrije bewijsleer
Naast de rittenregistratie en de verklaring geen privégebruik bestaat ook een derde mogelijkheid, namelijk de vrije bewijsleer. Er is sprake van aanvaardbaar bewijs als u en uw werknemer schriftelijk hebben afgesproken dat privégebruik niet is toegestaan. Kenmerken hierbij zijn:
- u controleert het autogebruik en administreert uw bevindingen;
- uw werknemer is niet verzekerd voor privégebruik;
- uw werknemer heeft zelf ook een auto;
- en bij overtreding van het verbod legt u een passende sanctie op.
Let wel op dat de volgende situaties in ieder geval niet aanvaardbaar zijn als bewijs:
- een uitsluitend schriftelijke afspraak dat privégebruik verboden is, zonder dat er feitelijk controle is; of
- alleen een gespecificeerde schatting van het zakelijk gebruik van de auto en van het woon-werkverkeer.
In de praktijk biedt de vrije bewijsleer dan ook slechts in beperkte en goed gedocumenteerde gevallen uitkomst. Wij raden dan ook één van de andere twee routes aan. Of opteert u voor een regeling op grond van de vrije bewijsleer? Dan adviseren wij u hierover contact met ons op te nemen voordat de regeling wordt ingevoerd, zodat u op de hoogte bent van alle ins en outs van deze regeling.
Woon-werkverkeer: zakelijk of privé?
Een veelgestelde vraag is hoe woon-werkverkeer wordt behandeld bij de 500-kilometergrens. Het antwoord is duidelijk: voor de loonheffingen (de reguliere bijtelling) wordt woon-werkverkeer aangemerkt als zakelijk gebruik. Die kilometers tellen dus niet mee voor de 500-kilometergrens.
Dit is een relevant verschil met de btw, waarbij woon-werkverkeer juist als privégebruik wordt beschouwd (zie ons eerste kennisartikel). Ook voor de pseudo-eindheffing kwalificeert woon-werkverkeer als privégebruik. In ons volgend artikel gaan wij hier nader op in.
Wat betekent dit voor u?
Wilt u als werkgever bereiken dat de bijtelling achterwege blijft, dan zijn er drie routes. Alle drie de routes vragen om een goede administratie en duidelijke afspraken met de werknemer. Wij adviseren u om:
- bij iedere nieuwe terbeschikkingstelling van een auto na te gaan of een verklaring geen privégebruik auto aan de orde is;
- werknemers schriftelijk te informeren over hun verantwoordelijkheden; en
- een duidelijk autobeleid te hanteren waarin staat hoe privégebruik wordt geregistreerd en wie verantwoordelijk is voor de rittenadministratie.
Heeft u vragen over de auto van de zaak en/of de bijtelling, of heeft u ondersteuning nodig bij het opstellen van de autoregeling? Neem dan gerust contact op met onze loonheffingspecialisten.