Een onderhandse grondruil in Overijssel: het Didam-arrest en grondruil

3 oktober 2022
In navolging van de Brabantse voorzieningenrechter oordeelt ook de rechtbank Overijssel in kort geding dat een door een overheidslichaam voorgenomen grondruil zonder voorafgaande openbare procedure niet in strijd is met het Didam-arrest.
Frank Cornelissen
Frank Cornelissen
Advocaat - Associate Partner
In dit artikel

Casus

De provincie Overijssel wil de ‘Ontwikkelopgave Natura 2000 Bergvennen en Brecklenkampse Veld’ realiseren. Daarvoor is grond nodig van (in elk geval) twee grondeigenaren. Om onteigening te voorkomen, zet de provincie ruilgrond in. Volgens de provincie was er maar één serieuze gegadigde die voor de ruilgrond in aanmerking komt op basis van het gehanteerde criterium. Dit criterium is grondruil ter voorkoming van onteigening. Als op grond van dit criterium meerdere partijen als koper in aanmerking zouden komen, zou op basis van de ligging van de compensatiegrond en het te compenseren grondoppervlak worden beoordeeld welke partij het meest in aanmerking kwam voor de betreffende grond. Die partij zou dan (alsnog) de enige serieuze gegadigde zijn.

De uitspraak

De voorzieningenrechter oordeelt dat deze werkwijze van de provincie de toetst der kritiek kan doorstaan: de gehanteerde criteria zijn objectief en redelijk, zoals vereist in het Didam-arrest van de Hoge Raad. Doorslaggevend blijkt het criterium dat de compensatiegrond wordt uitgegeven aan de eigenaar van het grootste te verwerven areaal in het relevante gebied.

Commentaar

Wij kunnen ons goed vinden in de uitkomst van deze zaak. Als “de grootste oppervlakte in een bepaald gebied” als criterium geldt, dan is geen openbare tenderprocedure nodig. Overheden moeten in deze uitspraak echter geen vrijbrief lezen om bij vaststelling van uniciteit te speculeren over het verloop van een tender. Als het criterium was geweest “het grootste oppervlakte van de gegadigden die zich bij de gemeente hebben gemeld”, dan wordt voorbijgegaan potentiële gegadigden die nog niet in beeld zijn. Dat is wél in strijd met het Didam-arrest, dat juist transparantie voorschrijft om dergelijke partijen in staat te stellen mee te dingen.

Ook bevestigt (vgl. ook een recente Bossche zaak) de uitspraak dat de regels uit het Didam-arrest bij grondruil toepassing vinden.

Als u vragen heeft over deze uitspraak of de toepassing van het Didam-arrest, kunt u terecht bij Frank Cornelissen of Mathijs Jonkers.

Gerelateerd

Aanbestedingsprocedures

Het formuleren van (gunnings)criteria is een kunst

In de regel zijn kort gedingen tegen de motivering van de gunningsbeslissing en de beoordeling niet kansrijk te noemen. Toch oordeelde de Haarlemse...

Hoe een aanbestede overeenkomst al kan eindigen voordat de uitvoering begint

Het Bonnefanten Museum in Maastricht schrijft een Europese niet-openbare aanbesteding uit voor beveiligingsdiensten. Eye Watch Security Group (“Eye Watch”)...
Wanneer telt concernomzet mee bij quasi-inbesteden? Het HvJ EU verduidelijkt de 80%-toets en de rol van omzet van derden.

Quasi-inbesteden: concernomzet en derdenomzet tellen mee

Uit het arrest van 15 januari 2026 (C-692/23) van het Hof van Justitie volgt dat voor een succesvol beroep op de aanbestedingsuitzondering ‘quasi-inbesteden’...
Wanneer geldt de Aanbestedingswet defensie en veiligheid voor netbeheerders?

De Aanbestedingswet op defensie- en veiligheidsgebied bij aanbestedingen door netbeheerders

Op 1 januari 2026 treedt de Energiewet in werking. Deze wet brengt mee dat netbeheerders bepaalde opdrachten op grond van de Aanbestedingswet op defensie- en...

Staatssteun bij publieke financiering van warmtenetten

De Wet collectieve warmte (Wcw) vergroot de publieke sturing op warmtenetten: warmtebedrijven moeten voortaan een publiek meerderheidsbelang hebben. Dit...

Raad van State: Didam-criteria van toepassing op begrotingssubsidies

In zijn uitspraak van 23 juli 2025 heeft de Afdeling geoordeeld dat ook begrotingssubsidies schaarse rechten kunnen zijn, aangezien ook bij begrotingssubsidies...
No posts found
Events

Aankomende online en live events

We delen diepgaande kennis en pragmatische inzichten over actuele onderwerpen in het vakgebied en de maatschappelijke thema's waar we dichtbij staan.

19
mei
2026
Seminar
Zorg & Sociaal domein
Flexibele personeelsinzet in de zorg: van strategie tot werkbare oplossingen

Hoe organiseert u als zorginstelling flexibele personeelsinzet die juridisch en fiscaal klopt? De druk op capaciteit en continuïteit groeit, terwijl de regels rond collegiale uitleen, het contracteren met uitzendbureaus, toelatingsvergunningen en btw meer aandacht vragen. Steeds meer zorginstellingen zoeken duurzame vormen van flexibiliteit, zoals regionale samenwerking, inzet van (buitenlandse) bemiddelings- en uitzendbureaus, vernieuwd werkgeverschap of het vergroten van interne mobiliteit. Tijdens deze kennissessie krijgt u inzicht in de belangrijkste strategische keuzes voor flexibele personeelsinzet, aangevuld met praktijkervaring uit onze multidisciplinaire begeleiding van samenwerkingen in de zorg. 

Arnhem
10:00 - 13:00
21
mei
2026
Seminar
Arbeid & Pensioen
Gelijke beloning onder de loep: bent u er klaar voor?

Nieuwe Europese wetgeving over loontransparantie verplicht werkgevers om beloningsverschillen tussen mannen en vrouwen inzichtelijk te maken, te verklaren én waar nodig aan te pakken. Richtlijn (EU) 2023/970 stelt minimumvereisten ter versterking van de toepassing van het beginsel van gelijke beloning. Lidstaten moeten uiterlijk 7 juni 2026 aan de richtlijn voldoen; Nederland heeft te kennen gegeven te streven naar implementatie per 1 januari 2027. Middels dit seminar delen wij de kennis en handvatten die voor u van belang zijn.

Arnhem
14:00 - 17:00
Liever een inhouse training op maat?

Wij organiseren ook events op maat. Van kleine tot grote groepen, we zorgen voor een inspirerende sessie afgestemd op uw wensen. Informeer naar de mogelijkheden.

Contact opnemen