De moedermaatschappij en de 403 rechtspersoon
Een moedermaatschappij die behoeve van een groepsmaatschappij (een ‘403-rechtspersoon’) een verklaring als bedoeld in artikel 2:403 BW heeft gegeven is hoofdelijk aansprakelijk voor de schulden uit rechtshandelingen van die 403-rechtspersoon. Die hoofdelijkheid houdt in dat een schuldeiser van de 403-rechtspersoon mag kiezen of hij voor een vordering uit rechtshandeling verhaal zoekt bij de 403-rechtspersoon (zijn oorspronkelijke contractpartij) of bij de moedermaatschappij.
De procedure om zich te bevrijden van de 403- aansprakelijkheid
Wanneer een moedermaatschappij af wil van die hoofdelijkheid, bijvoorbeeld omdat zij voornemens is de groepsmaatschappij te verkopen, zal zij daar het nodige voor moeten ondernemen. De procedure om die aansprakelijkheid op te heffen is in de wet nauwkeurig omschreven (art. 2:404 BW). Alleen als de moedermaatschappij de geldende wettelijke procedure volgt (artikel 2:404 BW) kan zij zich bevrijden van de 403- aansprakelijkheid. De procedure bestaat uit twee nauwkeurig omschreven onderdelen. Niettemin is er in de praktijk nogal eens verwarring over de procedure.
1. De moedermaatschappij trekt de 403-verklaring in
Het eerste onderdeel houdt is ‘intrekking’ van de 403-verklaring. De moedermaatschappij verklaart dat zij de 403-verklaring intrekt. Zij moet die ‘intrekkingsverklaring’ openbaar maken via de Kamer van Koophandel. Een intrekkingsverklaring leidt ertoe dat de moedermaatschappij niet (meer) aansprakelijk is voor schulden die opkomen nadat de intrekkingsverklaring is gegeven. Een intrekkingsverklaring heeft niet als effect dat ook een einde komt aan de aansprakelijkheid die al op de moeder rustte voor schulden die na het geven van de 403-verklaring maar voor het intrekken daarvan zijn ontstaan.
2. Aanvullende procedure over de 403 rechtspersoon
Niet zelden kan juist die aansprakelijkheid voor die zogenoemde ‘oude schulden’ voor de moedermaatschappij bezwaarlijk zijn. Om ook de aansprakelijkheid voor oude schulden te beëindigen (‘beëindiging’) moet een aanvullende procedure worden gevolgd, waarvoor voorwaarden gelden. Een daarvan is dat de 403-rechtspersoon niet langer onderdeel uitmaakt van de ‘groep’ van de moedermaatschappij. Zolang de 403-rechtspersoon een groepsmaatschappij is kan de aansprakelijkheid voor oude schulden niet worden beëindigd. Bovendien is aan schuldeisers die een beroep op de 403-verklaring toe komt (of: toe zou komen) in die procedure de mogelijkheid toegekend in verzet te komen tegen de voorgenomen beëindiging van de aansprakelijkheid voor oude schulden.
Wanneer bevrijdt van aansprakelijkheid uit hoofde van een 403-verklaring?
Eerst wanneer de verschillende voorwaarden van de beide onderdelen adequaat zijn nagekomen is een moedermaatschappij bevrijd van haar aansprakelijkheid uit hoofde van een 403-verklaring. Omdat het niet juist beëindigen van die aansprakelijkheid grote gevolgen kan hebben is het goed zeer zorgvuldig te werk te gaan. Uit vaste rechtspraak volgt dat (behoudens bijzondere omstandigheden) het vergeten van de ‘intrekking’ ertoe kan leiden dat een moedermaatschappij aansprakelijk is voor schulden van een groepsmaatschappij die al vele jaren eerder is verkocht.
403-verklaring: hoe afkomen van aansprakelijkheid via artikel 2:403 BW
Gerelateerd
Corporate
