Inwerkingtreding nieuwe Stikstofwet op 1 juli 2021

1 juli 2021

Vandaag (1 juli 2021) is de Wet stikstofreductie en natuurverbetering (Staatsblad 2021, 140) en het daarbij behorende Besluit in werking getreden. Het gaat om een wijziging van de Wet natuurbescherming en het Besluit natuurbescherming. Voor de praktijk is met name van belang dat er een legaliseringsprogramma komt voor projecten waarvoor onder het PAS geen natuurvergunning nodig was en dat de wet een gedeeltelijke vrijstelling voor bouwactiviteiten in de aanlegfase mogelijk maakt.

Bart de Haan
Bart de Haan
Advocaat - Associate Partner
In dit artikel

Legaliseringsprogramma

Uit de uitspraak over het PAS van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State van 29 mei 2019 volgt dat activiteiten waarvoor onder het PAS geen natuurvergunning nodig was, alsnog vergunningplichtig zijn. Deze initiatiefnemers hebben buiten hun schuld geen passende vergunning. De Wet stikstofreductie en natuurverbetering voegt daarom aan de Wet natuurbescherming een nieuw artikel 1.13a toe waarin opdracht wordt gegeven aan de minister en gedeputeerde staten om zorg te dragen voor het legaliseren van de activiteiten van deze initiatiefnemers. Het gaat om alle activiteiten die destijds vielen onder de vrijstelling van de vergunningplicht voor projecten die ten hoogst een depositie van 1 mol/ha/jaar op Natura 2000-gebieden veroorzaakten. Activiteiten waarvoor een PAS-melding is gedaan maar die nog niet (deels) zijn gerealiseerd of waar nog geen significante investeringsverplichtingen zijn gedaan worden uitgezonderd van legalisatie.

De legalisatie geschiedt op basis van een door de minister nog vast te stellen legaliseringsprogramma. Hierin worden bronmaatregelen en eventuele natuurmaatregelen opgenomen, welke moeten zijn uitgevoerd binnen drie jaar na de vaststelling van het legaliseringsprogramma. Legalisatie zal pas plaatsvinden als vaststaat dat de mitigerende maatregel(en) effect heeft of hebben.

Bouwvrijstelling

De wet introduceert in de Wet natuurbescherming (artikel 2.9a) een partiële vrijstelling van de Natura 2000-vergunninngplicht voor de gevolgen van stikstofdepositie door in het Besluit stikstofreductie en natuurverbetering activiteiten in de bouwsector aan te wijzen. Dit besluit wijzigt het Besluit natuurbescherming door daarin een nieuw artikel 2.5 op te nemen:

"Als activiteiten van de bouwsector als bedoeld in artikel 2.9a van de wet worden aangewezen:

  1. het verrichten van een bouwactiviteit of een sloopactiviteit die het feitelijk verrichten van bouw- of sloopwerkzaamheden aan een bouwwerk betreft, met inbegrip van de daarmee samenhangende vervoersbewegingen;
  2. het aanleggen, veranderen of verwijderen van een werk, met inbegrip van de daarmee samenhangende vervoersbewegingen."

In de Nota van toelichting Besluit stikstofreductie en natuurverbetering is de reikwijdte van de vrijstelling toegelicht:

"Zoals gezegd geldt de partiële vrijstelling voor het bouwen en slopen van een bouwwerk en voor het aanleggen, veranderen en verwijderen van een werk. Voorbeelden van activiteiten die onder de vrijstelling vallen, zijn de bouw en sloop van woningen, utiliteitsgebouwen, bruggen en viaducten, en bouw- en aanlegactiviteiten voor duurzame energieopwekking, grond-, weg- en waterbouw, waaronder straten, pleinen, wegen, het verplaatsen van grond in het kader van bouwrijp maken van een terrein, spoorwegen, waterstaatswerken, waterwegen, waterkeringen, energie-infrastructuur, telecommunicatie-infrastructuur, drinkwaterinfrastructuur zoals waterleidingen, pompstations en winputten, openbare hemelwater- en ontwateringsstelsels en vuilwaterriolen. De partiële vrijstelling omvat de vervoersbewegingen die samenhangen met de werkzaamheden, zoals aan- en afvoer van bouwmaterialen en bouw- en sloopafval, transport van werknemers en werktuigen van en naar de bouwplaats, de emissies van werktuigen op de bouwplaats (aggregaten, bouwmachines, mobiele puinbrekers, baggerwerk- of baggervaartuigen et cetera) en eventuele tijdelijke omrij- en omvaar-effecten als gevolg van de werkzaamheden. De vrijstelling omvat niet de productie van bouwmaterialen of de winning van bouw- of grondstoffen."

Stikstofreductiedoelen

De nieuwe wet maakt niet alleen ontwikkelingen mogelijk, de wet voorziet (uiteraard) ook in maatregelen om stikstofreductie te bewerkstelligen. In artikel 1.12 van de wet is vastgelegd dat de stikstofdepositie op stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden zo ver moet worden gereduceerd dat de stikstofdepositie:

  • in 2025 in ten minste 40% van “het areaal van de voor stikstof gevoelige habitats in Natura 2000-gebieden” (stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden) de kritische depositiewaarde (KDW) niet overschrijdt;
  • in 2030 in ten minste 50% van het areaal van stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden de KDW niet overschrijdt;
  • in 2035 in ten minste 74% van het areaal van stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden de KDW niet overschrijdt.

Het doel om tot reductie van stikstofdepositie te komen is in de wet opgenomen als een resultaatsverplichting, hetgeen betekent dat de stikstofreductie zal moeten worden bereikt. Om het doel te bereiken zal een programma stikstofreductie en natuurverbetering worden vastgesteld, waarin bronmaatregelen worden opgenomen (artikel 1.12b van de wet).

Heeft u vragen over stikstof? Neem gerust contact op. 

Gerelateerd

Bekrachtigingsuitspraak Palace Wyck: onteigeningsbelang en algemene beginselen van behoorlijk bestuur

Bij uitspraak van 24 maart 2026 heeft de Rechtbank Limburg de onteigeningsbeschikking van de raad van Maastricht bekrachtigd voor de onteigening van een woning...

Onrechtmatige handhaving op verontreinigde grond: overheid aansprakelijk voor geleden schade?

Bij handhaving op het gebruik van verontreinigde grond kunnen besluiten van gemeente en provincie verstrekkende (financiële) gevolgen hebben voor betrokken...
Integrale controles gemeenten: samenwerking met politie mag, opsporing mag niet

Integrale controles door gemeenten: samenwerking met politie mag, opsporing mag niet

Op 12 mei 2026 heeft Advocaat-Generaal (A-G) Paridaens bij de Hoge Raad een conclusie genomen in een zaak die voor gemeenten van praktisch belang is. De zaak...

Wanneer is een vergunning vereist bij projectwijziging?

Voor het wijzigen van een project is niet in alle gevallen een nieuwe vergunning vereist. Wanneer een activiteit wordt aangemerkt als gewijzigde voortzetting...

Tussenuitspraak gedoogplicht in de Omgevingswet

De rechtbank Amsterdam heeft in een tussenuitspraak van 4 februari 2026 een interessant oordeel gegeven over de gedoogplichtregeling van artikel 10.11...

Afdeling kritisch op bevoegdheid burgemeester tot verwijdering van online berichten

Op 25 februari 2026 heeft de Afdeling advisering van de Raad van State een negatief advies uitgebracht over het initiatiefwetsvoorstel Wet online aangejaagde...
No posts found