IT-contracten: “Onderwerp van de overeenkomst”

11 april 2019

De meeste contracten beginnen met een artikel genaamd ‘onderwerp van de overeenkomst’. Het staat meestal direct na de omschrijving van de definities. Wat staat er in, wat is het belang daarvan, en hoe kun je dit goed omschrijven?

Ernst-Jan van de Pas
Ernst-Jan van de Pas
Advocaat - Managing Partner
In dit artikel

Doel van de bepaling: structuur aanbrengen

Het artikel is vooral bedoeld als een inleidende (kapstok)bepaling die moet zorgen voor overzicht en structuur. Hierin wordt compact weergegeven wat de kernverplichtingen zijn. Die kernverplichtingen worden dan in de rest van de overeenkomst (chrono)logisch uitgewerkt in separate bepalingen.

Door deze structuur aan te houden zorg je er als opsteller van een overeenkomst voor dat de nadruk in het begin van de overeenkomst komt te liggen op de belangrijkste verplichtingen. Als je die verplichtingen vervolgens chronologisch uitwerkt (dus beginnen bij het begin en eindigen bij het eind) wordt voorkomen dat belangrijke onderwerpen ontbreken dan wel ondergesneeuwd raken, of dat minder belangrijke bepalingen te veel aandacht krijgen. Ook wordt hierdoor verwarring voorkomen.

Wat staat er in het ‘onderwerp van de overeenkomst’?

In het onderwerp van de overeenkomst wordt met name de Wat-vraag kernachtig beantwoord: wat zijn de kernverplichtingen van partijen? Een voorbeeld hoe dit er uit kan zien:

“Deze overeenkomst ziet op: (1) de levering van een licentie op de software, (2) de implementatie van die software (3) het onderhoud en beheer van die software en (4) de ontwikkeling van aanvullend maatwerk.”

In dit voorbeeld is in een paar regels beschreven wat de overeenkomst inhoudt:

  • Ad 1: De levering van een licentie op de software: de leverancier verleent een licentie (= gebruiksrecht) op de software. In de rest van de overeenkomst zal dit uitgewerkt moeten worden. Wat voor licenties? Hoeveel licenties? Wie is verantwoordelijk voor licentiebeheer? Welke voorwaarden zijn verbonden zijn aan de licentie? De leverancier zal voorwaarden opleggen aan het gebruik van de software door de afnemer en haar (eind)gebruikers. Wellicht dat er ook gebruiksvoorwaarden (EULA) en/of voorwaarden van derden (ontwikkelaars van de software) op de overeenkomst van toepassing zijn.
  • Ad 2: De implementatie van de software: hieronder vallen bijvoorbeeld installatie, inrichting en configuratie. In de overeenkomst moet vervolgens nader uitgewerkt worden hoe de implementatie plaatsvindt. Wat doet de leverancier? Wat doet de afnemer? Hoe vindt acceptatie plaats?
  • Ad 3: Onderhoud en beheer van de software: na de implementatiefase (en acceptatie) volgt de gebruiksfase van de software. In die fase moet de software beheerd en onderhouden worden. Wat voor onderhoud gaat leverancier uitvoeren? Correctief, preventief en/of innovatief onderhoud? Krijgt de afnemer gebruikersondersteuning van leverancier? Welke service levels gelden voor de beschikbaarheid van de software en de beschikbaarheid van de eventuele helpdesk? Dit wordt in de rest van de overeenkomst bepaald. Veelal zal een leverancier trouwens bedingen dat geen garanties op 100% continue beschikbaarheid kunnen worden gegeven. In het kader van spoedonderhoud en het dichten van veiligheidslekken is dit begrijpelijk, en bovendien in het belang van beide partijen.
  • Ad 4: De ontwikkeling van aanvullend maatwerk: soms wordt standaardsoftware geïmplementeerd, soms is (aanvullend) specifiek maatwerk nodig. Wat voor maatwerk is dit? Moet de leverancier altijd van tevoren een kosteninschatting geven? Welke afspraken maken partijen over ontwikkelen, testen, acceptatie en productie (OTAP)?

Deze onderwerpen zullen dus in verschillende opvolgende artikelen moeten worden uitgewerkt.

Overige onderwerpen

Los van de kernverplichting bevat deze kapstokbepaling ook vaak een aantal algemene uitgangspunten, zoals:

  • Toepasselijkheid van algemene voorwaarden: vaak wordt in deze bepaling een afspraak gemaakt of, en zo ja welke, algemene voorwaarden van toepassing zijn op de overeenkomst. Dit kunnen de algemene voorwaarden van de leverancier zijn maar ook de algemene inkoopvoorwaarden van de afnemer. Als er voorwaarden van toepassing zijn dan is het niet alleen prettig om dit direct te weten (omdat dit van belang kan zijn voor de rest van de overeenkomst), maar dan zul je die ook goed moeten kennen. Vandaar dat algemene voorwaarden ook als bijlage aan de overeenkomst moeten worden gehecht. Als er geen algemene voorwaarden van toepassing mogen zijn is het verstandig dit heel duidelijk af te spreken, zodat partijen weten onder welke “spelregels” zij met elkaar zaken gaan doen. Als er geen algemene voorwaarden van toepassing mogen zijn dan komt er dus meer nadruk te liggen op de inhoud van de IT-overeenkomst.
  • Tip: vaak zien wij dat partijen aanpassingen op toepasselijke algemene voorwaarden doorvoeren. Dit kun je doen door simpelweg een bepaling op te nemen dat de artikelen X-Y niet van toepassing zijn, maar beter (en fraaier) is het om in de overeenkomst duidelijk te maken welke afspraak in plaats van een bepaling uit de algemene voorwaarden geldt. Je moet de bepalingen van de overeenkomst altijd in samenhang lezen met de corresponderende bepalingen uit de algemene voorwaarden om te weten wat de afspraak is. Bij omvangrijkere contracten is het beter om in de desbetreffende bepaling in de overeenkomst aan te geven of iets in aanvulling of in afwijking van een artikel uit de algemene voorwaarden geldt.
  • Rangorde van de bijlagen: als er wordt gewerkt met meerdere inhoudelijke bijlagen (wat meestal het geval is), dan is het van belang om een rangorderegeling af te spreken. Een rangorderegeling geeft aan welke bijlage prevaleert (het belangrijkste is) als sprake is van tegenstrijdige afspraken in de overeenkomst.

Conclusie

Het onderwerp van de overeenkomst bevat dus compact de kernverplichtingen van partijen. Deze worden in de rest van de overeenkomst (chrono)logisch uitgewerkt. Het goed beschrijven van het onderwerp aan het begin van de overeenkomst zorgt voor overzicht en structuur. Daarnaast zorgt het samen met de considerans dat het karakter van de overeenkomst duidelijk is. Onderwerpen als algemene (inkoop)voorwaarden en de rangorde van bijlagen kunnen worden geadresseerd. Na het lezen van de considerans en het onderwerp van de overeenkomst moet het voor de lezer duidelijk zijn wat partijen gaan doen, en waarom ze dat gaan doen.

Leest u vooral ook de andere onderwerpen uit onze serie IT-contracten en blijf het geheel in samenhang bekijken.

 

Gerelateerd

Staat het aanbestedingsrecht in de weg aan soevereine ICT of data-soevereiniteit?

De afhankelijkheid van Big Tech en andere Amerikaanse leveranciers is zeer groot. Niet alleen worden veel producten en diensten uit de USA gebruikt, ook is...

Geen maatwerk verwacht, maar toch gekregen. Is er dan schade?

Er komt binnenkort vermoedelijk weer een interessante uitspraak aan bij de Hoge Raad over een IT-kwestie. De kwestie laat enerzijds zien dat IT-bedrijven niet...

De Digitale Omnibus: Gevolgen voor AVG, Data Act & AI Act

De Europese wetgever wil een streep door veel digitale regelgeving zetten. De Digitale Omnibus is in essentie een groot onderhoud van het Europese digitale...
Defensie en veiligheid - monitoring

Defensie & veiligheid: Verschillende aandachtspunten rondom extra investeringen in cyberveiligheid

Europabreed is onlangs besloten om tot 5% van het BBP in defensie en aanverwante sectoren te investeren. Er komt dus, stapsgewijs, zeer veel geld vrij in de...
Defensie en veiligheid - beveiligingscamera

Defensie & Veiligheid: investeren, innoveren en beschermen

Door toenemende geopolitieke spanningen hebben de NAVO landen recentelijk ingestemd met een nieuwe NAVO norm van 5% van het BBP. De Nederlandse defensie- en...

Gevangen in een Amerikaans Ecosysteem? Leveranciersafhankelijkheid in IT

Onze digitale infrastructuur draait grotendeels op Amerikaanse motoren. Van cloudopslag en e-mail tot bedrijfsapplicaties en beveiligingsoplossingen: de...
No posts found
Events

Aankomende online en live events

We delen diepgaande kennis en pragmatische inzichten over actuele onderwerpen in het vakgebied en de maatschappelijke thema's waar we dichtbij staan.

21
april
2026
Webinar
Zorg & Sociaal domein
Kwaliteitsregistraties: nieuwe verplichtingen, aandachtspunten en kansen sinds 1 januari 2026

De Wkz verandert de manier waarop kwaliteitsregistraties in de zorg worden gebruikt om de kwaliteit van zorg te kunnen verbeteren. Een kwaliteitsregistratie verzamelt patiëntgegevens bij verschillende zorgaanbieders om de kwaliteit van zorg, bijvoorbeeld bij een bepaalde aandoening, te meten en te verbeteren. Deze wet introduceert een wettelijke plicht voor zorgaanbieders om patiëntgegevens aan te leveren aan de kwaliteitsregistratie. Dat biedt kansen: toestemming van de patiënt is niet langer het uitgangspunt, maar vraagt tegelijkertijd om herziening van het interne beleid, waarbij aandacht moet zijn voor de privacyrechtelijke implicaties van de wet (waaronder de inrichting van een opt-out).

Online
10.00 - 11.30
07
mei
2026
Webinar
Zorg & Sociaal domein
Zorginkoop: onderhandelingsruimte zorgaanbieders & kaders NZa (Zorgverzekeringswet)

Hoeveel ruimte heeft een zorgaanbieder binnen het kader van de Zorgverzekeringswet in de onderhandelingen met een zorgverzekeraar als de tarieven structureel onder druk staan? Welke regels stelt de NZa rond zorginkoop en kunnen zorgverzekeraars worden aangesproken voor het niet-naleven van de regels?

Aan de hand van concrete casus en recent gevoerde procedures geven we niet alleen een update van de laatste regelgeving en jurisprudentie, maar tevens een uniek kijkje achter de schermen.

Online
14.00 - 15.30
Liever een inhouse training op maat?

Wij organiseren ook events op maat. Van kleine tot grote groepen, we zorgen voor een inspirerende sessie afgestemd op uw wensen. Informeer naar de mogelijkheden.

Contact opnemen