Markttoegang
Verzekeringstussenpersonen uit EU-landen kunnen hun dienstverlening naar Nederland op verschillende manieren vormgeven. In veel gevallen is geen nieuwe Nederlandse vergunning nodig. Verzekeringsdistributie wordt namelijk onder meer gereguleerd door een Europese richtlijn, de richtlijn verzekeringsdistributie (Insurance Distribution Directive of IDD). Onderdeel van de IDD is het systeem van het Europees paspoort. Dat systeem, dat ook voor veel andere typen financiëale ondernemingen geldt, houdt kortgezegd in dat een vergunning uit het ene EU-land ook erkend moet worden door andere EU-landen.
In essentie zijn er drie opties voor verzekeringstussenpersonen om actief te worden in Nederland als gevolmachtigd agent. Allereerst kan een buitenlandse verzekeringstussenpersoon vanuit haar thuisland grensoverschrijdend diensten aanbieden in Nederland. In dat geval is na het correct doorlopen van de notificatieprocedure geen Nederlandse vergunning nodig. Hetzelfde geldt bij het verrichten van diensten vanuit een bijkantoor in Nederland. Dienstverlening vanuit een bijkantoor onderscheidt zich van grensoverschrijdende dienstverlening door de aanwezigheid van een fysieke vestiging in Nederland. De derde optie is het oprichten van een Nederlandse vennootschap die activiteiten in Nederland gaat verrichten. Die vennootschap moet wél een vergunning van de AFM verkrijgen voordat zij kan beginnen met de dienstverlening. Daarmee duurt dit proces langer en is het intensiever. Er moet namelijk aan alle vergunningvereisten worden voldaan. Na vergunningverlening moet de gevolmachtigd agent ook aan alle relevante (toezicht)bepalingen (blijven) voldoen. Desalniettemin kan het soms strategisch aantrekkelijk zijn om de activiteiten in een Nederlandse vennootschap onder te brengen.
Een ander punt van aandacht is dat ook de achterliggende verzekeraar van de gevolmachtigd agent het recht moet hebben om in Nederland verzekeringen aan te bieden. Ook dit kan vaak met de juiste notificatie worden bewerkstelligd.
Gedragstoezicht
Het systeem van het Europees paspoort betekent niet dat er geen Nederlandse bepalingen van toepassing zijn op de buitenlandse verzekeringstussenpersoon. Een groot aantal bepalingen van Nederlands gedragstoezicht is gewoon van toepassing en de AFM houdt hier ook actief toezicht op. Een verzekeringstussenpersoon doet er goed aan zich hiervan op de hoogte te stellen voor het betreden van de Nederlandse markt. Een voorbeeld zijn de regels over informatieverstrekking.
Een ander voorbeeld van een relevante Nederlandse bepaling is de beperking van de maximale variabele bonus voor bepaald personeel (een onderwerp dat recent in beweging is geraakt). Die beperking is ook van toepassing op Nederlandse bijkantoren van gevolmachtigde agenten.
Polisvoorwaarden
Ook moet nagedacht worden over de voorwaarden waaronder het verzekeringsproduct wordt aangeboden. Het Nederlandse verzekeringsrecht gaat uit van contractvrijheid. Deze contractsvrijheid wordt echter in belangrijke mate beperkt door bepalingen van dwingend recht, waarvan dus niet of slechts in beperkte mate in de polisvoorwaarden kan worden afgeweken, maar ook door een breed pallet aan zelfregulering.
Van bepaalde artikelen mag in het geheel niet worden afgeweken in de polisvoorwaarden, van andere bepalingen mag niet ten nadele van de verzekeringnemer en uitkeringsgerechtigde worden afgeweken en van een aantal bepalingen mag – in het kader van consumentenbescherming – niet ten nadele van de verzekeringnemer of de verzekerde worden afgeweken indien de verzekeringnemer een consument is. Daarnaast kent het Nederlandse verzekeringsrecht bevoegdheden die in de polisvoorwaarden moeten zijn bedongen, zoals het recht van de verzekeraar de polis tussentijds op te zeggen. Is dit recht niet in de polis bedongen, dan kan een verzekeraar de polis in beginsel niet tussentijds opzeggen. Is het recht wel bedongen, dan komt de verzekeringsnemer een gelijke bevoegdheid toe (artikel 7:940 lid 3 BW). Van deze bepaling kan niet ten nadele van de verzekeringsnemer of de tot uitkering gerechtigde worden afgeweken.
Zelfregulering
Daarnaast kenmerkt de Nederlandse verzekeringsbranche zich door een uitgebreid zelfreguleringsstelsel van (op dit moment) bijna 80 door het Verbond van Verzekeraars opgestelde codes, regelingen en convenanten, waarvan een groot deel voor leden van het Verbond van Verzekeraars bindend is. Hoewel deze zelfregulering geen ‘recht’ is, neemt de zelfregulering wel een belangrijke positie in binnen de verzekeringsbranche. Zo wordt naleving van de bindende zelfregulering getoetst door de Stichting toetsing verzekeraars en betrekken het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening en de Tuchtraad Verzekeraars de bindende zelfregulering bij de beoordeling van klachten van consumenten. Daarnaast kan het handelen in strijd met de zelfregulering onder omstandigheden leiden tot aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad. Voor zover het handelen een misleidende handelspraktijk is, kan ook bestuursrechtelijke handhaving door de AFM niet worden uitgesloten.
Meer weten?
Uitbreiding naar Nederland kan om veel redenen aantrekkelijk zijn. Juridische advisering is in dat proces cruciaal. Wilt u meer weten over de aandachtspunten bij het betreden van de Nederlandse markt, neem dan contact met ons op.
Gerelateerd
Financieel toezicht
