Nadeelcompensatie Almelo: invloed werkzaamheden op referentieperiode omzetderving

De casus

Appellant exploiteerde tot juli 2017 een banketbakkerij in het complex de Havenpassage te Almelo. In 2016 en 2017 vonden er in de nabijheid van de Havenpassage (weg)werkzaamheden plaats in het kader van het ‘Binnenstadsplan Almelo’, dat ziet op de herontwikkeling van het centrum van Almelo. Appellant stelt dat zij hierdoor schade die voortvloeit uit omzetderving heeft geleden, en dient bij de gemeente een verzoek om nadeelcompensatie in.

Procesverloop

Bij het besluit in primo en de beslissing op bezwaar hebben burgemeester en wethouders het verzoek van appellant afgewezen, omdat er niet zou zijn voldaan aan het voor nadeelcompensatie geldende vereiste van de speciale last. Na een mislukte bestuurlijke lus heeft de Afdeling bij uitspraak van 22 december 2021 (ECLI:NL:RVS:2021:2940) de beslissing op bezwaar vernietigd en het college opgedragen om een nieuw besluit te nemen.

Ook bij de nieuwe beslissing op bezwaar wordt het verzoek van appellant om nadeelcompensatie afgewezen, onder verwijzing naar een advies van een adviesbureau.

Het adviesbureau vond dat de door appellant geleden schade als gevolg van de (weg)werkzaamheden bij het centrum van Almelo geheel binnen het normaal ondernemersrisico valt. Omdat de omzet van appellant sinds 2013 een structureel dalende lijn zou vertonen, heeft het adviesbureau voor de vaststelling van de omvang van de omzetderving geheel 2015 als referentieperiode voor schadejaar 2016 gehanteerd, en 7/12^e van 2015 als referentieperiode voor schadejaar 2017.

In beroep bij de Afdeling betoogt appellant onder verwijzing naar een ingewonnen tegenadvies dat het door het adviesbureau gehanteerde referentiejaar 2015 onvoldoende representatief is voor zijn omzetontwikkeling. In dat jaar vonden er namelijk private werkzaamheden plaats in het complex de Havenpassage waarin de bakkerij van appellant was gevestigd. Verder vonden er gemeentelijke werkzaamheden plaats die los stonden van de herontwikkeling van het centrum.

Volgens het adviesbureau moesten de privaatrechtelijke werkzaamheden buiten beschouwing blijven bij het bepalen van de referentieperiode. Hetzelfde zou gelden voor de gemeentelijke werkzaamheden, omdat deze geen deel uitmaakten van het Binnenstadsplan Almelo. Daarnaast zou de aanspraak op nadeelcompensatie voor de raadsbesluiten die aan deze werkzaamheden ten grondslag liggen al zijn verjaard.

Oordeel van de Afdeling

In hoger beroep oordeelt de Afdeling dat ook in het geval dat werkzaamheden privaatrechtelijk van aard zijn, dit niet betekent dat deze buiten beschouwing kunnen worden gelaten bij de keuze voor een representatieve referentieperiode. Hetzelfde geldt voor de omstandigheid dat de werkzaamheden geen deel uitmaakten van het Binnenstadsplan Almelo, en voor de omstandigheid dat de aanspraak op nadeelcompensatie ten aanzien van de raadsbesluiten die aan deze werkzaamheden ten grondslag liggen al was verjaard. Gelet daarop had het college het advies van het adviesbureau niet aan zijn besluit ten grondslag mogen leggen.
Het beroep van appellant is gegrond. De Afdeling vernietigd het bestreden besluit en draagt het college op om een nieuw besluit te nemen.

Commentaar

Uit deze uitspraak volgt dat werkzaamheden die van invloed zijn geweest op de omzetontwikkeling van de aanvrager van nadeelcompensatie moeten worden betrokken bij de keuze voor een representatieve referentieperiode ter vaststelling van de omvang van de omzetderving. De aard van de werkzaamheden (publiek- of privaatrechtelijk) is daarbij niet relevant. Evenmin relevant is of de werkzaamheden deel uitmaken van hetzelfde project als de werkzaamheden waar de aanvraag betrekking op heeft, en of de aanspraak op nadeelcompensatie ten aanzien van de betreffende werkzaamheden is verjaard.

Wij kunnen ons goed vinden in het oordeel van de Afdeling. Waar het bij de keuze voor een bepaalde referentieperiode namelijk in de kern om gaat is dat deze referentieperiode in voldoende mate representatief is voor de omzetontwikkeling van de aanvrager. Daarmee is niet verenigbaar dat wordt geabstraheerd van werkzaamheden die hebben plaatsgevonden en die van invloed zijn geweest op de door de aanvrager in die periode behaalde omzet.

Als u vragen heeft over deze uitspraak of over planschade/nadeelcompensatie in het algemeen, dan kunt u contact opnemen met Hanna Zeilmaker, specialist planschade en nadeelcompensatie bij Dirkzwager.