Zoeken
  1. Home
  2. Kennis
  3. Artikelen
  4. Openbare bibliotheken en de Wet markt en overheid

Openbare bibliotheken en de Wet markt en overheid

De Filmclub Naaldwijk had bij de Autoriteit Consument en Markt (ACM) geklaagd over het feit dat de gemeente Westland en de Openbare Bibliotheek Westland in strijd handelen met de Wet markt en overheid. De Openbare Bibliotheek Westland leent namelijk gratis dvd’s en blu ray discs uit aan haar leden. In een besluit van 18 maart 2014 is de Autoriteit Consument en Markt (ACM) tot de conclusie gekomen dat  het gratis uitlenen van dvd’s en blu ray discs niet in strijd is met de Wet markt en overhei...
Auteur artikelDirkzwager
Gepubliceerd16 april 2014
Laatst gewijzigd16 april 2018
Leestijd 
De Filmclub Naaldwijk had bij de Autoriteit Consument en Markt (ACM) geklaagd over het feit dat de gemeente Westland en de Openbare Bibliotheek Westland in strijd handelen met de Wet markt en overheid. De Openbare Bibliotheek Westland leent namelijk gratis dvd’s en blu ray discs uit aan haar leden. In een besluit van 18 maart 2014 is de Autoriteit Consument en Markt (ACM) tot de conclusie gekomen dat  het gratis uitlenen van dvd’s en blu ray discs niet in strijd is met de Wet markt en overheid.

Wet markt en overheid
Door middel van de Wet markt en overheid zijn er aan de Mededingingswet regels toegevoegd waar de overheid zich aan moet houden als de overheid economische activiteiten verricht of laat verrichten door een aan hun gerelateerd overheidsbedrijf. Kort gezegd gaat het om de navolgende 4 gedragsregels:

  1. verplichting tot doorberekening van de integrale kosten,

  2. verbod op exclusief gegevensgebruik,

  3. verbod op functievermenging, en

  4. bevoordelingsverbod inzake overheidsbedrijven.


Bij de beoordeling van de activiteiten van de Openbare Bibliotheek Westland zijn de gedragsregels 1 en 4 relevant.

Doorberekening van de integrale kosten
De verplichting tot doorberekening van de integrale kosten geldt uitsluitend als een bestuursorgaan zelf economische activiteiten verricht. De ACM stelt vast dat de dvd’s en blu ray discs worden uitgeleend door de Openbare Bibliotheek Westland, niet de gemeente Westland. De Openbare Bibliotheek Westland is geen bestuursorgaan en dus niet verplicht de integrale kosten door te berekenen.

Bevoordelingsverbod
Het bevoordelingsverbod geldt voor overheidsbedrijven. Van een overheidsbedrijf is sprake als een bestuursorgaan alleen of met andere bestuursorganen in staat is het beleid van het betreffende bedrijf te bepalen.  Dit is onder andere het geval als een bestuursorgaan alleen of samen met andere bestuursorganen de bevoegdheid heeft meer dan de helft van de bestuurders of toezichthouders van het bedrijf te benoemen.  De ACM stelde vast dat de gemeente Westland niet in staat is directeuren of leden van de raad van toezicht van de Openbare Bibliotheek Westland te benoemen. De conclusie is dan ook dat de Openbare Bibliotheek Westland geen overheidsbedrijf is. Daarmee komt de ACM niet meer toe aan de vraag of er sprake is van bevoordeling door de gemeente Westland.

Misbruik machtspositie
De Filmclub Naaldwijk had ook nog aangevoerd dat de Openbare Bibliotheek misbruik maakt van haar machtspositie door gratis dvd’s en blu ray discs aan haar leden uit te lenen. Ook dit zou in strijd zijn met de Mededingingswet.  De ACM stelt vast dat de markt waarop de Filmclub Naaldwijk en de Openbare Bibliotheek Westland actief zijn, naast de verkoop van dvd’s en blu ray discs, ook online diensten als video on demand omvat. Het is volgens de ACM niet aannemelijk dat de Openbare Bibliotheek Westland op deze markt een economische machtspositie heeft. Voor de vraag of dit vermoeden juist is, is nader onderzoek nodig. Gelet op haar prioriteringsbeleid acht de ACM een dergelijk onderzoek niet opportuun.

Bij het besluit om nader onderzoek te doen, kijkt de ACM naar (i) het economische belang, het belang voor de consument, ii) de ernst van de vermoedelijke overtreding en (iii) de doeltreffendheid en doelmatigheid van het optreden van ACM. In het onderhavige geval denkt de ACM haar beschikbare tijd en middelen beter te kunnen inzetten voor zaken die van groter algemeen belang zijn.

Eric Janssen, advocaat mededingingsrecht