Per 1 juli 2020: nieuwe rechten en verplichtingen met betrekking tot het elektronisch patientendossier

11 februari 2020
Op 1 juli 2020 treedt een aantal bepalingen van de Wet aanvullende bepalingen gegevensverwerking in de zorg ('Wabvpz') in werking. Een daarvan is artikel 15d op grond waarvan de zorgaanbieder moet voorzien in kosteloze elektronische inzage in zijn dossier als de patiënt daarom verzoekt. Tevens moet de zorgaanbieder bijhouden wie in het elektronisch dossier kijkt en werkt, omdat de patiënt recht heeft op een loggingsoverzicht (art. 15e Wabvpz). In dit blog bespreken wij deze twee bepalingen en de implicaties daarvan voor zorgaanbieders.
Milou Janssen
Milou Janssen
Advocaat - Senior
Luuk Arends
Luuk Arends
Advocaat - Partner
In dit artikel

Het recht op inzage van de Wgbo

Reeds nu heeft de patiënt in het kader van een geneeskundige behandelingsovereenkomst recht op inzage in en afschrift van zijn (papieren) dossier, op grond van artikel 7:456 BW (Wgbo). Voor het verstrekken van een afschrift mag de hulpverlener 'een redelijke vergoeding' in rekening brengen.

Artikel 15d Wabvpz: het recht op elektronische inzage en afschrift

Met ingang van 1 juli 2020 zal de patiënt óók recht hebben op inzage in en afschrift van het elektronisch dossier. Daarnaast kan de cliënt vragen om de gegevens die de zorgaanbieder via een elektronisch uitwisselingssysteem beschikbaar stelt (art. 15d lid 1 Wabvpz). De Wabvpz vormt daarmee een aanvulling op de Wgbo, daar waar het elektronische dossiervorming en gegevensuitwisseling betreft. Een verschil met de Wgbo is dat het afschrift van het elektronisch dossier kosteloos moet worden verschaft (art. 15d lid 3 Wabvpz). Bovendien heeft de Wgbo - zoals de wetstitel doet vermoeden - enkel betrekking op de geneeskundige behandeling. Artikel 15d Wabvpz heeft een ruimer toepassingsgebied, omdat deze bepaling geldt voor alle zorgaanbieders die een patiëntendossier bijhouden. De bepaling uit de Wgbo blijft daarom bestaan náást de Wabvpz.

Het recht op elektronische inzage brengt (uiteraard) met zich dat zorgaanbieders een elektronisch systeem moeten hebben dat elektronische inzage mogelijk maakt. Dat elektronisch systeem moet voldoen aan de normen NEN 7510 en NEN 7512 (zie art. 3 Besluit elektronische gegevensverwerking door zorgaanbieders ('Begz'), een algemene maatregel van bestuur die berust op de Wabvpz). Een zorgaanbieder mag zélf bepalen hoe hij gegevens elektronisch beschikbaar wil stellen aan de patiënt. De wetgever geeft als (niet-limitatieve) voorbeelden 1) het inrichten van een speciaal patiëntportaal; of 2) het verschaffen van elektronische inzage op een computer op locatie van de zorgaanbieder. Ongeacht de wijze waarop een zorgaanbieder de inzage zal gaan verstrekken, is het uitgangspunt dat dit veilig moet plaatsvinden. Van belang is dan ook om de wijze van inzageverschaffing goed te overdenken. Met name bij kwetsbare patiëntgroepen weet je als zorgaanbieder namelijk niet wie aan de andere kant van het scherm zit.

Artikel 15e Wabvpz: het recht op logging

Het elektronisch systeem van de zorgaanbieder moet zo zijn ingeregeld dat wordt vastgelegd wie het dossier heeft ingezien en gegevens ter beschikking heeft gesteld (logging). Per 1 juli 2020 heeft de patiënt namelijk een recht op een afschrift van de logging: een overzicht van wie bepaalde informatie in het systeem beschikbaar heeft gesteld en op welke datum én wie informatie heeft ingezien of opgevraagd en op welke datum dat was. De logging moet op grond van artikel 5 lid 1 Begz voldoen aan de norm NEN 7513.

Tot slot

De nieuwe bepalingen van de Wabvpz vragen het nodige van zorgaanbieders. Zorgaanbieders moeten voorzien in een elektronisch patiëntendossier, dat de patiënt desgewenst kan inzien en waarvan de patiënt kosteloos een afschrift kan vragen. Voorts moeten zorgaanbieders in een loggingsoverzicht onder meer bijhouden wie in het patiëntendossier kijkt. Ook dit loggingsoverzicht kan de patiënt op verzoek krijgen. Van belang is dat zorgaanbieders bij de uitvoering van de hiervoor besproken wet- en regelgeving de gegevensbescherming van de patiënt vooropstellen, ook wanneer bijvoorbeeld inzage wordt verschaft.

Vraagt u zich af of het door uw organisatie voorgestane systeem aan de nieuwe bepalingen van de Wabvpz en/of de NEN-normen voldoet? Of wilt u juist advies over hoe u hieraan kunt gaan voldoen? Neem dan gerust contact op met Luuk Arends of Milou Janssen.

Gerelateerd

jurisprudentie participatiewet

Jurisprudentie Participatiewet: belangrijkste uitspraken van februari 2026

Bekijk een overzicht van belangrijke juridische uitspraken binnen het sociaal domein die voor de participatiewet in februari 2026 zijn gepubliceerd. Iedere...
Jeugdwet en Wmo 2015: belangrijke juridische uitspraken

Jeugdwet en Wmo 2015: belangrijkste jurisprudentie van februari 2026

Bekijk een overzicht van belangrijke juridische uitspraken binnen het sociaal domein die voor de Jeugdwet en de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo)...
Wmo, Jeugdwet en Participatiewet 2025

Jeugdwet, Wmo 2015 en Participatiewet: belangrijkste jurisprudentie van december 2025

Bekijk een overzicht van belangrijke juridische uitspraken binnen het sociaal domein die voor de Jeudgwet, de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo) en...

Blogreeks: Nieuwe rechten van betrokkenen onder de EHDS. Deel II: recht op overdraagbaarheid

Op 26 maart 2025 is de European Health Data Space-verordening (EHDS) in werking getreden. Een van de doelen van de EHDS is om patiënten meer zeggenschap te...
Jurisprudentie Sociaal Domein mei 2025

Jurisprudentie Sociaal Domein mei 2025

Hier vindt u een overzicht van belangrijke juridische uitspraken op het gebied van het sociaal domein die in de maand mei 2025 zijn gepubliceerd. Voor iedere...

Jurisprudentie Gezondheidszorg april 2025

Hier vindt u een overzicht van belangrijke juridische uitspraken op het gebied van de gezondheidszorg die in de maand april 2025 zijn gepubliceerd. Voor iedere...
No posts found
Events

Aankomende online en live events

We delen diepgaande kennis en pragmatische inzichten over actuele onderwerpen in het vakgebied en de maatschappelijke thema's waar we dichtbij staan.

21
april
2026
Webinar
Zorg & Sociaal domein
Kwaliteitsregistraties: nieuwe verplichtingen, aandachtspunten en kansen sinds 1 januari 2026

De Wkz verandert de manier waarop kwaliteitsregistraties in de zorg worden gebruikt om de kwaliteit van zorg te kunnen verbeteren. Een kwaliteitsregistratie verzamelt patiëntgegevens bij verschillende zorgaanbieders om de kwaliteit van zorg, bijvoorbeeld bij een bepaalde aandoening, te meten en te verbeteren. Deze wet introduceert een wettelijke plicht voor zorgaanbieders om patiëntgegevens aan te leveren aan de kwaliteitsregistratie. Dat biedt kansen: toestemming van de patiënt is niet langer het uitgangspunt, maar vraagt tegelijkertijd om herziening van het interne beleid, waarbij aandacht moet zijn voor de privacyrechtelijke implicaties van de wet (waaronder de inrichting van een opt-out).

Online
10.00 - 11.30
07
mei
2026
Webinar
Zorg & Sociaal domein
Zorginkoop: onderhandelingsruimte zorgaanbieders & kaders NZa (Zorgverzekeringswet)

Hoeveel ruimte heeft een zorgaanbieder binnen het kader van de Zorgverzekeringswet in de onderhandelingen met een zorgverzekeraar als de tarieven structureel onder druk staan? Welke regels stelt de NZa rond zorginkoop en kunnen zorgverzekeraars worden aangesproken voor het niet-naleven van de regels?

Aan de hand van concrete casus en recent gevoerde procedures geven we niet alleen een update van de laatste regelgeving en jurisprudentie, maar tevens een uniek kijkje achter de schermen.

Online
14.00 - 15.30
Liever een inhouse training op maat?

Wij organiseren ook events op maat. Van kleine tot grote groepen, we zorgen voor een inspirerende sessie afgestemd op uw wensen. Informeer naar de mogelijkheden.

Contact opnemen