1. Home
  2. Kennis
  3. Artikelen
  4. Toepassing Didam-arrest: selectie op basis van ‘wie het eerst komt, wie het eerst maalt’ is toegestaan

Toepassing Didam-arrest: selectie op basis van ‘wie het eerst komt, wie het eerst maalt’ bij gronduitgifte is toegestaan

Overheden mogen bij gronduitgifte kopers selecteren op volgorde van binnenkomst, zo wordt – terecht – bevestigd in een recent vonnis van de Utrechtse voorzieningenrechter.
Leestijd 
Auteur artikel Mathijs Jonkers
Gepubliceerd 16 februari 2024
Laatst gewijzigd 16 februari 2024

De zaak

De gemeente Almere is voornemens een overeenkomst voor de verkoop van een gemeentelijk perceel te sluiten met een partij die haar interesse in dat perceel aan de gemeente kenbaar heeft gemaakt. De gemeente heeft de beoogde koper geselecteerd op basis van het principe ‘wie het eerst komt, wie het eerst maalt’. De beoogde koper meldde zich als eerste. Een vastgoedontwikkelaar heeft ook interesse in de koop van het perceel en vordert in kort geding dat de gemeente wordt verboden om met de beoogde koper een (koop)overeenkomst te sluiten. De hoofdvraag, die wij hierna beknopt bespreken, is of de gemeente met het genoemde selectiebeleid voldoet aan de Didam-regels.

Het oordeel

De voorzieningenrechter stelt voorop dat de gemeente een aanzienlijke beleidsruimte heeft als het gaat om gebiedsontwikkeling. De spelregels die bij gronduitgifte gelden, heeft de gemeente opgenomen in een structuurvisie en nader uitgewerkt in een handboek. De selectieprocedure die de gemeente volgt, hanteert zij al jaren voor gronduitgiftes in het plangebied. Voor geïnteresseerden is kenbaar welke grond beschikbaar is en hoe zij hun interesse kunnen tonen. Eveneens is voor alle gegadigden duidelijk dat zodra een geïnteresseerde zijn interesse kenbaar heeft gemaakt, de gemeente Almere een exclusief gesprek met de geïnteresseerde start. Het doel van dat gesprek is om te komen tot een grondverkoop. Dit beleid is naar oordeel van de voorzieningenrechter objectief, toetsbaar en redelijk. Zodra een gegadigde zijn interesse kenbaar heeft gemaakt en de gemeente conform de bekende spelregels het exclusieve gesprek aangaat, hoeft de gemeente niet bij elke vervolgstap opnieuw na te gaan of er andere gegadigden zijn. De geïnteresseerde waarmee het exclusieve gesprek wordt gevoerd, mag ook als koper worden geselecteerd.

Commentaar

In de Didam-jurisprudentie verschijnen steeds meer voorbeelden van selectiemethoden die door overheden worden gekozen en door gegadigden aan voorzieningenrechters ter beoordeling worden voorgelegd. Zo werd bijvoorbeeld eerder loting als selectiemiddel toegestaan door de Gelderse voorzieningenrechter (waarover meer in deze blog). Dat ook selecteren op basis van volgorde van binnenkomst, mits tijdig gepubliceerd, is toegestaan, wekt geen verbazing en wordt in deze uitspraak dus terecht bevestigd.

Met het selecteren op basis van volgorde van binnenkomst kan een ‘zware’ selectieprocedure, met bijvoorbeeld een inhoudelijke beoordeling van kwalitatieve plannen, worden vermeden.

Als u vragen heeft over deze uitspraak of de toepassing van het Didam-arrest, kunt u terecht bij Mathijs Jonkers of Frank Cornelissen.