De Aanbestedingswet op defensie- en veiligheidsgebied bij aanbestedingen door netbeheerders

29 december 2025

Op 1 januari 2026 treedt de Energiewet in werking. Deze wet brengt mee dat netbeheerders bepaalde opdrachten op grond van de Aanbestedingswet op defensie- en veiligheidsgebied (ADV) in plaats van de Aanbestedingswet 2012 (Aw) zullen moeten aanbesteden. De ADV wijkt op meerdere punten af van de Aw, wat gevolgen heeft voor de inkooppraktijk van netbeheerders.

Frank Cornelissen
Frank Cornelissen
Advocaat - Associate Partner
In dit artikel

Wanneer is de Aanbestedingswet op defensie- en veiligheidsgebied van toepassing?

De ADV kan van toepassing zijn op inkoopopdrachten die betrekking hebben op vitale infrastructuur, zoals de energie-infrastructuur van netbeheerders. Op grond van de nieuwe wet- en regelgeving kan de minister gegevens, hulpmiddelen, materialen, processen of werkmethoden aanwijzen als essentieel in het kader van de bescherming van vitale processen voor de nationale veiligheid. De minister stelt in overleg met netbeheerders een inventarislijst op van kritische processen bij (onder andere) netbeheerders en identificeert ondersteunende bedrijfsmiddelen. Vervolgens wordt vastgesteld of het risico’s op verstoring van die processen en middelen zo groot is dat deze de nationale veiligheid kunnen raken. Als dat het geval is, is de netbeheerder verplicht om bij de inkoop van de ondersteunende bedrijfsmiddelen de ADV toe te passen in plaats van de Aw.

Betekenis in de praktijk

Nu de ADV voor bepaalde opdrachten van toepassing wordt, zal de inkooppraktijk van netbeheerders wijzigen. De ADV verschilt namelijk op diverse punten van de Aw. Enkele voorbeelden zijn:

  • In het kader van de nationale veiligheid staan er in de ADV bijzondere regels met betrekking tot onder andere gegevensbeveiliging en onderaanneming. De ADV specificeert de eisen die worden gesteld aan gegevensbeveiliging en aan onderaannemers kunnen dezelfde eisen worden gesteld als aan de onderneming zelf (artikel 2.39 ADV).
  • De ADV biedt extra mogelijkheden om ondernemers uit te sluiten. Het is bijvoorbeeld toegestaan om ondernemers uit niet-EU-lidstaten uit te sluiten (artikel 1.7 ADV). Daarnaast is het mogelijk om gegadigden of inschrijvers uit te sluiten waarvan niet is vastgesteld dat “hij niet over de betrouwbaarheid beschikt die nodig is om risico’s voor de nationale veiligheid uit te sluiten” (artikel 2.77 ADV).
  • Een belangrijk verschil tussen beide wetten is dat toepassing van de openbare procedure onder de ADV niet tot de mogelijkheden behoort.  
  • Daarnaast verschillen de termijnen in de ADV van de termijnen in de Aw. Zo bedraagt de opschortende termijn na de gunningsbeslissing minimaal 15 dagen (artikel 2.118 lid 3 ADV), waar dit onder de Aw 20 dagen is. De maximale looptijd van een raamovereenkomst onder de ADV is zeven jaar (artikel 2.129 lid 3 ADV). Dit betekent in de praktijk een achteruitgang in mogelijkheden voor netbeheerders, die onder de Aw veelal konden uitgaan van een maximale looptijd van acht jaar (artikel 3.80 Aw).

Niet van toepassing op aanbestedingen op grond van de ADV zijn de Gids Proportionaliteit en het cluster- en percelengebod (art. 1.5 Aw).

Heeft u vragen over de gevolgen van de Energiewet voor aanbestedingen? Neem dan contact op met ons.

Gerelateerd

Cable pooling onder de Energiewet: wanneer deel je één aansluiting?

Cable pooling kan in veel gevallen een uitkomst bieden voor partijen die schaarse capaciteit efficiënter willen benutten. Maar voor een toekomstbestendige...

Energiehub als coöperatie: hoe richt je de juridische entiteit in?

Een succesvolle energiehub vraagt om duidelijke afspraken en samenwerking tussen alle partijen. Die samenwerking krijgt onder meer vorm via verschillende...

Samen transportvermogen delen met een groepstransportovereenkomst (GTO)

Congestie hoeft niet het einde van ontwikkelingsplannen te betekenen: een groepstransportovereenkomst kan ruimte bieden door bestaand transportvermogen...

Omgevingsparticipatie bij zonne- en windparken: een vraag voor de bestuurstafel

Bij een zon- of windpark gaat het gesprek met de omgeving verder dan een informatieavond voor de buurt. Daarbij speelt de vraag hoe omwonenden kunnen meepraten...

Twee belangrijke zaken om te regelen als bestuurder van een energiehubcoöperatie

Bestuurders die zowel lid als statutair bestuurder van de coöperatie zijn, moeten scherp zijn bij hun handelen. Bestuurders hebben...

Een warmtekavel vraagt om een warmtebedrijf: de gemeente is aan zet

Een gemeente (bevoegd orgaan: college van burgemeester en wethouders) die kiest voor collectieve warmte, legt eerst vast waar dat de voorkeursroute is en welk...
No posts found