Zoeken
  1. Civiele cassatie

ExpertiseCiviele cassatie

Tot enkele jaren geleden mochten alleen advocaten van de Haagse balie procederen bij de Hoge Raad, die uitspraken van lagere rechters toetst op begrijpelijkheid en overeenstemming met het recht. In 2012 is dit zogenaamde ‘Haagse monopolie’ doorbroken. ‘De enkele geografische eis van kantoor houden binnen het arrondissement Den Haag’ is immers ‘geen waarborg voor de kwaliteit van het optreden als advocaat bij de Hoge Raad’, zo merkt de wetgever terecht op. Maar wat wel? Het ‘geverseerd’ zijn in de cassatietechniek en het beschikken over een ‘diepgaande kennis’ van het materiële recht en het procesrecht, aldus, opnieuw, de wetgever.

Deze kennis is in ruime mate aanwezig binnen ons kantoor met ruim 115 advocaten en bijna 40 afzonderlijke expertisegebieden. De cassatietechniek inmiddels ook, sinds één van onze advocaten (mr. dr. Tom van Malssen) met succes het toelatingsexamen heeft afgelegd dat toegang verschaft tot de civiele cassatiebalie.

Met deze bundeling van interne kennis zijn wij in staat om onze cliënten (ook) bij te staan in een eventuele cassatieprocedure op (onder andere) de volgende rechtsgebieden:

Wat is cassatie?

Het begrip cassatie stamt van het Franse werkwoord ‘casser’, dat ‘breken’ betekent: het ‘breken’ van een uitspraak van de lagere rechter. Hierin ligt al enigszins het ‘eigen’ karakter van cassatie besloten. Cassatie is namelijk niet te vergelijken met hoger beroep. Het is geen reguliere herkansing, en er vindt geen integrale herbeoordeling plaats van de zaak. Alle feiten staan vast, en dat geldt ook voor de meeste beslissingen van de (feiten)rechter. In cassatie wordt uitsluitend beoordeeld of het recht juist is toegepast en of essentiële vormen – met name motiveringseisen – in acht zijn genomen. Meestal zal dat het geval zijn. Soms echter wordt een rechtsregel miskend, of is een beslissing onvoldoende gemotiveerd. In dat geval zal de Hoge Raad de betreffende uitspraak ‘breken’ (lees: vernietigen) en (meestal) verwijzen naar een andere rechter voor de verdere afwikkeling van de zaak.

Wanneer is cassatie mogelijk?

In de regel als sprake is van einduitspraken in hoger beroep bij een gerechtshof. Soms echter verdeelt een gerechtshof zijn eindoordeel over verschillende deeluitspraken. In dat geval staat cassatie open tegen de afzonderlijke deeluitspraken. Verder is het mogelijk om een gerechtshof te vragen om tussentijds cassatieberoep open te stellen tegen tussenuitspraken die zogenaamde ‘bindende eindbeslissingen’ bevatten. Dit zijn meestal belangrijke bouwstenen voor de uiteindelijke einduitspraak.

Hoe ziet de procedure eruit?

Voordat beroep in cassatie kan worden ingesteld moet eerst een cassatieadvies worden uitgebracht over de goede en kwade kansen van een cassatieberoep tegen een ongunstige rechterlijke uitspraak. Als het advies positief luidt, kan beroep in cassatie worden ingesteld, als uitgangspunt binnen drie maanden (en in kort geding acht weken) nadat de rechterlijke uitspraak is gewezen waar het cassatieberoep zich tegen richt.

De cassatieschriftuur (vroeger een dagvaarding, tegenwoordig procesinleiding geheten) dient de middelen te bevatten waarop het beroep in cassatie steunt. Dit zijn, kort gezegd, de afzonderlijke klachten tegen (onderdelen van) de uitspraak van de lagere rechter. Vervolgens kan de verweerder in cassatie een conclusie van antwoord indienen en bij die gelegenheid eventueel zelf ook cassatieberoep instellen, al dan niet onder de voorwaarde dat het cassatieberoep slaagt van de partij die als eerste in cassatie is gegaan. Ook over de wenselijkheid van een dergelijk beroep dient eerst een cassatieadvies te worden ingewonnen van een advocaat bij de Hoge Raad.

Het volgende inhoudelijke processtuk is de ‘schriftelijke toelichting’, een processtuk dat door de eisende en de verwerende partij tegelijkertijd wordt ingediend en waarin de cassatiemiddelen respectievelijk het verweer daartegen verder worden uitgewerkt. In een re- en dupliek kunnen partijen nog kort op elkaars toelichting reageren.

Na wisseling van deze stukken wordt het debat tussen partijen afgesloten en wordt het procesdossier ter hand gesteld aan het Parket bij de Hoge Raad voor de zogenaamde Conclusie van de Procureur-Generaal. Dit is een onafhankelijk en rechtskundig advies aan de Hoge Raad over de wijze waarop de Hoge Raad in de visie van de Procureur-Generaal over het cassatieberoep zou moeten oordelen.

Partijen mogen allebei nog kort reageren op de conclusie van de Procureur-Generaal in een ‘Borgersbrief’, naar een arrest van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens waarin het recht op een dergelijke reactie werd bevestigd. Ten slotte wijst de Hoge Raad arrest.

Als de Hoge Raad een of meerdere klachten gegrond verklaart en de uitspraak van de lagere rechter vernietigt, zal hij soms zelf de zaak afdoen, waarmee een definitief einde komt aan de procedure. Meestal echter zal de zaak worden verwezen naar een andere lagere rechter dan de rechter wiens uitspraak is vernietigd. Deze rechter dient de zaak dan verder af te wikkelen, met inachtneming van de uitspraak van de Hoge Raad.

Prejudiciële vragen

Sinds 2012 kunnen lagere rechters (kantonrechters, rechtbanken, gerechtshoven), al dan niet op verzoek van partijen, prejudiciële vragen stellen aan de civiele kamer van de Hoge Raad als het antwoord op die vragen rechtstreeks van belang is voor, kort samengevat, een groot aantal andere zaken. Als de lagere rechter dergelijke vragen stelt, dan zal de Hoge Raad partijen in de gelegenheid stellen om ‘schriftelijke opmerkingen’ te maken naar aanleiding van de gestelde vragen. Deze opmerkingen kunnen echter niet door partijen zelf bij de Hoge Raad worden ingediend maar uitsluitend door een advocaat bij de Hoge Raad. Bij het opstellen en indienen van dergelijke opmerkingen kan onze advocaat bij de Hoge Raad u behulpzaam zijn.

Ook procesbegeleiding in feitelijke instanties

Verder kunnen we u adviseren in zaken waarin complexe appelprocesrechtelijke vraagstukken spelen of in zaken die – om wat voor reden dan ook – mogelijk op enig moment aan het oordeel van de Hoge Raad zullen worden onderworpen. In appel wordt meestal al de kiem gelegd voor een eventueel cassatieberoep en wordt de manoeuvreerruimte bepaald waarbinnen in cassatie kan worden geopereerd. De kansen op een succesvol cassatieberoep kunnen aanmerkelijk worden vergroot als in de laatste feitelijke instantie (meestal een procedure bij een gerechtshof) al rekening wordt gehouden met een eventuele procedure in cassatie.

Maatwerk

Het is mogelijk om maatwerkafspraken te maken. Zo kan bijvoorbeeld ook tegen relatief beperkte kosten een quickscan worden uitgevoerd op een gerechtelijke uitspraak waartegen cassatieberoep open staat, zodat u direct een eerste inschatting kunt maken van uw juridische positie. Verder behoren vaste prijsafspraken tot de mogelijkheden.

N.B. Met het oog op de cassatietermijnen en het feit dat de cassatiemiddelen (anders dan in hoger beroep) al in het eerste processtuk moeten zijn opgenomen, is het van belang dat u de gewraakte uitspraak zo spoedig mogelijk onder onze aandacht brengt als u serieus overweegt om beroep in cassatie in te stellen.

Gerelateerde artikelen

Op zoek naar specifieke kennis?
  • Civiele cassatie
  • Sector
  • Thema
  • Auteur

Expertise

Selecteer de gewenste filteritems

  • U heeft geselecteerd:
  • Combineren met:
  • Combinatie niet mogelijk met:

Sector

Selecteer de gewenste filteritems

Thema

Selecteer de gewenste filteritems

  • Combinatie niet mogelijk met:

Auteur

Selecteer de gewenste filteritems

  • Combinatie niet mogelijk met:
Filter op type

Wanneer is bewijsbeslag mogelijk bij schending van bedrijfsgeheimen?

Wat is de maatstaf voor het kunnen leggen van bewijsbeslag bij gestelde onrechtmatige verkrijging en...

Joost Becker
Lees meer

Procederen in hoger beroep: vlieg niet op de automatische piloot

Een treffend voorbeeld van de juistheid van de stelling dat procederen in hoger beroep toch een vak ...

Tom van Malssen
Lees meer

Herroeping arbitrale vonnissen: van het kastje naar de muur

Een wel heel wrang arrest van het Hof Amsterdam.

Tom van Malssen
Lees meer

Eerste ervaringen met KEI

Eerste ervaringen van Tom van Malssen met KEI.

Tom van Malssen
Lees meer

Verzoek voeging VGZ in hoger beroep Zilveren Kruis – Stichting Zorgrecht afgewezen

Zilveren Kruis/Achmea heeft hoger beroep ingesteld tegen het voor haar ongunstige vonnis van de Utre...

Tom van Malssen
Lees meer

TELFA country by country guide

Lees meer

Afstemmingsregel ook bij verschillende partijen?

Onlangs heeft het Hof Arnhem-Leeuwarden in kort geding een opvallend vergaande strekking toegekend a...

Tom van Malssen
Lees meer

Volledige proceskostenveroordeling bij dubieus gedrag? De lat ligt hoog

Het recht op toegang tot de rechter brengt met zich dat niet of nauwelijks ruimte bestaat voor een v...

Tom van Malssen
Lees meer
Terug naar alle expertises en sectoren