5 tips voor de publicatiebepalingen in onderzoeksovereenkomsten

21 april 2022

Waarop moet men letten bij het opstellen van onderzoekovereenkomsten, in het bijzonder betreffende bepalingen over (het recht op) publicaties?

Joost Becker
Joost Becker
Advocaat - Partner
In dit artikel

Publicatie van onderzoeksresultaten

Voor kennisinstellingen, onderzoeksorganisaties en academische ziekenhuizen die veelvuldig onderzoeken verrichten is het van groot belang dat de onderzoeksresultaten gepubliceerd worden. Door publicatie van onderzoeksresultaten wordt de wetenschap verrijkt, wordt innovatie gestimuleerd en klimmen academici immers op de wetenschappelijke ladder.

In onderzoeken die met publiek geld gefinancierd worden is publicatie van de onderzoeksresultaten vaak ook een voorwaarde. Ook de Gedragscode Wetenschappelijke Integriteit’, die gedragsregels bevat voor universitaire wetenschappers, is duidelijk over de noodzaak van publicatie:

‘Publicatie van de wetenschappelijke onderzoeksresultaten is gewaarborgd. In afspraken met een externe financier wordt altijd vastgelegd dat de wetenschapsbeoefenaar de vrijheid heeft de bevindingen binnen een nader aangeduide redelijke termijn te publiceren.’

Op basis hiervan geldt het uitgangspunt dat onderzoeksinstellingen hun onderzoeksresultaten mogen publiceren in (in ieder geval) wetenschappelijke tijdschriften en dat samenwerkingspartners de publicatie van onderzoeksresultaten niet in alle gevallen mogen weigeren.

Tips voor publicatiebepalingen

De publicatie van onderzoeksresultaten is dan ook een standaard element in onderzoekscontracten of onderzoeksovereenkomsten.

Hieronder zijn vijf tips opgenomen voor het beoordelen en opstellen van publicatie-clausules.

1. Reikwijdte

Het is van belang dat de publicatierechten niet te beperkt worden overeengekomen: ook een online publicatie of een publicatie tijdens congressen of in andere presentaties kan van belang zijn, naast publicatie van resultaten in wetenschappelijke publicaties (zoals tijdschriften)

2. Onderling overleg

Om aan de belangen van samenwerkingspartners tegemoet te komen, wordt in een publicatiebepaling wordt veelal vastgelegd dat publicaties voor de publicatie aan samenwerkingspartners moet worden voorgelegd, met als doel:

    • de bescherming vertrouwelijke informatie, intellectuele eigendomsrechten en know how van samenwerkingspartners, en
    • het aan samenwerkingspartners bieden van de mogelijkheid om de onderzoeksresultaten te beschermen door intellectuele eigendomsrechten, zoals een octrooi. Dit uiteraard voor zover de samenwerkingspartners volgens de onderzoeksovereenkomst aanspraak maakt op intellectuele eigendomsrechten ten aanzien van de onderzoeksresultaten.

3. Termijnen

Indien de voorgenomen publicatie wordt voorgelegd aan samenwerkingspartners, is het verder van belang dat duidelijke termijnen worden overeengekomen voor:

  1. het voorleggen van de publicatie voor het moment van de voorgenomen publicatie;
  2. de termijn waarbinnen op de voorgenomen publicatie gereageerd moet worden door de samenwerkingspartners; en
  3. en het uitstel dat de samenwerkingspartner kan verlangen voor het (indienen van) aanvragen van intellectuele eigendomsrechten. Deze termijnen dienen enerzijds lang genoeg te zijn om de belangen van samenwerkingspartners te waarborgen (en bijvoorbeeld een octrooiaanvraag te kunnen indienen) en anders kort genoeg om de publicatie niet onredelijk te vertragen.

De termijnen onder b en c zullen uiteraard moeten (kunnen) vallen binnen de termijn onder a, om te voorkomen dat het voorgenomen tijdstip van de publicatie moet worden uitgesteld.

4. Compliance met voorschriften

Let op voorschriften van wettelijke regelingen, financiers en/of subsidieverstrekkers bij het inrichten van de publicatiebepaling. Zo bepaalt de Herziene CCMO-richtlijn Beoordeling Onderzoekscontracten onder meer dat geen onredelijke beperkingen zijn toegestaan ten aanzien van de openbaarmaking van onderzoeksresultaten. Volgens deze richtlijn zijn (ook) onredelijk:

een verbod op publicatie onder de voorwaarde dat de publicatie aan andere partij moet worden voorgelegd, indien de termijn voor dat verbod langer dan 90 dagen is’ of ‘een verbod ten aanzien van openbaarmaking, dat voortduurt nadat 12 maanden zijn verstreken na beëindiging onderzoek’.

Het is van belang met dergelijke voorschriften rekening te houden.

5. Contractuele vastlegging

Omdat publicatie van onderzoeksresultaten voor veel universiteiten en (onderzoeks-)instellingen van groot belang is, is het aan te raden om goed te beoordelen of voorgestelde publicatiebepalingen de belangen van alle betrokken partijen goed afdekken. Voorkomen moet worden dat (achteraf) onduidelijkheid ontstaat over wat wel en niet is toegestaan.

Conclusie

Publicatiebepalingen in onderzoeksovereenkomsten zijn belangrijk voor alle samenwerkingspartners in projecten waar aan onderzoek en ontwikkeling wordt gedaan. Goede contractuele vastlegging ervan zulke bepalingen schept vooraf duidelijkheid voor alle betrokken partijen. Meer weten? Neem gerust contact met ons op.

Gerelateerd

Events

Aankomende online en live events

We delen diepgaande kennis en pragmatische inzichten over actuele onderwerpen in het vakgebied en de maatschappelijke thema's waar we dichtbij staan.

07
mei
2026
Webinar
Zorg & Sociaal domein
Zorginkoop: onderhandelingsruimte zorgaanbieders & kaders NZa (Zorgverzekeringswet)

Hoeveel ruimte heeft een zorgaanbieder binnen het kader van de Zorgverzekeringswet in de onderhandelingen met een zorgverzekeraar als de tarieven structureel onder druk staan? Welke regels stelt de NZa rond zorginkoop en kunnen zorgverzekeraars worden aangesproken voor het niet-naleven van de regels?

Aan de hand van concrete casus en recent gevoerde procedures geven we niet alleen een update van de laatste regelgeving en jurisprudentie, maar tevens een uniek kijkje achter de schermen.

Online
14.00 - 15.30
19
mei
2026
Seminar
Zorg & Sociaal domein
Flexibele personeelsinzet in de zorg: van strategie tot werkbare oplossingen

Hoe organiseert u als zorginstelling flexibele personeelsinzet die juridisch en fiscaal klopt? De druk op capaciteit en continuïteit groeit, terwijl de regels rond collegiale uitleen, het contracteren met uitzendbureaus, toelatingsvergunningen en btw meer aandacht vragen. Steeds meer zorginstellingen zoeken duurzame vormen van flexibiliteit, zoals regionale samenwerking, inzet van (buitenlandse) bemiddelings- en uitzendbureaus, vernieuwd werkgeverschap of het vergroten van interne mobiliteit. Tijdens deze kennissessie krijgt u inzicht in de belangrijkste strategische keuzes voor flexibele personeelsinzet, aangevuld met praktijkervaring uit onze multidisciplinaire begeleiding van samenwerkingen in de zorg. 

Arnhem
10:00 - 13:00
Liever een inhouse training op maat?

Wij organiseren ook events op maat. Van kleine tot grote groepen, we zorgen voor een inspirerende sessie afgestemd op uw wensen. Informeer naar de mogelijkheden.

Contact opnemen