Zeven principes Governancecode Sociaal Werk
De zeven principes luiden:
-
Kwaliteit dienstverlening: De sociaalwerkorganisatie biedt goede dienstverlening die bijdraagt aan het realiseren van haar maatschappelijke doelstelling.
-
Waarden en normen: De sociaalwerkorganisatie hanteert waarden en normen die passen bij de maatschappelijke taak.
-
Responsiviteit, inspraak en samenspraak: De sociaalwerkorganisatie toont responsiviteit en investeert in de omgang en dialoog met interne en externe belanghebbenden.
-
Inrichting governance: Bestuur en raad van toezicht zijn ieder vanuit hun eigen rol verantwoordelijk voor de governance van de sociaalwerkorganisatie.
-
Goed bestuur: Het bestuur bestuurt de sociaalwerkorganisatie gericht op het verwezenlijken van haar maatschappelijke doelstelling.
-
Goed toezicht: Indien een raad van toezicht is ingesteld, geldt principe 6. De raad van toezicht houdt toezicht op de besturing bij het verwezenlijken van de maatschappelijke doelstelling.
-
Continue ontwikkeling: Bestuur en raad van toezicht ontwikkelen permanent hun professionaliteit en deskundigheid.
De Governancecode Sociaal Werk 2025 is niet wezenlijk anders dan de Governancecode Sociaal Werk 2016. De opzet met zeven leidende principes is behouden, maar deze principes zijn concreter uitgewerkt en ingevuld in het licht van thema’s die in de huidige praktijk van bestuur en toezicht nadrukkelijker op de voorgrond staan. Met name de volgende verschuivingen vallen op.
Meer nadruk op vakmanschap en professionaliteit
Waar de Governancecode Sociaal Werk 2016 vooral de deskundigheid en geschiktheid van bestuurders en toezichthouders benadrukte, breidt de herziene code dit expliciet uit naar het vakmanschap en de professionaliteit van medewerkers en vrijwilligers. Zij worden expliciet neergezet als “het belangrijkste kapitaal” van de organisatie. Van sociaalwerkorganisaties wordt verwacht dat zij borgen dat medewerkers hun handelen baseren op beginselen die zijn verankerd in vakkennis, wet- en regelgeving en beroepsethiek. Het bestuur draagt in dat kader de verantwoordelijkheid om voldoende ruimte te creëren voor kwaliteitsontwikkeling en het borgen van die kwaliteit in de praktijk.
Integriteit: Kwaliteitslabel Sociaal Werk
Er wordt een koppeling gemaakt met het Kwaliteitslabel Sociaal Werk, om de integriteit van de branche te versterken en het maatschappelijk vertrouwen te vergroten. Dit label is ontwikkeld voor en door de branche. Organisaties die zich aanmelden voor certificering verkrijgen inzicht in de bekwaamheid en de prestaties van de mensen in de organisaties. Ook kunnen nuttige adviezen worden verkregen voor verbetering.
Digitalisering, data en cybersecurity als governancevraagstuk
In het verlengde daarvan positioneert de nieuwe code digitalisering nadrukkelijk als een bestuurlijk thema. Waar dit in 2016 nog niet expliciet aan bod kwam, bepaalt de herziene code dat het bestuur een visie en strategie ontwikkelt op digitale transformatie en het gebruik van nieuwe technologie. Daarbij gaat het niet alleen om het benutten van kansen, maar ook om het adequaat beheersen van de daaraan verbonden risico’s. Het bestuur moet zorgen voor de digitale veiligheid en de continuïteit van (digitale) dienstverlening en draagt verantwoordelijkheid voor een zorgvuldig gebruik van data en artificial intelligence, met inachtneming van privacywetgeving en de belangen van inwoners.
Duurzaamheid
Ook duurzaamheid krijgt in de Governancecode Sociaal Werk 2025 een explicietere plaats. Van het bestuur wordt verwacht dat het bij beleid en besluitvorming rekening houdt met de leefomgeving en bijdraagt aan brede welvaart. Dit vergt een zorgvuldige afweging van sociale, ecologische en economische belangen, het beperken van nadelige milieueffecten en een duidelijke oriëntatie op duurzame waardecreatie, zowel op de korte als op de lange termijn.
Afstemming met de Governancecode Zorg 2022
De afstemming met de Governancecode Zorg 2022 benadrukt dat governancevraagstukken in het sociaal domein steeds vaker een domeinoverstijgend karakter hebben. Door te kiezen voor een vergelijkbare structuur en herkenbare principes wordt aangesloten bij een governancekader dat voor veel bestuurders en toezichthouders al bekend is. Dit vergemakkelijkt samenwerking met zorgorganisaties.
Betekenis voor de praktijk
Bestuur en toezicht hebben ieder een eigen verantwoordelijkheid voor de toepassing van de Governancecode Sociaal Werk 2025. De herziene code vraagt daarbij om een meer expliciete reflectie op thema’s die traditioneel niet altijd als governancevraagstuk werden gezien, zoals duurzaamheid en digitalisering.
Ook voor deze Code geldt het uitgangspunt ‘pas toe of leg uit’. Dat betekent dat organisaties zelf mogen beslissen of zij de principes uit de Code al dan niet toepassen. Wel zullen zij moeten verantwoorden waarom zij ervoor kiezen bepaalde principes niet te implementeren. Zodoende laat de Governancecode Sociaal Werk 2025 ruimte voor maatwerk, en kan de toepassing per organisatie verschillen.
Opnieuw tegen het licht houden
De Governancecode Sociaal Werk 2025 nodigt bestuur en toezicht uit om hun governance opnieuw tegen het licht te houden, in het bijzonder waar het gaat om nieuwe accenten en de samenloop met andere governancekaders binnen het zorg- en sociaal domein. Vragen over de implementatie van deze nieuwe Governancecode Sociaal Werk? Neem gerust contact op met ons team.
Gerelateerd
Samenwerking en governance
