De pensioentransitie: hoe werkt de compensatieplicht van de werkgever?

21 november 2025

De overgang naar het nieuwe pensioenstelsel kan leiden tot nadeel voor bepaalde groepen werknemers, met name voor 45-plussers. Zij zagen in het oude stelsel hun pensioenopbouw sterker toenemen met de leeftijd (progressieve premie of doorsneesystematiek). Nu die systematiek verdwijnt en wordt vervangen door een vlakke premie met degressieve opbouw tot gevolg, verliezen oudere werknemers dat voordeel. Om dit op te vangen geldt een compensatieplicht.

In dit artikel

Wat zijn de wettelijke kaders voor compensatie?

De Wet toekomst pensioenen schrijft voor dat compensatie in de pensioensfeer moet voldoen aan de volgende randvoorwaarden:

  • Evenwichtig en adequaat – de compensatie moet het nadeel eerlijk verdelen.
  • Leeftijdsafhankelijk – per leeftijdsgroep wordt gekeken wie nadeel ondervindt.
  • Tijdsevenredig – compensatie geldt over een langere periode.
  • Compensatieperiode tot 2037 – daarna vervalt de verplichting.
  • Financieringsplan – werkgevers moeten vooraf vastleggen hoe compensatie wordt gefinancierd.

Compensatie regelen: wanneer kiest u pensioensfeer en wanneer salarissfeer?

Compensatie kan plaatsvinden op twee manieren:

  1. In de pensioensfeer – Extra pensioenpremie boven op de vlakke premie, fiscaal maximaal tot 33% van de pensioengrondslag. Voordeel: fiscaalvriendelijk en rechtstreeks gekoppeld aan pensioen. Nadeel: geldt ook voor nieuwe werknemers.
  2. In de salarissfeer – Extra loon of toelage. Geen fiscale kaders zoals bij pensioencompensatie. Voordeel: aantrekkelijker voor werknemers die loon direct willen zien. Nadeel: werkgever kan differentiëren, maar dit telt niet als pensioenopbouw.

Beide manieren kunnen ook gecombineerd worden of er kan een andersoortige compensatie worden gegeven.

Wanneer is eerbiedigende werking verstandig en wat betekent dit voor de OR?

Werkgevers met een bestaande progressieve premiestaffel vóór 1 juli 2023 kunnen kiezen voor eerbiedigende werking:

  • Wel eerbiedigende werking: huidige werknemers behouden hun progressieve premie → geen compensatie nodig.
  • Geen eerbiedigende werking: alle werknemers krijgen een vlakke premie → compensatie verplicht.

Keuze voor eerbiedigende werking betekent echter dat er twee regelingen naast elkaar gaan bestaan. De keuze voor een eerbiedigende werking kan leiden tot ongelijke behandeling en administratieve complexiteit. De keuze voor geen eerbiedigende werking kan leiden tot hogere werkgeverslasten door compensatie.

Wat gebeurt er met compensatie bij baanwisseling en wie betaalt door?

De wetgever wilde voorkomen dat werknemers hun baan niet durven op te zeggen uit angst compensatie te verliezen. Daarom geldt dat de nieuwe werkgever dezelfde compensatieregeling moet bieden, voor zover die in de pensioensfeer plaatsvindt. Voor compensatie in de salarissfeer geldt dit niet.

  • Nieuwe werkgever moet dezelfde compensatieregeling bieden, voor zover die in de pensioensfeer plaatsvindt.
  • Voor compensatie in de salarissfeer geldt dit niet.

Hoe voorkomt u juridische risico’s?

De compensatieplicht vormt een van de grootste uitdagingen in de pensioentransitie. Werkgevers moeten balanceren tussen de hoogte van de vlakke premie, de keuze voor compensatie in pensioen- of salarissfeer en de vraag of zij eerbiedigende werking toepassen. Een zorgvuldig transitieplan met rekenvoorbeelden per leeftijdsgroep en overleg met werknemers en ondernemingsraad is cruciaal om juridische risico’s en onvrede te voorkomen.

Wilt u weten welke compensatievorm voor uw organisatie het meest evenwichtig en juridisch veilig is? Neem contact op via onze contactpagina. Onze specialisten helpen u bij het opstellen van een transparant en goed onderbouwd transitieplan.

Gerelateerd

Te late implementatie Richtlijn gelijke beloning: wat zijn de juridische gevolgen?

Nederland gaat de implementatiedeadline van Richtlijn (EU)2023/970 niet halen. De Europese Commissie heeft herhaaldelijk benadrukt dat zij verwacht dat...

Regeerakkoord 2026–2030: wat betekenen de plannen voor arbeid en pensioen?

Op 30 januari 2026 hebben D66, VVD en CDA hun coalitieakkoord ‘Aan de slag’ gepresenteerd. Het akkoord bevat een breed pakket aan voorgenomen maatregelen op...

Werkgeversverplichtingen voor loontransparantie: de belangrijkste wijzigingen in het concept-wetsvoorstel

Op 19 januari 2026 heeft het demissionaire kabinet een aangepast concept-wetsvoorstel Wet implementatie Richtlijn loontransparantie mannen en vrouwen ter...

RVU-regeling 2026: wat betekent de nieuwe drempelvrijstelling voor cao’s?

De Regeling voor Vervroegd Uittreden (RVU) vormt al jaren een spanningsveld tussen het ontmoedigen van vervroegd uittreden en het bieden van maatwerk voor...

Uitbetaling vakantiedagen: telt pensioenpremie mee?

Bij het einde van de arbeidsovereenkomst worden niet-opgenomen vakantiedagen uitbetaald. Maar welke loonbestanddelen daarbij moeten worden meegenomen, is niet...

De OR en de pensioentransitie: dit zijn de valkuilen

De ondernemingsraad (OR) speelt een sleutelrol in de pensioentransitie. Pensioen is namelijk een arbeidsvoorwaarde, en wijzigingen daarin mogen niet zonder...
No posts found