Wet langdurige zorg (Wlz)
Rechtbank Den Haag 06-02-2026 (datum publicatie: 25-02-2026) ECLI:NL:RBDHA:2026:2599
De rechtbank oordeelt dat het Zorgkantoor de aanvraag van eiseres om meerzorg op grond van de Wlz onjuist heeft beoordeeld, omdat de beoordeling niet inzichtelijk, controleerbaar en toetsbaar is gemotiveerd.
Kernpunt: het besluit is vernietigd omdat het Zorgkantoor de afwijzing van meerzorg onvoldoende inzichtelijk en toetsbaar heeft gemotiveerd.
Rechtbank Limburg 16-02-2026 (datum publicatie: 24-02-2026) ECLI:NL:RBLIM:2026:1581
De rechtbank oordeelt dat het college de aanvraag om maatwerkvoorzieningen op grond van de Wmo 2015 terecht heeft afgewezen. Eisers zijn verhuisd naar een niet-rolstoelgeschikte woning terwijl zij wisten dat deze niet voldeed aan het programma van eisen, hebben geen medewerking verleend aan onderzoek naar de traplift en hebben voor de jacuzzi geen nieuwe feiten of omstandigheden aangevoerd.
Kernpunt: het beroep is ongegrond omdat de gevraagde voorzieningen voorzienbaar waren, onvoldoende zijn onderbouwd of al eerder definitief zijn afgewezen.
Centrale Raad van Beroep 10-02-2026 (datum publicatie: 17-02-2026) ECLI:NL:CRVB:2026:143
De Raad oordeelt dat het college de aanvraag om bijzondere bijstand voor de kosten van beheer van een pgb op grond van de Wlz terecht heeft afgewezen, omdat appellante niet aannemelijk heeft gemaakt dat zij was aangewezen op zorg via een pgb in plaats van zorg in natura (ZIN).
Kernpunt: geen recht op bijzondere bijstand, omdat de beheerkosten van het pgb vermijdbaar waren nu niet is aangetoond dat zorg in natura geen passende optie was.
Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz)
Hoge Raad 27-02-2026 ECLI:NL:HR:2026:323
De Hoge Raad oordeelt dat de rechtbank ten onrechte de machtiging tot voortzetting van de crisismaatregel heeft gewijzigd door ‘insluiten’ (separeren) toe te voegen, zonder opnieuw te toetsen of op dat moment was voldaan aan de wettelijke voorwaarden van de Wvggz, waaronder het bestaan van een ernstig vermoeden van een psychische stoornis. Daarnaast heeft de rechtbank onvoldoende gemotiveerd dat zij bij het toestaan van separatie van een minderjarige de aanvullende zorgvuldigheidseisen van artikel 2:1 lid 9 Wvggz heeft betrokken.
Kernpunt: de beschikking is vernietigd omdat de rechtbank bij de wijziging van de crisismaatregel niet (voldoende) heeft getoetst aan de actuele wettelijke voorwaarden en de extra zorgvuldigheidseisen voor verplichte zorg bij jeugdigen.
Rechtbank Den haag 16-01-2026 (datum publicatie: 26-02-2026) ECLI:NL:RBDHA:2026:2909
De rechtbank verleent een zorgmachtiging op grond van de Wvggz, omdat betrokkene lijdt aan een psychotische stoornis die leidt tot ernstig nadeel en vrijwillige zorg niet mogelijk is door gebrek aan ziektebesef en behandeltrouw. Gelet op de aanstaande repatriëring naar Polen wordt de machtiging echter voor een beperkte duur van één maand verleend en worden enkele verzochte vormen van verplichte zorg (zoals insluiten en toezicht) afgewezen.
Kernpunt: zorgmachtiging toegewezen voor beperkte duur, omdat verplichte zorg noodzakelijk is, maar rekening wordt gehouden met de aanstaande terugkeer naar het land van herkomst.
Rechtbank Den Haag 02-02-2026 (datum publicatie: 25-02-2026) ECLI:NL:RBDHA:2026:3715
De rechtbank wijst het verzoek tot voortzetting van de crisismaatregel af, omdat tijdens de zitting geen vertegenwoordiger van de betrokken zorgaanbieder is verschenen en daardoor essentiële informatie over de (voorlopige) diagnose en het behandelplan ontbrak. Nu niet in rechte is komen vast te staan dat sprake is van een psychische stoornis in de zin van de Wvggz, kan de maatregel niet worden voortgezet.
Kernpunt: geen voortzetting van de crisismaatregel, omdat onvoldoende is aangetoond dat aan de wettelijke voorwaarden – met name het bestaan van een psychische stoornis – is voldaan.
Rechtbank Midden-Nederland 23-01-2026 (datum publicatie: 23-02-2026) ECLI:NL:RBMNE:2026:313
De rechtbank houdt het verzoek tot het verlenen van een zorgmachtiging aan, omdat de medische verklaring niet voldoet aan de wettelijke vereisten: betrokkene is uitsluitend digitaal (via Teams) onderzocht en niet in fysieke aanwezigheid van de onafhankelijk psychiater. Slechte weersomstandigheden rechtvaardigen dit niet, temeer nu nadien geen poging is gedaan om betrokkene alsnog fysiek te onderzoeken.
Kernpunt: beslissing aangehouden, omdat de medische verklaring ongeldig is wegens het ontbreken van een fysiek onderzoek van betrokkene.
Rechtbank Noord-Nederland 27-01-2026 (datum publicatie: 19-02-2026) ECLI:NL:RBNNE:2026:443
De rechtbank wijst het verzoek om een zorgmachtiging af, omdat onvoldoende is gebleken dat het gedrag van betrokkene als gevolg van een psychische stoornis leidt tot (acuut) ernstig nadeel. Hoewel de psychiater betrokkene niet fysiek heeft onderzocht en slechts tweemaal schriftelijk heeft uitgenodigd, verbindt de rechtbank daaraan geen gevolgen nu betrokkene zelf weigert mee te werken; doorslaggevend is dat op dit moment geen ernstig nadeel is vastgesteld.
Kernpunt: geen zorgmachtiging, omdat – ondanks zorgen en behandelweigering – het vereiste van ernstig nadeel niet is aangetoond.
Rechtbank Amsterdam 17-12-2025 (datum publicatie: 16-02-2026) ECLI:NL:RBAMS:2025:10873
De rechtbank verleent een machtiging tot voortzetting van de crisismaatregel, omdat sprake is van een manische ontregeling bij een bipolaire stoornis die leidt tot onmiddellijk dreigend ernstig nadeel. Het verzoek om gedwongen repatriëring naar Finland wordt afgewezen, omdat de Wvggz daarvoor geen wettelijke grondslag biedt.
Kernpunt: crisismaatregel voortgezet wegens ernstig nadeel, maar gedwongen repatriëring niet mogelijk onder de Wvggz.
Rechtbank Zeeland-West-Brabant 02-01-2026 ECLI:NL:RBZWB:2026:211
De rechtbank verleent de voortzetting van de crisismaatregel wegens een psychotische stoornis met ernstig nadeel. Betrokkene mag binnen de maatregel gedwongen worden zich te douchen; weigering kan leiden tot insluiting.
Kernpunt: crisismaatregel voortgezet; gedwongen douchen en insluiten toegestaan als verplichte zorg.
Rechtbank Midden-Nederland 21-01-2026 (datum publicatie: 16-02-2026) ECLI:NL:RBMNE:2026:213
De rechtbank verleent een zorgmachtiging voor zes maanden in plaats van twaalf, omdat verplichte zorg nodig is maar stabilisatie binnen zes maanden wordt verwacht. Het verzoek om per zorgvorm een maximale duur vast te leggen wordt afgewezen.
Kernpunt: zorgmachtiging beperkt tot zes maanden; geen aparte tijdslimieten per maatregel.
Hoge Raad 13-02-2026 ECLI:NL:HR:2026:242
De Hoge Raad oordeelt dat een zorgaanbieder in huisregels geen rookverbod mag opnemen dat geldt tijdens begeleid wandelen buiten de accommodatie. Het begrip ‘accommodatie’ in de Wvggz ziet uitsluitend op de bouwkundige voorziening met bijbehorend terrein, zodat het rookverbod zich niet kan uitstrekken tot begeleide activiteiten daarbuiten.
Kernpunt: rookverbod tijdens begeleid wandelen buiten de accommodatie is niet toegestaan; klacht gegrond verklaard.
Rechtbank Rotterdam 23-01-2026 (datum publicatie: 10-02-2026) ECLI:NL:RBROT:2026:967
De rechtbank verleent een zorgmachtiging om betrokkene met schizofrenie een staaroperatie te laten ondergaan, omdat zijn weigering voortkomt uit zijn psychische stoornis en zonder ingrijpen ernstig nadeel dreigt. De Wvggz is van toepassing, omdat het doel breder is dan enkel lichamelijk herstel en ook ziet op behoud van autonomie en perspectief.
Kernpunt: zorgmachtiging voor staaroperatie toegestaan; Wvggz van toepassing door samenhang met psychische stoornis.
Rechtbank Overijssel 21-01-2026 (datum publicatie: 04-02-2026) ECLI:NL:RBOVE:2026:524
De rechtbank kent € 22.600 schadevergoeding toe, omdat verzoeker 226 dagen zonder rechtsgeldige titel in een gesloten kliniek verbleef na vernietiging van de zorgmachtiging.
Kernpunt: € 22.600 vergoeding voor onterechte vrijheidsbeneming onder de Wvggz.
Wet zorg en dwang (Wzd)
Rechtbank Rotterdam 09-01-2026 (datum publicatie 24-02-2026) ECLI:NL:RBROT:2026:1268
De rechtbank verleent een zorgmachtiging voor zes maanden, omdat bij betrokkene sprake is van multiproblematiek die leidt tot ernstig nadeel, waaronder ernstige verwaarlozing en risico op lichamelijk letsel. Vrijwillige zorg is niet toereikend en continuering van behandeling in de huidige setting is noodzakelijk.
Kernpunt: zorgmachtiging meest passend gelet op multiproblematiek, zorgcontinuïteit en actuele zorgbehoefte.
Rechtbank Zeeland-West-Brabant 27-01-2026 (datum publicatie 19-02-2026) ECLI:NL:RBZWB:2026:656
De rechtbank verleent een rechterlijke machtiging op grond van de Wzd voor zes maanden, omdat betrokkene met dementie volledig afhankelijk is van zijn overbelaste echtgenote en bij uitval van de mantelzorger ernstig nadeel dreigt, waaronder verwaarlozing en maatschappelijke teloorgang. Thuiszorg en dagbesteding zijn onvoldoende gebleken.
Kernpunt: opname toegestaan wegens overbelasting mantelzorger en risico op ernstig nadeel bij voortzetting van de thuissituatie.
Rechtbank Limburg 13-01-2026 (publicatiedatum: 05-02-2026) ECLI:NL:RBLIM:2026:1201
De rechtbank wijst het verzoek om schadevergoeding af, omdat niet is gebleken dat verzoeker onrechtmatig in het verpleeghuis verbleef zonder rechterlijke machtiging. Het aanvankelijke verbale uiten dat hij naar huis wilde, werd niet als consistent verzet in de zin van de Wzd aangemerkt.
Kernpunt: geen schadevergoeding omdat geen sprake was van onrechtmatige vrijheidsbeneming onder de Wzd.
Privacy en tuchtrechtspraak
Regionaal Tuchtcollege Amsterdam 24-02-2026 ECLI:NL:TGZRAMS:2026:33
De klacht tegen een huisarts is deels gegrond, omdat hij bij kortademigheid en tachycardie onvoldoende onderzoek deed en geen D-dimeer bepaalde, terwijl risicofactoren voor een longembolie aanwezig waren.
Kernpunt: waarschuwing wegens onvoldoende diagnostiek bij mogelijke longembolie.
Regionaal Tuchtcollege Zwolle 20-02-2026 (publicatiedatum: 24-02-2026) ECLI:NL:TGZRZWO:2026:33
De klacht tegen een verpleegkundige is deels gegrond, omdat zij onzorgvuldig een verklaring opstelde over een incident waarbij zij zelf niet aanwezig was en daarin onvoldoende objectief onderscheid maakte tussen eigen en andermans waarnemingen.
Kernpunt: waarschuwing wegens onzorgvuldig en onvoldoende objectief opgestelde verklaring.
Regionaal Tuchtcollege Zwolle 06-02-2026 (publicatiedatum 12-02-2026) ECLI:NL:TGZRZWO:2026:27
De klacht tegen een psychiater is deels gegrond, omdat hij als regiebehandelaar te passief heeft gehandeld bij de overdracht van jeugd- naar volwassen-ggz rond de achttiende verjaardag van klager. Hij nam onvoldoende initiatief om tijdig passende vervolgzorg te regelen.
Kernpunt: waarschuwing wegens onvoldoende regie en actieve inzet bij overgang naar volwassen-ggz.
Regionaal Tuchtcollege Zwolle 06-02-2026 (publicatiedatum 12-02-2026) ECLI:NL:TGZRZWO:2026:28
De klacht tegen een huisarts is deels gegrond, omdat zij in strijd met de KNMG-richtlijn een geneeskundige verklaring afgaf over haar eigen patiënte (de ex-partner van klager), waarin een verband werd gelegd met agressie in een eerdere relatie. De overige klachtonderdelen zijn ongegrond en er wordt geen maatregel opgelegd.
Kernpunt: gegronde klacht wegens onterecht afgegeven geneeskundige verklaring; geen maatregel.
Centraal Tuchtcollege 11-02-2026 ECLI:NL:TGZCTG:2026:33
Het Centraal Tuchtcollege verwerpt het beroep van een huisarts tegen de opgelegde berisping wegens schending van het beroepsgeheim en onprofessionele uitlatingen in schriftelijke verklaringen in een echtscheidingsprocedure. De ernst van de normschending rechtvaardigt een berisping, ondanks dat de huisarts inmiddels inzicht heeft getoond.
Kernpunt: berisping blijft in stand wegens schending beroepsgeheim en onprofessioneel handelen.
Zorgverzekeringswet
Rechtbank Gelderland 17-12-2025 (datum publicatie: 24-02-2026), ECLI:NL:RBGEL:2025:11766
Naar aanleiding van een fraudeonderzoek heeft zorgverzekeraar VGZ de persoons- en bedrijfsgegevens van een aanbieder van wijk- en thuiszorg en haar bestuurder opgenomen in het Extern Verwijzingsregister, het Incidentenregister en de Gebeurtenissenadministratie. Gevorderd werd de verwijdering van de gegevens uit deze registers.
Kernpunt: het fraudeonderzoek van VGZ heeft zodanig ernstige verdenkingen van frauduleus handelen opgeleverd dat daarvan moest worden uitgegaan; de registraties hebben niet ten onrechte en niet voor een te lange duur plaatsgevonden.
Rechtbank Amsterdam 23-12-2025 (datum publicatie: 17-02-2026), ECLI:NL:RBAMS:2025:10870
Na toetsing aan het consumentenrecht oordeelde de rechtbank dat het prijsbeding van een ziekenhuis weliswaar niet transparant, maar niet oneerlijk was. Het was namelijk niet mogelijk om de patiënt voorafgaand aan de behandeling te informeren over de kosten daarvan. Zodra de medische toestand van de patiënt het toeliet, werd hij alsnog geïnformeerd.
Kernpunt: de omstandigheden waaronder de overeenkomst is aangevangen wegen mee bij de beoordeling van de oneerlijkheid van een prijsbeding.
Rechtbank Den Haag 05-02-2026 (datum publicatie: 20-02-2026), ECLI:NL:RBDHA:2026:2466
De minister heeft besloten tot toelating van Midazolam Fagron neusspray in het geneesmiddelenvergoedingssysteem onder de voorwaarde dat de openbare apotheekinkoopprijs daalt met 77,46%. De voorzieningenrechter concludeerde dat dit besluit niet onmiskenbaar onrechtmatig is en niet in strijd is met de regels van Europees recht en dat dit besluit in redelijkheid kon worden genomen.
Kernpunt: aan opname van een geneesmiddel in het geneesmiddelenvergoedingssysteem (in dit geval bijlage 1B Rzv) kan de voorwaarde van prijsverlaging worden gesteld.
Hoge Raad 13-02-2026 (datum publicatie: 13-02-2026), ECLI:NL:HR:2026:241
Een groothandel in farmaceutische producten stelde dat het afslagenbeleid van Zilveren Kruis voor het geneesmiddel Imbruvica in strijd was met het vrije verkeer van goederen en het mededingingsrecht. De Hoge Raad oordeelde dat dit beleid een privaatrechtelijke inkoopbeslissing is en geen aan de staat toe te rekenen maatregel, zodat art. 34 VWEU niet van toepassing is. Ook is geen sprake van een verboden mededingingsafspraak.
Kernpunt: het afslagenbeleid van een zorgverzekeraar is een privaatrechtelijke inkoopbeslissing die niet onder art. 34 VWEU valt en levert zonder onderlinge afstemming geen verboden mededingingsbeperking op.
Medische aansprakelijkheid
Rechtbank Rotterdam 26-01-2026 (datum publicatie: 13-02-2026), ECLI:NL:RBROT:2026:877
In deze deelgeschilprocedure draait het om de vraag welke buitengerechtelijke advocaatkosten het ziekenhuis moet vergoeden na gedeeltelijke erkenning van aansprakelijkheid. De rechtbank kent een groot deel van de kosten toe volgens de gemaakte werkafspraken, maar beperkt de vergoeding voor werkzaamheden die zien op niet-erkende aansprakelijkheid en op de voorlopige deskundigenprocedure.
Kernpunt: bij gedeeltelijke aansprakelijkheid worden alleen redelijke kosten vergoed die verband houden met het erkende deel van de schade.
Ondernemingsrecht
Rechtbank Den Haag, 07-10-2025 (publicatiedatum: 03-02-2026), ECLI:NL:RBDHA:2025:27218
Franchisenemers in de zorgbranche vorderen in kort geding een verbod voor de franchisegever (exploiteert uitzendbureaus in de zorg onder de door haar ontwikkelde franchiseformule) om het vergoedingenstelsel in nieuwe franchiseovereenkomsten aan te passen. De rechtbank wees dit verbod af omdat het instemmingsrecht van artikel 7:921 BW alleen van toepassing is bij een wijziging in lopende franchiseovereenkomsten. De franchisenemers konden ook niet aantonen dat de voorgestelde wijzigingen zó ingrijpend waren dat geen enkele franchisenemer er na invoering mee kon instemmen.
Kernpunt: Voor franchiseorganisaties is het essentieel om in contracten duidelijk te regelen welke wijzigingsbevoegdheden de franchisegever heeft en onder welke voorwaarden instemming van franchisenemers vereist is. Specificeer drempels en criteria voor instemmingsrechten om toekomstige geschillen te voorkomen.
Rechtbank Den Haag, 14-01-2026 (publicatiedatum: 12-02-2026), ECLI:NL:RBDHA:2026:1751
Verzoek tot het verkrijgen van toestemming voor het anders besteden van het vermogen dat een zorg BV bij haar omzetting (van stichting naar bv) had, in die zin dat het beklemde vermogen niet meer als beklemd heeft te gelden, wordt afgewezen omdat voor geen van de beschreven bestedingsdoelen geldt dat deze een (gedeeltelijke) ontklemming kunnen rechtvaardigen.
Kernpunt: Alleen in uitzonderingsgevallen zal de rechter het beklemd vermogen kunnen ontklemmen.
Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 24-12-2025, 17-02-2026, ECLI:NL:RBZWB:2025:9708
Een zorg BV is failliet verklaard nadat er door het Openbaar Ministerie beslag was gelegd en een zorgverzekeraar geen nieuw contract wilde afsluiten vanwege het vermoeden van zorgfraude. De curator van de zorg BV stelt meerdere personen in deze als (feitelijk) bestuurders van de zorg BV aansprakelijk voor het boedeltekort omdat er volgens hem sprake is van kennelijk onbehoorlijk bestuur vanwege zorgfraude. De rechtbank oordeelt dat de betreffende personen aansprakelijk zijn. De curator vordert ook dat een bestuursverbod wordt opgelegd. De wet vereist dat alle vennootschappen waarbij de bestuurders betrokken zijn hierover een zienswijze moeten geven. De rechtbank geeft hier nog gelegenheid toe.
Kernpunt: Borg strikte interne controle op uren/declaraties en governance; leg verantwoordelijkheden, autorisaties en audits aantoonbaar vast.
Vastgoed
Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, 25-02-2026 (publicatiedatum: 25-02-2026), ECLI:NL:RVS:2026:1048
Er is een last onder dwangsom opgelegd omdat het aanbieden van nachtopvang op een zorgboerderij in strijd zou zijn met het bestemmingsplan. De Afdeling komt tot het oordeel dat de nachtopvang een onderdeel is van activiteiten en werkzaamheden van de zorgboerderij die zijn aan te merken als “dienstverlening". Het college was daarom niet bevoegd om handhavend op te treden.
Kernpunt: Zorggerelateerde diensten aan derden vallen onder de functie “dienstverlening” als bedoeld in dit bestemmingsplan.
Rechtbank Noord-Holland, 26-07-2024 (publicatiedatum: 26-02-2026), ECLI:NL:RBNHO:2024:11335
De omgevingsvergunning voor het realiseren van een gezinshuis is geweigerd omdat het niet past binnen de bestemming “Wonen". De woonsituatie valt niet onder het begrip “huishouden”, omdat er geen sprake is van langdurige onderlinge organische verbondenheid tussen de jongeren. Ook is er geen sprake van een woonfunctie, omdat de 24-uurs begeleiding door pedagogische opvoeders gericht is op het zoveel mogelijk zelfstandig (leren) leven.
Kernpunt: Er is geen sprake van nagenoeg zelfstandige bewoning: de daarvoor vereiste continuïteit ontbreekt en de zorgfunctie staat voorop.
