Wet langdurige zorg (Wlz)
Centrale Raad van Beroep 21-05-2026 (datum publicatie: 28-05-2026) ECLI:NL:CRVB:2026:683
De Centrale Raad van Beroep bevestigt dat het CIZ de Wlz-aanvraag van appellante terecht heeft afgewezen, omdat niet is aangetoond dat zij in de beoordeelde periode permanent toezicht of 24-uurs zorg in de nabijheid nodig had. Hoewel appellante MS heeft en valgevaar ervaart, acht de Raad haar in staat om adequaat te alarmeren en hulp af te wachten zonder dat een reëel risico op ernstig nadeel is onderbouwd.
Kernpunt: geen Wlz-indicatie zonder noodzaak voor permanent toezicht of 24-uurs zorg.
Rechtbank Midden-Nederland 24-04-2026 (datum publicatie: 22-05-2026) ECLI:NL:RBMNE:2026:1869
De rechtbank Midden-Nederland oordeelt dat het CIZ de Wlz-aanvraag voor de minderjarige zoon van eiseres terecht heeft afgewezen, omdat niet is komen vast te staan dat zijn behoefte aan 24-uurs zorg blijvend is. Hoewel hij complexe medische beperkingen heeft en nu 24-uurs zorg in de nabijheid nodig heeft, mocht het CIZ ervan uitgaan dat zijn ontwikkeling nog niet is uitgekristalliseerd en dat niet kan worden vastgesteld dat hij levenslang op deze zorg is aangewezen.
Kernpunt: Geen Wlz-indicatie zolang de blijvendheid van de 24-uurs zorgbehoefte niet vaststaat.
Rechtbank Rotterdam 21-04-2026 (datum publicatie: 07-05-2026) ECLI:NL:RBROT:2026:5249
De rechtbank Rotterdam oordeelt dat het CIZ de Wlz-aanvraag voor de 15-jarige eiser terecht heeft afgewezen, omdat de grondslag 'psychische stoornis' bij minderjarigen geen toegang geeft tot de Wlz. Ook kan de grondslag verstandelijke handicap niet worden vastgesteld, omdat een recente en geschikte IQ-test of volledige diagnostiek ontbreekt.
Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz)
Hoge Raad 29-05-2026 (datum publicatie: 29-05-2026) ECLI:NL:HR:2026:807
De Hoge Raad vernietigt de zorgmachtiging, omdat de rechtbank onvoldoende heeft onderzocht of betrokkene, nadat hij zijn toegevoegde advocaat weigerde, misschien een andere advocaat wilde. In Wvggz-zaken mag afstand van rechtsbijstand niet te snel worden aangenomen; de rechter moet zorgvuldig vaststellen dat betrokkene bewust, vrij en ondubbelzinnig afstand doet van dat recht.
Kernpunt: Bij weigering van een advocaat moet de rechter eerst onderzoeken of betrokkene een andere advocaat wil.
Rechtbank Gelderland 21-05-2026 (datum publicatie: 28-05-2026) ECLI:NL:RBGEL:2026:3970
De rechtbank Gelderland verklaart de klachten van verzoeker over verplichte medicatie, insluiting, toezicht en de afwijzing van zijn overplaatsingsverzoek ongegrond. Hoewel het besluit over de verplichte medicatie summier was gemotiveerd, is tijdens de procedure voldoende toegelicht dat de verplichte zorg noodzakelijk, doelmatig en proportioneel was om ernstig nadeel te voorkomen.
Kernpunt: Verplichte zorg blijft in stand als de noodzaak voldoende blijkt.
Rechtbank Zeeland-West-Brabant 03-04-2026 (datum publicatie: 22-05-2026) ECLI:NL:RBZWB:2026:3726
De rechtbank Zeeland-West-Brabant verlengt de crisismaatregel met drie weken, omdat bij betrokkene sprake is van onmiddellijk dreigend ernstig nadeel door psychotische klachten, agressie en escalatierisico in de thuissituatie. De rechtbank vindt opname en andere vormen van verplichte zorg noodzakelijk, omdat minder bezwarende alternatieven ontbreken en terugkeer naar huis op dat moment nog te risicovol is.
Kernpunt: Voortzetting van de crisismaatregel is gerechtvaardigd bij acuut escalatiegevaar en gebrek aan veilige alternatieven.
Rechtbank Amsterdam 17-04-2026 (datum publicatie: 20-05-2026) ECLI:NL:RBAMS:2026:4847
De rechtbank Amsterdam verleent een zorgmachtiging voor de resterende duur, omdat betrokkene lijdt aan psychische stoornissen en bij ontregeling ernstig nadeel kan ontstaan. Hoewel betrokkene op dat moment stabieler lijkt, acht de rechtbank vrijwillige zorg onvoldoende en is een zorgmachtiging als vangnet nodig om snel te kunnen ingrijpen als het misgaat.
Kernpunt: Een zorgmachtiging kan nodig blijven als vangnet bij een kwetsbaar evenwicht en risico op ontregeling.
Rechtbank Zeeland-West-Brabant 31-03-2026 (datum publicatie: 18-05-2026) ECLI:NL:RBZWB:2026:3586
De rechtbank verleent een zorgmachtiging voor zes maanden, omdat betrokkene bij psychotische ontregeling ernstig nadeel kan veroorzaken en onvoldoende zeker is dat hij vrijwillig antipsychotische medicatie blijft accepteren. De rechtbank wijst verplichte medische controles af, omdat betrokkene daaraan al vrijwillig meewerkt en hij de kans moet krijgen dit zonder verplicht kader te blijven doen.
Kernpunt: Verplichte medicatie kan nodig zijn bij wisselende bereidheid, maar vrijwillige medische controles hoeven niet verplicht te worden opgelegd.
Rechtbank Noord-Holland 17-04-2026 (datum publicatie: 08-05-2026) ECLI:NL:RBNHO:2026:4515
De rechtbank Noord-Holland wijzigt de bestaande zorgmachtiging, omdat betrokkene door roken op haar kamer brand heeft veroorzaakt en aanvullende veiligheidsmaatregelen nodig zijn om herhaling te voorkomen. De rechtbank staat onderzoek aan kleding of lichaam en onderzoek van de woon- of verblijfsruimte toe, maar legt geen rookverbod op: betrokkene mag in beginsel buiten roken en is voor vuur afhankelijk van het zorgpersoneel.
Kernpunt: Een zorgmachtiging mag worden uitgebreid met controlemaatregelen als dat nodig is om brandgevaar te voorkomen.
Rechtbank Zeeland-West-Brabant 24-03-2026 (datum publicatie: 04-05-2026) ECLI:NL:RBZWB:2026:3353
De rechtbank wijst het verzoek om een zorgmachtiging af, omdat betrokkene geen bekende woon- of verblijfplaats heeft en volledig uit beeld is bij de zorgaanbieder, advocaat en hulpverlening. Daardoor kan een eventuele zorgmachtiging niet worden uitgevoerd en is deze niet doelmatig.
Kernpunt: Geen zorgmachtiging als verplichte zorg feitelijk niet uitvoerbaar is doordat betrokkene volledig uit beeld is.
Wet zorg en dwang (Wzd)
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 19-05-2026 (datum publicatie: 29-05-2026) ECLI:NL:GHARL:2026:3114
Het gerechtshof bekrachtigt de benoeming van een professionele mentor, omdat de zoon en dochter van cliënt in een Wzd-geregistreerde accommodatie ongeschikt worden geacht om die rol te vervullen. Daarbij weegt zwaar dat samenwerking met zorgprofessionals door hun houding en bejegening ernstig is verstoord, terwijl de professionele mentor wel in staat is om met de zorginstelling en bewindvoerder af te stemmen in het belang van de moeder.
Kernpunt: professionele mentor heeft de voorkeur wanneer samenwerking tussen familie en zorgverlening onwerkbaar is en het belang van betrokkene een professionele mentor vereist.
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 19-05-2026 (datum publicatie: 27-05-2026) ECLI:NL:GHARL:2026:3108
Het gerechtshof bekrachtigt de benoeming van een professionele bewindvoerder, omdat de dochter van cliënt ongeschikt wordt geacht om de vermogensrechtelijke belangen van haar moeder te behartigen. Daarbij weegt mee dat er financiële onregelmatigheden zijn geconstateerd rond betalingen en het AOW-rekeningnummer van de moeder, en dat samenwerking met betrokken professionals in de Wzd-geregistreerde accommodatie waar cliënt verblijft door de houding van de zoon en dochter ernstig is verstoord.
Kernpunt: benoeming van een professionele bewindvoerder in het belang van cliënt.
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 30-04-2026 (datum publicatie: 20-05-2026) ECLI:NL:GHARL:2026:2704
Het gerechtshof bevestigt de omzetting van de PIJ-maatregel in tbs met verpleging van overheidswege, omdat langdurige behandeling in een sterk beveiligde setting noodzakelijk blijft en het recidiverisico nog steeds onaanvaardbaar hoog wordt geacht. Het hof oordeelt ook dat het OM ontvankelijk is, omdat de eerder afgegeven Wzd-machtiging niet ten uitvoer is gelegd en daardoor niet maakte dat de PIJ-maatregel al was geëindigd.
Kernpunt: Omzetting van PIJ naar tbs is gerechtvaardigd als behandeling binnen de PIJ onvoldoende perspectief biedt en het recidiverisico onaanvaardbaar hoog blijft.
Rechtbank Zeeland-West-Brabant 27-03-2026 (datum publicatie: 12-05-2026) ECLI:NL:RBZWB:2026:3426
De rechtbank Zeeland-West-Brabant verleent een machtiging tot voortzetting van de crisismaatregel voor drie weken, omdat bij betrokkene sprake is van onmiddellijk dreigend levensgevaar door toenemende suïcidaliteit en beperkt contact met de hulpverlening. Dat betrokkene volgens zijn advocaat vrijwillig in de accommodatie wil verblijven, is onvoldoende, omdat de rechtbank oordeelt dat hij zich tegen de zorg verzet en niet tot wilsbekwame gezondheidsbesluiten komt.
Kernpunt: Vrijwillig verblijf voorkomt geen crisismaatregel als ernstig suïciderisico bestaat en betrokkene onvoldoende wilsbekwaam meewerkt aan zorg.
Rechtbank Den Haag 24-03-2026 (datum publicatie: 04-05-2026) ECLI:NL:RBDHA:2026:10504
De rechtbank Den Haag verleent een opvolgende rechterlijke machtiging voor verblijf in een Wzd-accommodatie voor de duur van twee jaar, omdat cliënte door haar ernstige verstandelijke beperking en bijkomende problematiek 24-uurs zorg nodig heeft en zich dagelijks tegen noodzakelijke zorg verzet. Het verzoek om de machtiging te beperken tot één jaar wordt afgewezen, omdat zittingen voor cliënte belastend zijn, er geen perspectief is op volledig thuis wonen en familiebezoek ook binnen de machtiging mogelijk blijft.
Kernpunt: een langdurige Wzd-machtiging is gerechtvaardigd als blijvende 24-uurs zorg nodig is en extra toetsmomenten vooral belastend zijn voor cliënte.
Rechtbank Zeeland-West-Brabant 23-03-2026 (datum publicatie: 04-05-2026) ECLI:NL:RBZWB:2026:3302
De rechtbank Zeeland-West-Brabant wijst het verzoek om een rechterlijke machtiging tot opname en verblijf af, omdat niet is vastgesteld dat betrokkene lijdt aan een psychogeriatrische aandoening, verstandelijke handicap of gelijkgestelde aandoening zoals vereist onder de Wzd. Dat er somatische problemen, behoefte aan structuur en mogelijk ernstig nadeel bestaan, is onvoldoende zolang de wettelijke grondslag voor een Wzd-machtiging ontbreekt.
Kernpunt: Geen Wzd-machtiging zonder vastgestelde Wzd-grondslag, ook niet bij zorgbehoefte of risico op nadeel.
Privacy en tuchtrechtspraak
Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg Zwolle 26-05-2026 (datum publicatie: 26-05-2026) ECLI:NL:TGZRZWO:2026:73
Het Regionaal Tuchtcollege verklaart de klacht van de Inspectie tegen de arts gegrond, omdat hij zonder de vereiste WMO-toetsing wetenschappelijk onderzoek deed bij kwetsbare patiënten in een euthanasietraject. Daarnaast handelde hij onzorgvuldig door toestemmingsformulieren buiten het medisch dossier te bewaren, zonder toestemming van zijn opdrachtgever te starten en onvoldoende transparant te zijn richting collega’s en betrokken instanties.
Kernpunt: Bij onderzoek onder kwetsbare patiënten moet de arts transparant en volgens de WMO handelen.
Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg Amsterdam 26-05-2026 (datum publicatie: 26-05-2026) ECLI:NL:TGZRAMS:2026:120
Het Regionaal Tuchtcollege verklaart de klacht tegen de supervisor gedeeltelijk gegrond, omdat de door de aios gedane Veilig Thuis-melding onvoldoende zorgvuldig was geformuleerd en onvoldoende onderscheid maakte tussen feiten, meningen en informatie van de patiënt. De supervisor had, zeker omdat de aios nog onervaren was en een Veilig Thuis-melding grote gevolgen kan hebben, moeten controleren of de melding voldeed aan de KNMG-meldcode en of ook de latere informatieverstrekking zorgvuldig verliep.
Kernpunt: Een supervisor moet bij een Veilig Thuis-melding actief bewaken dat een aios zorgvuldig, feitelijk en volgens de meldcode handelt.
Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg Amsterdam 22-05-2026 (datum publicatie: 22-05-2026) ECLI:NL:TGZRAMS:2026:118
Het Regionaal Tuchtcollege verklaart de klacht tegen de fysiotherapeut gegrond, omdat zij onvoldoende zorgvuldig communiceerde over het tijdelijk stopzetten van de behandeling tijdens haar zwangerschapsverlof. Daarnaast beëindigde zij de behandelrelatie met de minderjarige dochter van klager per direct wegens een communicatieconflict met klager. De fysiotherapeut had het belang van het kwetsbare kind voorop moeten stellen, duidelijker moeten motiveren waarom de behandeling werd onderbroken en zorgvuldiger moeten omgaan met overdracht en voortzetting van de behandelrelatie.
Kernpunt: Een behandelrelatie met een minderjarig kwetsbaar kind mag niet abrupt eindigen door een communicatieconflict met de ouder.
Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg Zwolle 22-05-2026 (datum publicatie: 22-05-2026) ECLI:NL:TGZRZWO:2026:71
Het Regionaal Tuchtcollege verklaart de klacht tegen de cosmetisch arts grotendeels gegrond, omdat hij klaagster onvoldoende had geïnformeerd over het risico op gezichtsverlamming bij een facelift, ernstige postoperatieve signalen te laat zelf beoordeelde en tekortschietende nazorg, diagnostiek en dossiervoering bood. Ook oordeelt het college dat de arts zijn bekwaamheid voor deze ingreep heeft overschat en dat de operatie plaatsvond in een onvoldoende geschikte operatiekamer, waardoor de patiëntveiligheid ernstig in gevaar kwam.
Kernpunt: Bij cosmetische ingrepen wegen informed consent, bekwaamheid en snelle herkenning van complicaties extra zwaar.
Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg ’s-Hertogenbosch 20-05-2026 (datum publicatie: 20-05-2026) ECLI:NL:TGZRSHE:2026:97
Het Regionaal Tuchtcollege verklaart de klacht tegen de specialist ouderengeneeskunde gedeeltelijk gegrond, omdat hij als medebehandelaar had moeten nagaan of de familie nog steeds een second opinion wenste nadat hij een medicatiebesluit had gewijzigd. Ook had hij zich in de laatste levensfase van de patiënt beter in het dossier moeten verdiepen en een gesprek met de familie moeten organiseren over de wens van patiënt om thuis te sterven. Er wordt een waarschuwing opgelegd.
Kernpunt: Bij rolvermenging als mediator, supervisor en medebehandelaar blijft zorgvuldige dossierkennis en familiecommunicatie essentieel.
Centraal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg Den Haag 18-05-2026 (datum publicatie: 19-05-2026) ECLI:NL:TGZCTG:2026:102
Het Centraal Tuchtcollege handhaaft de doorhaling van de verpleegkundige in het BIG-register, omdat onder haar verantwoordelijkheid als bestuurder en verpleegkundige langdurig en structureel onjuist is gedeclareerd en de zorgadministratie ernstig tekortschiet. Daarmee heeft zij kernwaarden als integriteit, betrouwbaarheid en zorgvuldigheid ernstig geschonden, terwijl zij ook in beroep onvoldoende inzicht toonde in de ernst van haar handelen.
Kernpunt: Structurele fraude en gebrekkige dossiervoering kunnen het vertrouwen in de beroepsuitoefening zo ernstig schaden dat doorhaling gerechtvaardigd is.
Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg Amsterdam 19-05-2026 (datum publicatie: 19-05-2026) ECLI:NL:TGZRAMS:2026:113
Het Regionaal Tuchtcollege verklaart de klacht tegen de gynaecoloog deels gegrond, omdat hij zonder specifieke toestemming en zonder medische noodzaak het hele ovarium van klaagster heeft verwijderd, terwijl vooraf alleen een laparoscopische cystectomie was afgesproken en behoud van het ovarium voor haar fertiliteitstraject belangrijk was. Ook was de verslaglegging aan de huisarts ondermaats, omdat daarin de ingreep en het verdere verloop onjuist of onvolledig zijn weergegeven.
Kernpunt: Zonder expliciete toestemming mag een arts niet verdergaand ingrijpen dan afgesproken, tenzij directe medische noodzaak dat vereist.
Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg Amsterdam 19-05-2026 (datum publicatie: 19-05-2026) ECLI:NL:TGZRAMS:2026:116
Het Regionaal Tuchtcollege verklaart de klacht tegen de psychiater gegrond, omdat zij het beleid onderschreef om de moeder van klaagster te informeren over haar situatie, terwijl klaagster daarvoor uitdrukkelijk geen toestemming gaf. Hoewel sprake was van een complexe en zorgelijke situatie, was er geen zó acute noodsituatie dat het beroepsgeheim mocht worden doorbroken zonder eerst minder ingrijpende alternatieven te onderzoeken. Er wordt een waarschuwing opgelegd.
Kernpunt: Ook in crisissituaties mag het beroepsgeheim alleen wijken als onmiddellijk handelen noodzakelijk is en geen minder ingrijpend alternatief bestaat.
Zorgverzekeringswet
Rechtbank Den Haag 22-04-2026 (datum publicatie: 19-05-2026), ECLI:NL:RBDHA:2026:10688
VGZ registreerde een thuiszorgorganisatie en haar bestuurder in het Incidentenregister en het Extern Verwijzingsregister wegens vermeende zorgfraude. De rechtbank oordeelt dat VGZ onvoldoende concrete feiten heeft aangedragen waaruit fraude of een strafbaar feit voldoende aannemelijk blijkt. Daarom moeten de registraties worden verwijderd en moet ook de fraudemelding bij de NZa worden ingetrokken.
Kernpunt: Voor opname in EVR en IR is meer nodig dan vermoedens; fraude moet voldoende concreet en overtuigend zijn onderbouwd.
Rechtbank Oost-Brabant 07-05-2026 (datum publicatie: 15-05-2026), ECLI:NL:RBOBR:2026:2931
Een verzekerde liet zich in Turkije aan beide ogen opereren wegens staar en vroeg vergoeding van de kosten aan VGZ. VGZ weigerde vergoeding omdat de verwijzing van de huisarts volgens haar te oud was en niet meer geldig. De kantonrechter oordeelt dat noch de wet noch de polisvoorwaarden een geldigheidsduur aan een verwijzing verbinden en kent daarom gedeeltelijke vergoeding toe.
Kernpunt: Een zorgverzekeraar kan een vergoeding niet weigeren uitsluitend omdat een verwijzing ouder is dan één jaar als die beperking niet in wet of polisvoorwaarden staat.
Rechtbank Rotterdam 13-05-2026 (datum publicatie: 13-05-2026), ECLI:NL:RBROT:2026:5360
Zilveren Kruis vordert terugbetaling van declaraties voor avond-, nacht- en weekendzorg na een materiële controle met een aselecte steekproef. De rechtbank oordeelt dat de uitgevoerde detailcontrole rechtmatig was en dat de resultaten daarvan in beginsel als bewijs mogen worden gebruikt. Wel krijgt de huisartsenpraktijk nog gelegenheid inhoudelijk op de bevindingen te reageren en moet Zilveren Kruis de wetenschappelijke onderbouwing van de extrapolatie uit de steekproef alsnog aantonen.
Kernpunt: De detailcontrole was toegestaan, maar Zilveren Kruis moet nog bewijzen dat de steekproef op een wetenschappelijk verantwoorde wijze naar de totale declaratiepopulatie is doorberekend.
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 19-05-2026 (datum publicatie: 27-05-2026), ECLI:NL:GHARL:2026:3215
Een zorgaanbieder van medisch specialistische revalidatie stelde dat Zilveren Kruis ten onrechte machtigingen afwees en daarmee patiënten en de zorgaanbieder benadeelde. Het hof oordeelt dat Zilveren Kruis vanaf december 2020 ten onrechte volledig toetste aan het stepped-care-vereiste, te veel medische informatie opvroeg en structureel ten onrechte korte behandeltrajecten oplegde. Daardoor heeft Zilveren Kruis onrechtmatig gehandeld en moet zij de daardoor veroorzaakte schade vergoeden, op te maken bij staat.
Kernpunt: Een zorgverzekeraar mag bij machtigingsaanvragen niet op de stoel van de revalidatiearts gaan zitten en geen onnodige belemmeringen opwerpen voor verzekerde zorg.
Medische aansprakelijkheid
Rechtbank Midden-Nederland 29-04-2026 (datum publicatie: 13-05-2026), ECLI:NL:RBMNE:2026:2317
De dochters van een overleden patiënt stellen dat een ziekenhuis fouten heeft gemaakt bij de behandeling van darmkanker en de daaropvolgende complicaties die tot overlijden hebben geleid. De rechtbank oordeelt dat een voorlopig deskundigenonderzoek kan bijdragen aan de beoordeling van de medische behandeling en benoemt daarom een onafhankelijk deskundige. Het verzoek om inzage in het medisch advies van de aansprakelijkheidsverzekeraar wordt afgewezen omdat daarvoor geen recht op inzage bestaat.
Kernpunt: De rechtbank gelast een voorlopig deskundigenonderzoek naar mogelijk medisch onzorgvuldig handelen, maar weigert inzage in het interne medisch advies van de verzekeraar.
Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 19-05-2026 (datum publicatie: 19-05-2026), ECLI:NL:GHARL:2026:3107
Het hof had eerder vastgesteld dat twee neurologen van een ziekenhuis tekort zijn geschoten bij de diagnostiek en begeleiding van een patiënte met MS. Hoewel aansprakelijkheid vaststaat, oordeelt het hof dat de meeste gevorderde schadeposten onvoldoende causaal zijn onderbouwd en daarom niet voor vergoeding in aanmerking komen. Uiteindelijk worden alleen enkele medische kosten en een immateriële schadevergoeding toegewezen.
Kernpunt: Aansprakelijkheid van het ziekenhuis leidt niet automatisch tot vergoeding van alle vermeende schadeposten; causaal verband met de schade moet worden aangetoond.
Gerelateerd
Toekomstbestendige zorg
