Update modelovereenkomst Conceptueel Bouwen

24 februari 2026

Op 16 februari 2026 heeft het Netwerk Conceptueel Bouwen (NCB) een update gepubliceerd van haar model twee-fasen-overeenkomst, genaamd de modelovereenkomst 3.0. De modelovereenkomst en de update zijn onder leiding van advocaten van Dirkzwager ontwikkeld door een werkgroep van juristen namens afnemers (woningcorporaties) en aanbieders van woningconcepten, in samenwerking met de koepelorganisaties Aedes en Bouwend Nederland. De modelovereenkomst 3.0 kan daardoor op een brede steun rekenen onder afnemers en aanbieders. Het is de meest gebruikte modelovereenkomst voor conceptuele woningbouwprojecten in Nederland.

Robert Rijpstra
Robert Rijpstra
Advocaat - Partner
In dit artikel

De update

De update was noodzakelijk vanwege veranderingen in wetgeving en veranderingen binnen tools vanuit de NCB zoals de Woonstandaard 4.0. Daarnaast hebben ervaringen uit de praktijk geleid tot aanpassingen in zowel de modelovereenkomst als de bijbehorende leeswijzer. Partijen beschikken hiermee over een toekomstbestendig modelcontract om efficiënt en transparant samen te kunnen werken aan conceptuele woningbouwprojecten.

Belangrijkste wijzigingen in de modelovereenkomst 3.0

Hierna worden de belangrijkste wijzigingen in de modelovereenkomst 3.0 ten opzichte van de vorige versie (2.1) besproken.

Terminologie

  • Waar modelovereenkomst 2.1 expliciet spreekt van ‘Programma van Prestatie-Eisen’, spreekt modelovereenkomst 3.0 over ‘Prestatie-eisen’ als kern van de uitvraag;
  • De term ‘Uitwerking proceskwaliteit’ uit modelovereenkomst 2.1 is in modelovereenkomst 3.0 vervangen door de term ‘Demarcatielijst’. Dit document is cruciaal voor de verdeling van de taken en verantwoordelijkheden van de afnemer en aanbieder;
  • Verwijzingen naar ‘het bestemmingsplan’ of ‘de bestemmingsplanwijziging’ zijn vervangen door ‘omgevingsplan(wijziging)’.

Meer flexibiliteit in eerste fase

Modelovereenkomst 3.0 biedt meer opties ten aanzien van de inrichting van de eerste fase:

  • Er is een nieuwe keuzebepaling toegevoegd waarbij partijen een deelfasering van fase 1 kunnen overeenkomen. Dit geeft de afnemer het recht om na een deelfase de samenwerking te beëindigen (artikel 2 lid 6);
  • In modelovereenkomst 2.1 vond facturatie van het honorarium standaard plaats aan het eind van fase 1. Modelovereenkomst 3.0 biedt de keuze om te factureren volgens een specifiek betaalschema (artikel 6 lid 2).

Uitbreiding publiekrechtelijke toestemmingen

  • In modelovereenkomst 3.0 is expliciet opgenomen dat onder publiekrechtelijke toestemmingen óók de melding technische bouwactiviteit wordt begrepen (artikel 11);
  • Er is een keuzebepaling geïntroduceerd ten aanzien van de legeskosten.

Uitwerking kwaliteitsborging

  • Expliciet(er) is benoemd voor welke aspecten van publiekrechtelijke kwaliteitsborging - zoals bedoeld in de Wet Kwaliteitsborging – de aanbieder verantwoordelijk is (artikel 9, artikel 13):
    • Het doen van de bouwmelding, melding start bouw en gereedmelding van het werk;
    • Het aanwijzen, inschakelen en onderhouden van het contact met een kwaliteitsborger;
    • Het opstellen, bijhouden en tijdig aanleveren van het dossier;
    • Het bepalen van het instrument waarmee de beoordeling van het werk plaatsvindt;
  • De kosten die hiermee samenhangen maken onderdeel uit van de prijs.

Te verstrekken (revisie)bescheiden bij oplevering

  • In de modelovereenkomst 3.0 is het onderscheid opgenomen tussen een opsomming van documenten die moeten worden aangeleverd op het moment van gereedmelding bij het bevoegd gezag en tussen documenten die bij oplevering moeten worden verstrekt (artikel 18 lid 5 en 6);
  • Voorbeelden van documenten worden in de leeswijzer gegeven.

Wijziging procedureafspraken bij niet-opdrachtverstrekking fase 2

  • Naast redenen van budget en planning is de mogelijkheid toegevoegd dat de afnemer kan besluiten fase 2 niet tot stand te laten komen om andere (optioneel: “gewichtige”) redenen. In dat geval dient de afnemer schriftelijk te motiveren waarom wordt besloten niet verder te gaan met fase 2 (artikel 8);
  • Aan dit artikel is toegevoegd dat de afnemer bij betaling van het honorarium een gebruiksrecht van het intellectuele eigendom van het beeldkwaliteitsplan, het stedenbouwkundig ontwerp en het architectonisch ontwerp verkrijgt. In het geval dat fase 2 niet doorgaat, is de aansprakelijkheid van de aanbieder ten aanzien van deze zaken beperkt tot een bepaald bedrag ter nadere keuze van partijen. Voor het overige is aanbieder bij niet-opdrachtverstrekking van fase 2 niet aansprakelijk voor ontwerpfouten.

Wilt u meer informatie over de modelovereenkomst 3.0 of hoe u deze kunt toepassen in de praktijk? Neem dan contact met ons op.

Gerelateerd

Werk stilgelegd door bodemverontreiniging: wanneer moet aannemer werk hervatten?

In infrastructurele projecten kunnen onvoorziene bodemomstandigheden regelmatig tot geschillen en vertraging leiden tussen opdrachtgevers en aannemers....
Wohv-uitspraak 2025: hoe ver reikt de informatieplicht van verhuurders?

Verhuurder hoeft niet op te draaien voor de kosten van juridische bijstand van haar huurdersorganisatie

Op 16 december 2025 heeft de kantonrechter van de rechtbank Amsterdam een interessante (ECLI:NL:RBAMS:2025:10187) uitspraak gedaan over de reikwijdte van de...

De Hoge Raad zet de fiscale wetgeving voor de vastgoedmarkt op zijn kop

Vanmorgen (21 november 2025) heeft de Hoge Raad in een door Dirkzwager gevoerde procedure besloten twee prejudiciële vragen aan het (Europese) Hof van Justitie...
Verhuurders verplicht tot publicatie van een transparante en objectieve selectieprocedure van huurders

Verhuurders verplicht tot publicatie van een transparante en objectieve selectieprocedure van huurders

Met de inwerkingtreding van de Wet goed verhuurderschap per 1 juli 2023 zijn er voor verhuurders van woonruimte en verhuurders van verblijfsruimte aan...
Gevolgen van de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg | Introductie blogreeks

Gevolgen van de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg | Introductie blogreeks

Naar aanleiding van geconstateerde structurele knelpunten in de jeugdzorg - waaronder jeugdhulp, kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering vallen - is...
Graafmachine

Circulaire bouwstoffen en milieu: risico’s en aansprakelijkheid bij gebruik staalslakken

Staalslakken zijn een reststof van de staalindustrie en worden in Nederland gebruikt als circulaire bouwstof, met name in infrastructurele werken. De...
No posts found