De ontwikkelingen rond het coronavirus, COVID-19, gaan razendsnel. In ons kennisportal over het coronavirus vindt u onze juridische artikelen en andere relevante content. Bekijk het kennisportal

  1. Home
  2. Kennis
  3. Artikelen
  4. De klokkenluidersregeling: een must have voor de zorgaanbieder

De klokkenluidersregeling: een must have voor de zorgaanbieder

Als bestuurder van een zorginstelling wilt u graag weten wat er speelt binnen uw organisatie. Natuurlijk is het prettig om te horen wat er goed gaat, maar het is nog belangrijker om signalen te krijgen van de dingen die niet goed gaan. Alleen met de juiste informatie kunt u immers tijdig maatregelen nemen om bij te sturen.Een klokkenluidersregeling is een goed instrument om ervoor te zorgen dat vermeende misstanden zo snel mogelijk op de juiste plek gemeld worden. Dat is dus in de eerste plaa...
Leestijd 
Auteur artikel Fabian Keijzer (uit dienst)
Gepubliceerd 26 mei 2016
Laatst gewijzigd 16 april 2018
 


Als bestuurder van een zorginstelling wilt u graag weten wat er speelt binnen uw organisatie. Natuurlijk is het prettig om te horen wat er goed gaat, maar het is nog belangrijker om signalen te krijgen van de dingen die niet goed gaan. Alleen met de juiste informatie kunt u immers tijdig maatregelen nemen om bij te sturen.


Een klokkenluidersregeling is een goed instrument om ervoor te zorgen dat vermeende misstanden zo snel mogelijk op de juiste plek gemeld worden. Dat is dus in de eerste plaats in uw eigen belang. De Zorgbrede Governancecode 2010 stelt het hebben van een klokkenluidersregeling bovendien verplicht (art. 3.1.5 ZGC 2010).


Wat houdt een klokkenluidersregeling in? Inhoudelijk gaat het erom dat uw medewerkers zich veilig voelen om hun mond open te doen als ze zien dat er iets niet goed gaat binnen de organisatie. Medewerkers hebben een legitieme behoefte aan een zekere bescherming, bijvoorbeeld als ze het disfunctioneren van hun eigen leidinggevende willen melden. Een medewerker kan dan bang zijn dat een melding negatieve gevolgen heeft voor zijn of haar beoordeling. De governancecode bepaalt daarom dat werknemers vermeende onregelmatigheden moeten kunnen rapporteren ‘zonder gevaar voor hun rechtspositie’.


Onlangs heeft de Governancecommissie Gezondheidszorg uitspraak gedaan in een zaak waarin het de vraag was of een zorgaanbieder voldaan had aan de voorschriften die de governancecode stelt aan de klokkenluidersregeling. Aanleiding was een werkneemster met een uitstekende staat van dienst die binnen haar organisatie een vermeende misstand aan de kaak had gesteld. Dit leidde tot een verstoorde arbeidsverhouding waardoor ze uiteindelijk het veld moest ruimen.


De Governancecommissie Gezondheidszorg oordeelt dat de governancecode op twee punten geschonden is. Ten eerste was de klokkenluidersregeling niet algemeen bekend gemaakt. Het is inderdaad essentieel om niet alleen een klokkenluidersregeling op te stellen, maar er ook voor te zorgen dat de medewerkers weten dat die regeling er is.


In de tweede plaats was de zorgaanbieder tekortgeschoten in zijn plicht om ervoor te zorgen dat ‘werknemers zonder gevaar voor hun rechtspositie de mogelijkheid hebben op de voorgeschreven interne wijze te rapporteren over vermeende onregelmatigheden van de daarin omschreven aard.’ Alleen een klokkenluidersregeling op papier zetten is dus niet voldoende: er moet ook in de praktijk daadwerkelijk zonder vrees gemeld kunnen worden.


Deze uitspraak van de Governancecommissie Gezondheidszorg illustreert dat het hebben van een klokkenluidersregeling geen vrijblijvende zaak is. Maar ook los van de formeel-juridische kant, blijkt uit deze uitspraak dat met een goed functionerende klokkenluidersregeling veel ellende voorkomen kan worden. In dit geval raakte de zorgaanbieder uiteindelijk een goed functionerende en betrokken medewerkster kwijt. Bovendien: doordat de vermeende misstand niet tijdig werd aangepakt, kwam de zaak in de media terecht (overigens niet door toedoen van de klokkenluider). Deze negatieve media-aandacht had wellicht voorkomen kunnen worden als de interne signalen tijdig waren opgepikt. Kortom, een klokkenluidersregeling is ook in het belang van de zorginstelling een echte must have!