Lead generation is een vorm van online marketing waarmee u als financiële productaanbieder potentiële klanten kunt aantrekken. De potentiële klant laat zijn gegevens achter, die u vervolgens gebruikt om met hem contact op te nemen. Hopelijk kunt u door het opvolgen van zo’n lead een potentiële klant converteren in een nieuwe klant. Indien u via een tussenpersoon leads verkrijgt kan er al snel sprake zijn van bemiddeling uit de Wet op het financieel toezicht (Wft).
Mocht er inderdaad sprake zijn van bemiddeling, dan dienen er aan verschillende eisen te worden voldaan (met bijbehorende kosten). Zo geldt er een vergunningsplicht voor bemiddeling, een provisieverbod voor het bemiddelen in bepaalde producten en gelden er informatieverplichtingen.
Wanneer is er sprake van bemiddeling?
De Wft heeft een uitgebreide definitie van bemiddelen (art. 1:1 Wft) die op het volgende neerkomt. Er is sprake van bemiddeling indien een tussenpersoon:
- behulpzaam is bij het tot stand brengen van een overeenkomst tussen de klant en u, met betrekking tot een ander financieel product dan een financieel instrument, of
- assisteert bij het beheer en de uitvoering van een overeenkomst inzake krediet, premiepensioenvorderingen of verzekeringen.
Hoe kleedt de AFM dit in?
De Autoriteit Financiële Markten (AFM) heeft in het verleden toegelicht wanneer in sommige gevallen sprake is van bemiddeling. Deze zal ik verkort weergeven.
Enkel contactgegevens doorsturen
Er is geen sprake van bemiddeling, indien de lead generator enkel contactgegevens, zonder andere relevante klantinformatie, van de klant doorstuurt naar de aanbieder. Bij het doorsturen van louter contactgegevens is de tussenpersoon niet inhoudelijk betrokken bij het tot stand brengen van de overeenkomst.
Contactgegevens zijn in ieder geval naam, adres, woonplaats, telefoonnummer en e-mailadres (NAWTE). Meer algemeen gaat het hier om informatie die maakt dat de relevante klantinformatie herleidbaar is naar die specifieke klant. Dit kan dus ook een IP-adres zijn. Relevante klantinformatie is bijvoorbeeld informatie ten behoeve van de overeenkomst, zoals de klantwens, gewenste looptijd van het product, een kenteken van een auto, verzekerd kapitaal of inkomen.
Informatie inwinnen met het oog op het sluiten van een overeenkomst
Van bemiddelen is bijvoorbeeld sprake als de dienstverlener relevante informatie inwint bij een klant en die klant doorstuurt naar een aanbieder waarmee de dienstverlener een overeenkomst heeft. De overeenkomst tussen de bemiddelaar en de aanbieder is bedoeld om potentiële klanten in contact te brengen met de aanbieder. Indien er geen schriftelijke overeenkomst is, wijst betaling door de aanbieder aan de tussenpersoon op het bestaan van een dergelijke overeenkomst.
Het totaal aan werkzaamheden dat wordt verricht is gericht op een inhoudelijke betrokkenheid bij het tot stand brengen van een overeenkomst en kwalificeert dus als bemiddelen.
Werkzaamheden van vergelijkingssites
Naast het doorgeven van meer dan alleen contactgegevens, vallen de werkzaamheden van vergelijkingssites onder bemiddelen als voldaan is aan de volgende voorwaarden:
- de website vraagt andere relevante gegevens dan NAWTE van een klant op en maakt op basis hiervan een vergelijking, en
- er is een overeenkomst tussen een vergelijkingssite en een aanbieder, bemiddelaar of klant die tot doel heeft klant en aanbieder of bemiddelaar met elkaar in contact te brengen. Ook hier geldt dat bij gebrek aan een overeenkomst een ontvangen vergoeding als aanwijzing geldt.
Wanneer de Verzekeringsdistributierichtlijn (Insurance Distribution Directive, of IDD) is geïmplementeerd en in werking getreden, zullen vergelijkingssites onderdeel worden van de Wft-definitie van bemiddelen.
Meer dan alleen contactgegevens: wat nu?
Enerzijds schrijft de AFM in zijn publicaties dat er al sprake is van bemiddeling wanneer meer dan contactgegevens worden doorgegeven, anderzijds geven ze aan dat hiervan pas sprake is indien naast contactgegevens ook andere relevante informatie van de klant doorgeeft. Om als bemiddeling te kunnen worden gekwalificeerd, dienen de gegevens die meer zijn dan alleen contactgegevens ‘relevant’ te zijn?
Uit de rechtspraak kan worden afgeleid dat een “lead generator” al snel zal kwalificeren als een bemiddelaar. Dit zal in ieder geval zo zijn indien door de klant meer dan alleen contactgegevens die relevant zijn voor het afsluiten van het financieel product worden achtergelaten op de website van de lead generator, en deze gegevens vervolgens worden doorgestuurd aan de aanbieder. In de rechtspraak wordt dan aangenomen dat er sprake is van inhoudelijke betrokkenheid bij het tot stand komen van de overeenkomst.
Tot slot
Indien u met behulp van een tussenpersoon aan lead generation doet, loopt u gauw het risico dat er sprake is van bemiddeling. Wanneer de toezichthouder deze activiteiten kwalificeert als bemiddeling (en er niet wordt voldaan aan de wettelijke voorschriften), kunnen er sancties worden opgelegd. Om te voorkomen dat u (onbedoeld) aan bemiddeling doet terwijl u slechts leads wilt genereren, is het raadzaam om gedegen juridisch advies in te winnen of uw huidige activiteiten te laten beoordelen door een deskundige.
Indien u vragen heeft over lead generation, bemiddeling, of andere financiële activiteiten, kunt u vrijblijvend contact met ons opnemen.
