Supermarkt vestigen op gronden met functieaanduiding ‘tuincentrum’

6 november 2019

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft zich in uitspraken van 27 februari 2019 (casus 1) en 28 augustus 2019 (casus 2) gebogen over de vraag of een omgevingsvergunning kan worden verleend voor de vestiging van een supermarkt op gronden bestemd voor 'Detailhandel' met de nadere (functie)aanduiding 'tuincentrum'. In beide uitspraken komt de Afdeling tot een andere conclusie.

Bart de Haan
Bart de Haan
Advocaat - Associate Partner
In dit artikel

Planregels letterlijk uitleggen

De Afdeling oordeelt dat de functieaanduiding ‘tuincentrum’ op zichzelf beschouwd niet uitsluit dat ook andersoortige detailhandel op het perceel is toegestaan. Volgens vaste jurisprudentie zijn de op een plankaart aangegeven bestemming en de daarbij behorende planregels bepalend voor de vraag of een bouwplan in strijd is met het bestemmingsplan. De toelichting bij het bestemmingsplan heeft in zoverre slechts betekenis dat deze over de bedoeling van de planwetgever meer inzicht kan geven, indien het bestemmingsplan en de bijbehorende planregels op zichzelf en in samenhang bezien onduidelijk zijn. De planregels dienen aldus letterlijk uitgelegd te worden.

Gelet op het bovenstaande is van belang hoe de planregels geformuleerd zijn. In casus 1 luidden de planregels als volgt:

“Artikel 7.1 De voor ‘Detailhandel’ aangewezen gronden zijn bestemd voor: a. detailhandel; b. tuincentrum, uitsluitend ter plaatse van de aanduiding ‘tuincentrum’(…)”

En in casus 2:

“Artikel 8.1 De voor 'Detailhandel' aangewezen gronden zijn bestemd voor: a. detailhandel; b. ter plaatse van de aanduiding 'parkeergarage', een parkeergarage; c. ter plaatse van de aanduiding 'supermarkt', een supermarkt; d. uitsluitend ter plaatse van de aanduiding 'tuincentrum', een tuincentrum; (…)”

De plaats van het woord ‘uitsluitend’

De Afdeling oordeelt dat de plaats van het woord ‘uitsluitend’ in beginsel bepalend is voor de vraag of ter plaatse van de aanduiding ‘tuincentrum’ een supermarkt is toegestaan. In casus 1 oordeelde de Afdeling dat het woord uitsluitend betrekking heeft op de toegestane locatie en niet op het toegestane gebruik. Uit artikel 7.1 kon dan ook niet anders worden begrepen dan dat een tuincentrum uitsluitend is toegestaan bij de functieaanduiding “tuincentrum” en dat daarnaast ook andersoortige detailhandel is toegestaan op dat perceel. De bedoeling van de planwetgever is niet relevant, nu het bestemmingsplan en de bijbehorende planregels voldoende duidelijk zijn.

De Afdeling kwam in casus 2 tot een ander oordeel. Hoewel, gelet op de plaats van het woord ‘uitsluitend’, dit woord slechts betrekking heeft op de toegestane locatie en niet op het toegestane gebruik, komt de Afdeling tot de conclusie dat andersoortige detailhandel op het perceel met de functieaanduiding ‘tuincentrum’ niet is toegestaan. Dit komt omdat in de planregels van casus 2, in tegenstelling tot casus 1, expliciet is bepaald dat een supermarkt is toegestaan ter plaatse van de aanduiding ‘supermarkt’ (zie artikel 8.1 aanhef en onder c). In zoverre zijn de planregels in samenhang bezien onduidelijk: is een supermarkt ook toegestaan op een perceel met de functieaanduiding ‘tuincentrum’? Vanwege deze onduidelijkheid is de toelichting bij het bestemmingsplan van betekenis. Uit deze toelichting volgt dat de bedoeling van de planwetgever kennelijk was om een supermarkt alleen toe te staan op een perceel met de functieaanduiding ‘supermarkt’.

Conclusie

Planregels bij een bestemmingsplan dienen letterlijk uitgelegd te worden. Wanneer de planregels op zichzelf noch in samenhang bezien duidelijkheid bieden, dient de toelichting bij het bestemmingsplan geraadpleegd te worden teneinde meer inzicht te bieden in de bedoeling van de planwetgever.

Gerelateerd

Wanneer is een vergunning vereist bij projectwijziging?

Voor het wijzigen van een project is niet in alle gevallen een nieuwe vergunning vereist. Wanneer een activiteit wordt aangemerkt als gewijzigde voortzetting...

Tussenuitspraak gedoogplicht in de Omgevingswet

De rechtbank Amsterdam heeft in een tussenuitspraak van 4 februari 2026 een interessant oordeel gegeven over de gedoogplichtregeling van artikel 10.11...

Afdeling kritisch op bevoegdheid burgemeester tot verwijdering van online berichten

Op 25 februari 2026 heeft de Afdeling advisering van de Raad van State een negatief advies uitgebracht over het initiatiefwetsvoorstel Wet online aangejaagde...
Afdeling bestuursrechtspraak bekrachtigt onteigeningsbeschikking onder de Omgevingswet in hoger beroep

Raad van State: eerste uitspraak in hoger beroep bekrachtiging onteigeningsbeschikking

Op 4 februari 2026 heeft de Afdeling voor het eerst in hoger beroep uitspraak gedaan in een procedure tot bekrachtiging van een onteigeningsbeschikking onder...

Gerechtshof Den Haag: Veevoerproducenten hebben geen recht op nadeelcompensatie voor omzetderving door uitkoop veehouderijen

In zijn arrest van 27 januari 2026 heeft het gerechtshof Den Haag geoordeeld dat twee veevoerproducenten geen recht hebben op nadeelcompensatie voor...

Novelle bij de Wet versterking regie volkshuisvesting: aanpassing regeling voorkeursrecht Omgevingswet

Op 13 januari 2026 heeft de regering een novelle bij het wetsvoorstel Wet versterking regie volkshuisvesting (Wvrv) ingediend bij de Tweede Kamer. De novelle...
No posts found
Events

Aankomende online en live events

We delen diepgaande kennis en pragmatische inzichten over actuele onderwerpen in het vakgebied en de maatschappelijke thema's waar we dichtbij staan.

19
mei
2026
Seminar
Zorg & Sociaal domein
Flexibele personeelsinzet in de zorg: van strategie tot werkbare oplossingen

Hoe organiseert u als zorginstelling flexibele personeelsinzet die juridisch en fiscaal klopt? De druk op capaciteit en continuïteit groeit, terwijl de regels rond collegiale uitleen, het contracteren met uitzendbureaus, toelatingsvergunningen en btw meer aandacht vragen. Steeds meer zorginstellingen zoeken duurzame vormen van flexibiliteit, zoals regionale samenwerking, inzet van (buitenlandse) bemiddelings- en uitzendbureaus, vernieuwd werkgeverschap of het vergroten van interne mobiliteit. Tijdens deze kennissessie krijgt u inzicht in de belangrijkste strategische keuzes voor flexibele personeelsinzet, aangevuld met praktijkervaring uit onze multidisciplinaire begeleiding van samenwerkingen in de zorg. 

Arnhem
10:00 - 13:00
21
mei
2026
Seminar
Arbeid & Pensioen
Gelijke beloning onder de loep: bent u er klaar voor?

Nieuwe Europese wetgeving over loontransparantie verplicht werkgevers om beloningsverschillen tussen mannen en vrouwen inzichtelijk te maken, te verklaren én waar nodig aan te pakken. Richtlijn (EU) 2023/970 stelt minimumvereisten ter versterking van de toepassing van het beginsel van gelijke beloning. Lidstaten moeten uiterlijk 7 juni 2026 aan de richtlijn voldoen; Nederland heeft te kennen gegeven te streven naar implementatie per 1 januari 2027. Middels dit seminar delen wij de kennis en handvatten die voor u van belang zijn.

Arnhem
14:00 - 17:00
Liever een inhouse training op maat?

Wij organiseren ook events op maat. Van kleine tot grote groepen, we zorgen voor een inspirerende sessie afgestemd op uw wensen. Informeer naar de mogelijkheden.

Contact opnemen