Bescherming van non-food producten door het modellenrecht

2 september 2020
Productvormgeving kan naast door het auteurs- en merkenrecht, óók door het modellenrecht beschermd worden. Hoe werkt dat?
Joost Becker
Joost Becker
Advocaat - Partner
In dit artikel

Modellenrecht

Het modellenrecht beschermt het uiterlijk van producten. Dit zijn ook vormen van producten, zoals de vormgeving van non-food producten.

Volgens de Modellenverordening gaat het om de verschijningsvorm van een voortbrengsel of een deel ervan’, waarvan omtrek, kleur, materiaal, textuur en ‘de vorm’ expliciet genoemd worden.

Twee vormen van bescherming. De wet biedt twee vormen van bescherming, enerzijds bescherming van korte duur door een niet-ingeschreven model, en anderzijds bescherming van langere duur door een ingeschreven model.

Nieuw en eigen karakter

Een (ingeschreven) model moet nieuw zijn en eigen karakter hebben. Een model wordt als nieuw beschouwd, indien geen identiek model voor het publiek beschikbaar is gesteld. Een model wordt geacht een eigen karakter te hebben, indien de algemene indruk die het bij de geïnformeerde gebruiker wekt, verschilt van de algemene indruk die bij die gebruiker wordt gewekt door oudere modellen, het zgn. vormgevingserfgoed.

Inbreuk op modelrecht

De door een model verleende bescherming omvat elk model dat bij de geïnformeerde gebruiker geen andere algemene indruk wekt.

Een ingeschreven Gemeenschapsmodel verleent aan de houder ervan het uitsluitende recht om het te gebruiken en om derden aan wie hij daartoe geen toestemming heeft gegeven, te beletten het te gebruiken. Onder dit gebruik wordt met name verstaan het vervaardigen, aanbieden, in de handel brengen, invoeren, uitvoeren of gebruiken van een voortbrengsel waarin het model is verwerkt of waarop het is toegepast, alsmede het voor deze doeleinden in voorraad hebben van dat voortbrengsel

Aan een niet-ingeschreven Gemeenschapsmodel is het recht verbonden om namaak aan te vechten.

Praktijkvoorbeeld

Een praktijkvoorbeeld waarin bescherming wordt gevorderd van een modelrecht voor non-food producten betreft een recente kwestie over plantenpotten.

Boven ziet u de plantenpotten van de eisende partij, waarover de rechtbank onlangs oordeelde dat deze beschermd zijn door het modellenrecht. Onder ziet u de afgebeelde plantenpotten vna de gedaagde partij.

De rechter oordeelt dat modelrechtelijke bescherming moet worden aangenomen. Kort gezegd geldt dat het drijvende design van ‘vlokkerigheid’ nog niet eerder voorkomt in het aangevoerde vormgevingserfgoed. Het model van de pot heeft verder ook een afwijkende vorm en kleur.

Inbreuk op het drijvende design van het model wordt ook aangenomen, waarvan de rechtbank ook aanneemt dat de gebruiker van dit soort potten daar op zal letten bij de vergelijking van de algemene indruk.

Conclusie

De conclusie van het voorgaande is dat ook al lijken de producten niet identiek op elkaar en is geen sprake van slaafse nabootsing of namaak, er toch op grond van het modellenrecht kan worden opgetreden tegen productvormgeving met dezelfde algemene indruk.

Joost Becker, advocaat modellenrecht

Gerelateerd

Events

Aankomende online en live events

We delen diepgaande kennis en pragmatische inzichten over actuele onderwerpen in het vakgebied en de maatschappelijke thema's waar we dichtbij staan.

09
april
2026
Seminar
Aanbesteding & Mededinging
Actualiteitenbijeenkomst Aanbestedingsrecht 2026

Het is inmiddels een begrip in aanbestedingsland: de Dirkzwager Actualiteitenbijeenkomst in Nijmegen-Lent. Hopelijk bent u er dit jaar ook (weer) bij op 9 april 2026.

Nijmegen
13:30 - 17:45
21
april
2026
Webinar
Zorg & Sociaal domein
Kwaliteitsregistraties: nieuwe verplichtingen, aandachtspunten en kansen sinds 1 januari 2026

De Wet kwaliteitsregistraties zorg (Wkz) verandert de manier waarop kwaliteitsregistraties in de zorg worden gebruikt om de kwaliteit van zorg te kunnen verbeteren.   Een kwaliteitsregistratie verzamelt patiëntgegevens bij verschillende zorgaanbieders om de kwaliteit van zorg, bijvoorbeeld bij een bepaalde aandoening, te meten en te verbeteren. Deze wet introduceert een wettelijke plicht voor zorgaanbieders om patiëntgegevens aan te leveren aan de kwaliteitsregistratie. Dat biedt kansen: toestemming van de patiënt is niet langer het uitgangspunt, maar vraagt tegelijkertijd om herziening van het interne beleid, waarbij aandacht moet zijn voor de privacyrechtelijke implicaties van de wet (waaronder de inrichting van een opt-out).

Wat betekent dit concreet voor uw organisatie en wat moet u regelen? Onze specialisten geven een compleet en praktisch overzicht van wat de wet verlangt, zodat u weet waar bijsturing nodig is en waar kansen liggen.

Online
10.00 - 11.30
Liever een inhouse training op maat?

Wij organiseren ook events op maat. Van kleine tot grote groepen, we zorgen voor een inspirerende sessie afgestemd op uw wensen. Informeer naar de mogelijkheden.

Contact opnemen