Bodemvervuiling en vastgoedcontracten: de doelomschrijving van het vastgoed

19 april 2024
In geval van verkoop of verhuur van onroerend goed nemen partijen vaak een doelomschrijving op. Zo wordt in de meest gangbare modelovereenkomsten bij woonhuizen opgenomen dat het verkochte geschikt moet zijn voor normaal gebruik als woning. Bij commercieel onroerend goed lopen de omschrijvingen uiteen van bijvoorbeeld industrie tot woningbouw of van agrarisch tot kantoor. Wat misschien kan overkomen als een plichtmatige invuloefening, heeft in de praktijk wel degelijk waarde. Dit geldt helemaal wanneer er sprake is van bodemverontreiniging en de vraag speelt of het verkochte wel geschikt is voor dat omschreven doel. In dat geval is het ook aan te bevelen om zo specifiek mogelijk te zijn. Het belang van deze juiste omschrijving wordt geïllustreerd in een recente zaak van de Rechtbank Den Haag waarin een procedure werd gevoerd over de afgegeven garanties door de verkoper ten aanzien van het gebruik van het verkochte perceel. De rechtbank gaat in op de vraag wat over en weer verwacht mag worden ten aanzien van het normale gebruik van het perceel.
Teun van der Weijden
Teun van der Weijden
Advocaat - Senior
In dit artikel

Casus

In de casus die hier speelt was de situatie als volgt. De gemeente had in 2016 een perceel aan een manegehouder verkocht die deze wilde gaan gebruiken als paardenwei. Voordat dit perceel aan de manegehouder verkocht werd, is het gebruikt als werk- en opslagterrein voor machines en gebruikte (grond)stoffen voor de bouw van een brug. Hierbij werd gebruik gemaakt van Thermisch Gereinigde Grond (hierna: ‘TGG’). In 2017 ontstonden er in heel Nederland het gebruik van TGG, waarna de gemeente onderzoek liet verrichten. Uit dit onderzoek bleek dat (onder andere) in de grond van (een gedeelte van) de paardenweide TGG was aangetroffen.

In de koopovereenkomst stond het volgende ten aanzien van het gebruik opgenomen:

“Artikel 5. Staat van het verkochte – Gebruik

(…)

  1. Het verkochte zal bij de juridische levering de feitelijke eigenschappen bezitten die nodig zijn voor een normaal gebruik als landbouwgrond. De kopende partij is bevoegd het verkochte vóór de juridische levering te inspecteren.
  2. De kopende partij beoogt het verkochte te gebruiken als paardenwei.”

Na de ontdekking van TGG in het perceel stelde de manegehouder de gemeente aansprakelijk voor de geleden schade en beweerde dat het perceel bij verkoop non-conform was vanwege de aanwezigheid van TGG, wat het ongeschikt maakte voor normaal landbouwgrondgebruik. De manegehouder eiste tevens een schadevergoeding van de gemeente, die op haar beurt verweer voerde en afwijzing van de vorderingen van de manegehouder eiste.

Oordeel rechtbank Den Haag

De rechtbank gaat in haar oordeel in op de vraag wat partijen zijn overeengekomen en wat partijen over en weer van elkaar mochten verwachten met betrekking tot de afgegeven garanties. Hierbij is van belang wat de verkoper al dan niet heeft gegarandeerd en of het afgeven van een bepaalde garantie kan leiden tot non-conformiteit in de zin van artikel 7:17 BW. De rechtbank is van mening dat door de gemeente de garantie is afgegeven dat het perceel de eigenschappen bezit voor het normaal gebruik als landbouwgrond én als paardenwei. De rechtbank oordeelt ten aanzien van het beoogde gebruik het volgende:

Dat [eiseres] er duidelijk over was dat zij (uitsluitend) van plan was het perceel als paardenwei te gebruiken, betekent namelijk niet dat zij geen belang heeft bij de gegeven garantie voor normaal gebruik als landbouwgrond. Dat de grond ook voor ander gebruik geschikt zou zijn dan als paardenwei bepaalt namelijk mede de waarde van de grond.” (r.o. 4.4)

Doordat de gemeente ook de garantie had afgegeven voor normaal gebruik als landbouwgrond, dient het perceel aan meer eisen te voldoen (bijvoorbeeld dat het geschikt moet zijn om gewassen op te verbouwen). Omdat de bovenlaag van het perceel niet op alle plaatsen voldeed aan de landbouw/natuur klasse, staat het voor de rechtbank vast dat het perceel niet geschikt is voor normaal gebruik als landbouwgrond. Dit leidt echter niet tot de conclusie dat het hele perceel non-conform is, aangezien dit een relatief beperkt deel van het perceel betreft.

De rechtbank overweegt in haar oordeel dat de gemeente wel is tekortgeschoten in de nakoming van haar verbintenissen uit de koopovereenkomst, omdat niet de gehele bovenlaag van het perceel geschikt is voor het gegarandeerde gebruik.

Als gevolg hiervan verklaart de rechtbank dat de gemeente toerekenbaar is tekortgeschoten en veroordeelt de rechtbank de gemeente om naast het betalen van een schadevergoeding ook binnen één jaar het perceel met TGG te voorzien van een extra bovenlaag grond, zodat dit tenminste de kwaliteit van landbouw/natuur bezit.

Conclusie

Deze uitspraak illustreert het belang om een goede ‘doelomschrijving’ in de huur- of koopovereenkomst op te nemen. Indien de gemeente de beschrijving van normaal landbouwgebruik had beperkt of indien partijen niets hadden vastgelegd over het beoogde gebruik, had het oordeel van de rechtbank wellicht anders kunnen uitvallen en meer in het voordeel van de verkoper kunnen zijn. De doelomschrijving kan daarmee het verschil bepalen bij de vraag of een verkoper of koper moet opdraaien voor de mogelijk verregaande (financiële) gevolgen van bodemverontreiniging.

Heeft u vragen over vastgoedcontracten of de aansprakelijkheid bij bodemverontreiniging? Neem dan gerust contact op.

Gerelateerd

Wanneer is een vergunning vereist bij projectwijziging?

Voor het wijzigen van een project is niet in alle gevallen een nieuwe vergunning vereist. Wanneer een activiteit wordt aangemerkt als gewijzigde voortzetting...

Tussenuitspraak gedoogplicht in de Omgevingswet

De rechtbank Amsterdam heeft in een tussenuitspraak van 4 februari 2026 een interessant oordeel gegeven over de gedoogplichtregeling van artikel 10.11...

Afdeling kritisch op bevoegdheid burgemeester tot verwijdering van online berichten

Op 25 februari 2026 heeft de Afdeling advisering van de Raad van State een negatief advies uitgebracht over het initiatiefwetsvoorstel Wet online aangejaagde...
Afdeling bestuursrechtspraak bekrachtigt onteigeningsbeschikking onder de Omgevingswet in hoger beroep

Raad van State: eerste uitspraak in hoger beroep bekrachtiging onteigeningsbeschikking

Op 4 februari 2026 heeft de Afdeling voor het eerst in hoger beroep uitspraak gedaan in een procedure tot bekrachtiging van een onteigeningsbeschikking onder...

Gerechtshof Den Haag: Veevoerproducenten hebben geen recht op nadeelcompensatie voor omzetderving door uitkoop veehouderijen

In zijn arrest van 27 januari 2026 heeft het gerechtshof Den Haag geoordeeld dat twee veevoerproducenten geen recht hebben op nadeelcompensatie voor...

Novelle bij de Wet versterking regie volkshuisvesting: aanpassing regeling voorkeursrecht Omgevingswet

Op 13 januari 2026 heeft de regering een novelle bij het wetsvoorstel Wet versterking regie volkshuisvesting (Wvrv) ingediend bij de Tweede Kamer. De novelle...
No posts found
Events

Aankomende online en live events

We delen diepgaande kennis en pragmatische inzichten over actuele onderwerpen in het vakgebied en de maatschappelijke thema's waar we dichtbij staan.

21
april
2026
Webinar
Zorg & Sociaal domein
Kwaliteitsregistraties: nieuwe verplichtingen, aandachtspunten en kansen sinds 1 januari 2026

De Wkz verandert de manier waarop kwaliteitsregistraties in de zorg worden gebruikt om de kwaliteit van zorg te kunnen verbeteren. Een kwaliteitsregistratie verzamelt patiëntgegevens bij verschillende zorgaanbieders om de kwaliteit van zorg, bijvoorbeeld bij een bepaalde aandoening, te meten en te verbeteren. Deze wet introduceert een wettelijke plicht voor zorgaanbieders om patiëntgegevens aan te leveren aan de kwaliteitsregistratie. Dat biedt kansen: toestemming van de patiënt is niet langer het uitgangspunt, maar vraagt tegelijkertijd om herziening van het interne beleid, waarbij aandacht moet zijn voor de privacyrechtelijke implicaties van de wet (waaronder de inrichting van een opt-out).

Online
10.00 - 11.30
07
mei
2026
Webinar
Zorg & Sociaal domein
Zorginkoop: onderhandelingsruimte zorgaanbieders & kaders NZa (Zorgverzekeringswet)

Hoeveel ruimte heeft een zorgaanbieder binnen het kader van de Zorgverzekeringswet in de onderhandelingen met een zorgverzekeraar als de tarieven structureel onder druk staan? Welke regels stelt de NZa rond zorginkoop en kunnen zorgverzekeraars worden aangesproken voor het niet-naleven van de regels?

Aan de hand van concrete casus en recent gevoerde procedures geven we niet alleen een update van de laatste regelgeving en jurisprudentie, maar tevens een uniek kijkje achter de schermen.

Online
14.00 - 15.30
Liever een inhouse training op maat?

Wij organiseren ook events op maat. Van kleine tot grote groepen, we zorgen voor een inspirerende sessie afgestemd op uw wensen. Informeer naar de mogelijkheden.

Contact opnemen