Green Deal
De Europese Commissie is druk bezig met de Green Deal. Er komen nog meer regels voor duurzaamheidsclaims. Zo moet ervoor gezorgd worden dat consumenten beter geïnformeerde keuzes kunnen maken, en een actieve rol in de ecologische transitie te spelen.
Milieuclaims en duurzaamheidsclaims
Meer specifiek bevat de Europese Green Deal voorstellen om onjuiste milieuclaims tegen te gaan. Zo tracht de Europese Commissie te waarborgen dat afnemers en consumenten betrouwbare, vergelijkbare en verifieerbare informatie krijgen, zodat zij duurzamere keuzes kunnen maken en het risico op “greenwashing” wordt verkleind.
Kort gezegd betekent dit dat de wet- en regelgeving op het gebied van milieuclaims en duurzaamheidsclaims strenger wordt. Deels wordt dat gedaan door de bestaande regelgeving omtrent oneerlijke handelspraktijken te verruimen omtrent milieuclaims. Deels wordt er nieuwe regelgeving geïntroduceerd voor het toetsen van milieuclaims, waarover u meer kunt lezen in ons artikel over de Green Claims directive (richtlijn groene claims).
Hieronder bespreken we de belangrijkste wijzigingen van de regelgeving omtrent oneerlijke handelspraktijken, en wat dit kan betekenen voor uw onderneming.
Wijziging Richtlijn oneerlijke handelspraktijken
Er komt een nieuw voorstel om de bestaande Richtlijn oneerlijke handelspraktijken te wijzigen. De richtlijn ter versterking van de positie van de consument voor de groene transitie is gericht tegen oneerlijke handelspraktijken die consumenten dusdanig misleiden dat zij geen duurzame consumptiekeuzen (kunnen) maken. Met deze richtlijn worden milieuclaims expliciet onder het bereik van de Richtlijn OHP gebracht.
Op grond van het voorstel wordt als “milieuclaim” aangemerkt: (reclame)boodschappen waarin wordt gesteld dat uw product of onderneming 1) een positief effect of geen effect op het milieu heeft, dan wel 2) minder schadelijk voor het milieu is dan andere producten of ondernemingen, of dit effect in de loop der tijd is verbeterd.
Bepaalde handelspraktijken die duurzame aankopen in de weg kunnen staan, zijn volgens het voorstel niet toegestaan, zoals:
- Praktijken van greenwashing (misleidende milieuclaims, die gebruikt worden om producten aan te prijzen);
- Vroegtijdige veroudering van producten;
- Het gebruik van onbetrouwbare en onduidelijke duurzaamheidskenmerken en -informatiemiddelen.
Oneerlijke praktijken die over milieu gaan, waaronder uitingen, maatschappelijke of milieueffecten, duurzaamheid en repareerbaarheid zijn dus niet langer toegestaan.
De lijst van productkenmerken waarover het publiek niet mag worden misleid wordt ook uitgebreid. Zo wordt onder meer toegevoegd de informatieverplichting omtrent effecten op maatschappelijk en milieugebied, repareerbaarheid en duurzaamheid van het product. Ook misleidend wordt geacht het beweren dat een milieuclaim geldt met betrekking tot toekomstige milieuprestaties zonder duidelijke, objectieve en verifieerbare verplichtingen en doelen, en zonder een onafhankelijk monitoringsysteem.
Vergelijking als duurzaamheidsclaim
Wanneer u een dienst aanbiedt waarmee producten worden vergeleken, via bijvoorbeeld een zogenoemd duurzaamheidsinformatiemiddel, wordt onder andere informatie over de vergelijkings-methode, de producten die met elkaar worden vergeleken en de leveranciers van die producten, alsmede over de maatregelen die van kracht zijn om die informatie actueel te houden, als essentieel beschouwd. Dit moet aldus gemeld worden.
Zwarte lijst
Belangrijk op te merken is verder dat er een paar praktijken worden toegevoegd aan de lijst met handelspraktijken die onder alle omstandigheden oneerlijk zijn, waaronder:
- Het weergeven van een duurzaamheidskeurmerk dat niet op een certificeringsregeling is gebaseerd of niet door overheidsinstanties is ingesteld;
- Beweren dat een generieke milieuclaim geldt waarvoor uw onderneming geen erkende voortreffelijke milieuprestaties (zie ook hierna) kan aantonen die relevant zijn voor de claim;
- Beweren dat een milieuclaim geldt voor het volledige product terwijl de claim in feite slechts op een bepaald aspect van het product betrekking heeft;
- Wettelijk opgelegde vereisten die in gelden voor de betreffende productcategorie voorstellen als zijnde een onderscheidend kenmerk van het aanbod van uw onderneming.
Generieke milieuclaims
Voorbeelden van generieke milieuclaims zijn ‘milieuvriendelijk’, ‘eco’, ‘groen’, ‘ecologisch’, ‘klimaatvriendelijk’, ‘CO2-neutraal’, ‘klimaatneutraal’, ‘biologisch afbreekbaar’ etc. die de indruk of suggestie van voortreffelijke milieuprestaties wekken. Generieke milieuclaims zijn op grond van het voorstel verboden wanneer voortreffelijke milieuprestaties niet kunnen worden aangetoond, of de specificatie van de claim niet in duidelijke en in het oog springende bewoordingen via hetzelfde (dus de reclameboodschap, de website, op social media, op de verpakking van het product, et cetera) wordt vermeld.
Het wordt dus van groot belang om generieke milieuclaims te specificeren én aan te tonen. Een voorbeeld: de claim ‘biologisch afbreekbaar’ met betrekking tot een product zaal een generieke claim zijn die onder het verbod valt, terwijl de claim ‘de verpakking is door thuiscompostering in één maand biologisch afbreekbaar’ een specifieke claim zou zijn, die niet onder dit verbod valt.
Hoe nu verder?
Samenvattend voegt deze richtlijn diverse bepalingen toe aan de richtlijn oneerlijke handelspraktijken en de richtlijn consumentenrechten om zo het bereik van die richtlijnen uit te breiden naar milieu- en duurzaamheidsclaims. De regelgeving wordt strenger. Let wel, dit is niet de enige uitbreiding die eraan zit te komen.
Benieuwd naar de reeds bestaande regelgeving omtrent misleidende mededelingen? Lees meer over het juridisch kader t.a.v. oneerlijke handelspraktijken en de Wet oneerlijke handelspraktijken.
Green Claims Directive en Code voor Duurzaamheidsreclame
Op het gebied van duurzaamheidsclaims komen er nog meer – verstrekkende – regels aan. Lees er meer over in dit artikel over de Green Claims Directive (richtlijn groene claims).
Verder is in Nederland sinds 1 februari 2023 de Code voor Duurzaamheidsreclame (CDR) van toepassing die de milieu reclamecode heeft vervangen. Benieuwd wat dit betekent voor ondernemingen? Lees meer in dit artikel over de Code voor Duurzaamheidsreclame.
Update 26.03.2024: de richtlijn is in werking getreden
Op 26 maart 2024 is de richtlijn ter versterking van de positie van de consument voor de groene transitie in werking getreden. De richtlijn moet uiterlijk op 27 maart 2026 in Nederland zijn geïmplementeerd.
Gerelateerd
Intellectueel Eigendom
