Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza): betrokkenen (2)

6 juli 2020
Op 1 januari 2022 treden de Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza) en de Aanpassingswet Wet toetreding zorgaanbieders (AWtza) in werking. De Wtza introduceert een meldplicht voor nieuwe en bestaande zorgaanbieders, een vernieuwde vergunningsprocedure en stelt eisen aan de bestuursstructuur (onafhankelijke interne toezichthouder). De rechtsgevolgen die voortvloeien uit de invoering van de Wtza en de als gevolg daarvan noodzakelijke technische overgangsregelingen zijn geregeld in de AWtza.
Marieke van Dongen
Marieke van Dongen
Advocaat - Partner
In dit artikel

In dit blog van de blogreeks over de Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza) en de Aanpassingswet Wet toetreding zorgaanbieders (AWtza) gaan wij in op de betrokkenen (meldingsplichtige zorgaanbieders, meldingsplichtige jeugdhulpaanbieders, vergunningplichtige instellingen, CIBG, IGJ en de NZa).

Meldingsplichtige zorgaanbieders

De meldplicht geldt voor nieuwe en bestaande zorgaanbieders die zorg als bedoeld bij of krachtens de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) willen gaan verlenen of laten verlenen (art. 2 lid 1 Wtza). De Wkkgz verstaat onder zorg: (i) Wlz-zorg, (ii) Zvw-zorg en (iii) andere zorg (zijnde handelingen op het gebied van de individuele gezondheidszorg als bedoeld in de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg, niet zijnde Wlz-zorg of Zvw-zorg, alsmede handelingen met een ander doel dan het bevorderen of bewaken van de gezondheid van de cliënt). Onder zorgaanbieders worden verstaan instellingen en solistisch werkende zorgverleners. Een instelling is een rechtspersoon die bedrijfsmatig zorg verleent of doet verlenen, een organisatorisch verband van natuurlijke personen die bedrijfsmatig zorg verlenen of doen verlenen, of een natuurlijk persoon die bedrijfsmatig zorg doet verlenen. Een solistisch werkende zorgverlener is een zorgverlener die, anders dan in dienst of onmiddellijk of middellijk in opdracht van een instelling, beroepsmatig zorg verleent.

Ook onderaannemers vallen onder de reikwijdte van de meldplicht.

In het Uitvoeringsbesluit Wtza wordt voor een aantal categorieën zorgaanbieders een uitzondering gemaakt op de meldplicht.

Meldingsplichtige jeugdhulpaanbieders

Via een wijziging van de Jeugdwet gaat de meldplicht ook gelden voor nieuwe en bestaande jeugdhulpaanbieders die jeugdhulp als bedoeld in de Jeugdwet willen gaan verlenen of laten verlenen.

De categorieën van (nieuwe en bestaande) jeugdhulpaanbieders die zijn uitgezonderd van de meldplicht in de Jeugdwet, worden geregeld in het (nieuwe) Besluit Jeugdwet.

Vergunningplichtige instellingen

Onder de Wtza dienen twee categorieën zorginstellingen te beschikken over een vergunning, namelijk (i) instellingen die medisch specialistische zorg verlenen of doen verlenen (ongeacht of het verzekerde dan wel onverzekerde zorg betreft en ongeacht hun omvang), en (ii) instellingen die met meer dan tien zorgverleners zorg of een andere dienst als omschreven bij of krachtens de Wlz of de Zvw verlenen of doen verlenen. Bij deze laatste categorie instellingen is voor een grens van meer dan tien zorgverleners gekozen omdat het belang van goede governance voor de kwaliteit van zorg een grotere rol speelt bij grotere zorginstellingen, bijvoorbeeld omdat in die instellingen beslissingsbevoegdheden op grotere afstand van het daadwerkelijke zorgverleningsproces staan. Daarbij is ook rekening gehouden met de administratieve lasten voor kleine instellingen en met de uitvoeringslasten.

Tijdens de plenaire behandeling van het wetsvoorstel is een amendement (amendement-Bergkamp c.s.) aangenomen dat het mogelijk maakt om de vergunningplicht bij algemene maatregel van bestuur uit te breiden zodat in een bepaalde (risico)zorgsector de vergunningplicht ook geldt indien geen sprake is van medisch specialistische zorgverlening en/of er door tien of minder zorgverleners Zvw-zorg of Wlz-zorg wordt verleend.

In het Uitvoeringsbesluit Wtza wordt voor een aantal categorieën instellingen een uitzondering gemaakt op de vergunningplicht.

CIBG

Onder de Wtza is het Centraal Informatiepunt Beroepen Gezondheidszorg (CIBG) belast met het verwerken van aanvragen voor een Wtza-vergunning en het beheren en onderhouden van de digitale portal via welke de meldingen door nieuwe zorgaanbieders worden gedaan.

NZa

Op dit moment is de Inspectie gezondheidszorg en jeugd (IGJ) op grond van de Wtzi belast met het toezicht op een transparante financiële bedrijfsvoering, het verbod van winstoogmerk en de publicatie van de jaarverantwoording. Omdat de expertise van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) ligt op het terrein van financieel-administratieve en bedrijfseconomische processen wordt het toezicht hierop overgeheveld naar de NZa.

IGJ

De IGJ blijft net als nu toezicht houden op het primaire proces van zorgverlening. Op basis van de melding kan de IGJ de risico’s analyseren en besluiten tot een bezoek in het kader van het toezicht.

Gerelateerde Wtza-artikelen

Aanleiding en doel (1)

Meldplicht (3)

Vergunningplicht (4)

Toezicht en handhaving (5)

Overgangsregeling (6)

AWtza (7)

Bestuursstructuur (8)

Uitvoeringsbesluit Wtza en Uitvoeringsregeling Wtza (9)

Inwerkingtreding Wtza

Bent u klaar voor de Wtza?

Termijn meldplicht verstrijkt bijna!

Zijn uw statuten al Wtza-proof?

Beschikt u al over een Wtza-vergunning

Huisartsen, tandartsen en paramedici

Onderaannemers

Apotheken

MSB

Pgb

Abortusklinieken

Justitiële inrichtingen en instellingen voor forensische zorg

Aanpassing statuten

Onderaannemers, pgb-aanbieders, aanbieders van onverzekerde zorg, eerstelijns zorgaanbieders opgelet: vraag tijdig een Wtza-vergunning aan!

Let op: deadline aanvragen Wtza-vergunning verstrijkt bijna!

Contact

Heeft u vragen over de Wtza? Neemt u dan gerust contact op met Marieke van Dongen, Charlotte Perquin-Deelen of een van onze andere specialisten van de sectie Gezondheidszorg. Wij helpen u graag verder.

Gerelateerd

jurisprudentie participatiewet

Jurisprudentie Participatiewet: belangrijkste uitspraken van februari 2026

Bekijk een overzicht van belangrijke juridische uitspraken binnen het sociaal domein die voor de participatiewet in februari 2026 zijn gepubliceerd. Iedere...
Jeugdwet en Wmo 2015: belangrijke juridische uitspraken

Jeugdwet en Wmo 2015: belangrijkste jurisprudentie van februari 2026

Bekijk een overzicht van belangrijke juridische uitspraken binnen het sociaal domein die voor de Jeugdwet en de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo)...
Escalatie bij bestuurlijke impasse: kort geding of enquêteprocedure?

Escalatie bij bestuurlijke impasse: kort geding of enquêteprocedure?

Bestuurlijke conflicten in samenwerkingsverbanden met een 50/50-verhouding kunnen snel escaleren. Zeker wanneer bestuurders gezamenlijk bevoegd zijn en de...
De nieuwe Governancecode Sociaal Werk 2025

De nieuwe Governancecode Sociaal Werk 2025

Sociaal Werk Nederland heeft samen met Verdiwel en de NVTZ de Governancecode Sociaal Werk uit 2016 herzien. De nieuwe Governancecode Sociaal Werk 2025 sluit...
Wmo, Jeugdwet en Participatiewet 2025

Jeugdwet, Wmo 2015 en Participatiewet: belangrijkste jurisprudentie van december 2025

Bekijk een overzicht van belangrijke juridische uitspraken binnen het sociaal domein die voor de Jeudgwet, de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo) en...

Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg | Blog 6: Centrale toezichthoudende rol NZa

Naar aanleiding van geconstateerde structurele knelpunten in de jeugdhulp en jeugdzorg is de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg ingediend en 7 oktober...
No posts found
Events

Aankomende online en live events

We delen diepgaande kennis en pragmatische inzichten over actuele onderwerpen in het vakgebied en de maatschappelijke thema's waar we dichtbij staan.

09
april
2026
Seminar
Aanbesteding & Mededinging
Actualiteitenbijeenkomst Aanbestedingsrecht 2026

Het is inmiddels een begrip in aanbestedingsland: de Dirkzwager Actualiteitenbijeenkomst in Nijmegen-Lent. Hopelijk bent u er dit jaar ook (weer) bij op 9 april 2026.

Nijmegen
13:30 - 17:45
21
april
2026
Webinar
Zorg & Sociaal domein
Kwaliteitsregistraties: nieuwe verplichtingen, aandachtspunten en kansen sinds 1 januari 2026

De Wet kwaliteitsregistraties zorg (Wkz) verandert de manier waarop kwaliteitsregistraties in de zorg worden gebruikt om de kwaliteit van zorg te kunnen verbeteren.   Een kwaliteitsregistratie verzamelt patiëntgegevens bij verschillende zorgaanbieders om de kwaliteit van zorg, bijvoorbeeld bij een bepaalde aandoening, te meten en te verbeteren. Deze wet introduceert een wettelijke plicht voor zorgaanbieders om patiëntgegevens aan te leveren aan de kwaliteitsregistratie. Dat biedt kansen: toestemming van de patiënt is niet langer het uitgangspunt, maar vraagt tegelijkertijd om herziening van het interne beleid, waarbij aandacht moet zijn voor de privacyrechtelijke implicaties van de wet (waaronder de inrichting van een opt-out).

Wat betekent dit concreet voor uw organisatie en wat moet u regelen? Onze specialisten geven een compleet en praktisch overzicht van wat de wet verlangt, zodat u weet waar bijsturing nodig is en waar kansen liggen.

Online
10.00 - 11.30
Liever een inhouse training op maat?

Wij organiseren ook events op maat. Van kleine tot grote groepen, we zorgen voor een inspirerende sessie afgestemd op uw wensen. Informeer naar de mogelijkheden.

Contact opnemen