Bent u klaar voor de Wtza?

3 oktober 2021
Op 1 januari 2022 treden de Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza) en de Aanpassingswet Toetreding zorgaanbieders (AWtza) in werking. De Wtza introduceert een meldplicht voor nieuwe en bestaande zorgaanbieders, een vernieuwde vergunningenprocedure en stelt eisen aan de bestuursstructuur van vergunningplichtige instellingen. De rechtsgevolgen die voortvloeien uit de invoering van de Wtza en de als gevolg daarvan noodzakelijke technische overgangsregelingen worden geregeld in de AWtza. In dit artikel worden de belangrijkste veranderingen besproken die de Wtza met zich brengt voor zorgaanbieders.
Marieke van Dongen
Marieke van Dongen
Advocaat - Partner
In dit artikel

Meldplicht

De Wtza introduceert in de eerste plaats een meldplicht voor alle nieuwe zorgaanbieders die na 1 januari 2022 starten met het verlenen van zorg. Doel van de meldplicht is nieuwe zorgaanbieders in beeld brengen bij de Inspectie voor Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en hen beter bewust maken van de eisen waaraan de zorgverlening moet voldoen en hun verantwoordelijkheid daarvoor.

Nieuwe zorgaanbieders moeten zich vanaf 1 januari 2022 via de website https://www.toetredingzorgaanbieders.nl melden bij het CIBG. De melding wordt vervolgens doorgestuurd naar de IGJ. De melding moet worden gedaan binnen drie maanden vóór de start van de zorgverlening. De meldplicht geldt ook voor bestaande zorgaanbieders die nog niet bekend zijn bij de IGJ (zij moeten zich vóór 1 juli 2022 melden). Ook (nieuwe en bestaande) onderaannemers vallen onder de meldplicht.

Het Uitvoeringsbesluit Wtza zondert een aantal categorieën zorgaanbieders uit van de meldplicht.

De IGJ kan een boete opleggen van maximaal € 21.750,- aan zorgaanbieders die starten met het verlenen van zorg voordat zij zich hebben gemeld bij het CIBG respectievelijk aan bestaande zorgaanbieders die niet vóór 1 juli 2022 aan de meldplicht hebben voldaan.

Vergunning

De Wtza voorziet daarnaast in een vernieuwde vergunningenprocedure die de huidige toelatingensystematiek van de Wet toelating zorginstellingen (Wtzi) vervangt.

De vergunningplicht geldt voor:

  1. Instellingen die medisch specialistische zorg verlenen of doen verlenen.
  2. Instellingen die met meer dan tien zorgverleners zorg of een andere dienst als omschreven bij of krachtens de Wet langdurige zorg (Wlz) of de Zorgverzekeringswet (Zvw) verlenen of doen verlenen.

Het Uitvoeringsbesluit Wtza zondert een aantal categorieën instellingen uit van de vergunningplicht.

De vergunningplicht geldt niet voor onderaannemers, tenzij de hoofdaannemer een zogenaamde «lege huls» is. Een «lege huls» is een instelling die zelf geen enkele zorg verleent maar alle zorg heeft uitbesteed.

De toetredingsvergunning moet worden aangevraagd bij het CIBG via de website https://www.toetredingzorgaanbieders.nl. Het aanvragen van een toetredingsvergunning kost € 725,-.

Nieuwe instellingen die na 1 januari 2022 starten met het verlenen van zorg dienen de toetredingsvergunning aan te vragen vóór aanvang van de zorgverlening. Bestaande instellingen die op 1 januari 2022 over een door het CIBG afgegeven Wtzi-toelating beschikken en vergunningplichtig worden, hoeven niets te doen: hun Wtzi-toelating wordt van rechtswege omgezet in een toetredingsvergunning. Bestaande instellingen die nu niet vallen onder de reikwijdte van de Wtzi dan wel die van rechtswege zijn toegelaten, en die onder de Wtza vergunningplichtig worden, moeten vóór 1 januari 2024 een toetredingsvergunning aanvragen. Instellingen die Zvw/Wlz-zorg verlenen of doen verlenen en na 1 januari 2022 de drempel van meer dan tien zorgverleners overschrijden en daardoor vergunningplichtig worden, moeten binnen zes maanden na die overschrijding een toetredingsvergunning aanvragen.

Wordt door een nieuwe vergunningplichtige instelling gestart met het verlenen van zorg voordat een toetredingsvergunning is afgegeven of vraagt een bestaande vergunningplichtige instelling niet tijdig een toetredingsvergunning aan, dan kan de IGJ een last onder dwangsom opleggen. Daarnaast kan de IGJ een boete opleggen van max € 87.000,-.

Bestuursstructuur

De Wtza verplicht vergunningplichtige instellingen tot het instellen van een onafhankelijke interne toezichthouder die toezicht houdt op het beleid van de dagelijkse of algemene leiding van de instelling en de algemene gang van zaken binnen de instelling en die de dagelijkse of algemene leiding met raad ter zijde staat.

Een aantal categorieën vergunningplichtige instellingen is uitgezonderd van de eis van een interne toezichthouder. Deze uitzonderingen zijn opgenomen in het Uitvoeringsbesluit Wtza.

De eisen omtrent de bestuursstructuur gelden ook voor vergunningplichtige onderaannemers van een zogenaamde «lege huls» (tenzij de onderaannemer een instelling is die door het Uitvoeringsbesluit Wtza wordt uitgezonderd van de eisen omtrent de bestuursstructuur).

Het Uitvoeringsbesluit Wtza versterkt de positie van het onafhankelijk intern toezicht door nadere regels te stellen die betrekking hebben op de omvang van de interne toezichthouder (ten minste drie natuurlijke personen), de maximale zittingsperiode van de leden van de interne toezichthouder (ten hoogste acht jaar), onverenigbare functies, de richtsnoer bij de taakvervulling, de profielschets en de informatieverschaffing aan de interne toezichthouder door de instelling.

Instellingen die een rechtspersoon zijn (anders dan een kerkgenootschap zonder statuten) dienen in hun statuten vast te leggen op welke wijze zij voldoen aan de eisen omtrent de bestuursstructuur die worden gesteld in de Wtza en in het Uitvoeringsbesluit Wtza.

Gerelateerde Wtza-artikelen

Aanleiding en doel (1)

Betrokkenen (2)

Meldplicht (3)

Vergunningplicht (4)

Toezicht en handhaving (5)

Overgangsregeling (6)

AWtza (7)

Bestuursstructuur (8)

Uitvoeringsbesluit Wtza en Uitvoeringsregeling Wtza (9)

Inwerkingtreding Wtza

Termijn meldplicht verstrijkt bijna!

Zijn uw statuten al Wtza-proof?

Beschikt u al over een Wtza-vergunning

Huisartsen, tandartsen en paramedici

Onderaannemers

Apotheken

MSB

Pgb

Abortusklinieken

Justitiële inrichtingen en instellingen voor forensische zorg

Aanpassing statuten

Onderaannemers, pgb-aanbieders, aanbieders van onverzekerde zorg, eerstelijns zorgaanbieders opgelet: vraag tijdig een Wtza-vergunning aan!

Let op: deadline aanvragen Wtza-vergunning verstrijkt bijna!

Contact

Heeft u vragen over de Wtza? Neemt u dan gerust contact met ons op. Wij helpen u graag verder.

Gerelateerd

jurisprudentie participatiewet

Jurisprudentie Participatiewet: belangrijkste uitspraken van maart 2026

Bekijk een overzicht van belangrijke juridische uitspraken binnen het sociaal domein die voor de Participatiewet in maart 2026 zijn gepubliceerd. Iedere zaak...
Jeugdwet en Wmo 2015: belangrijke juridische uitspraken

Jeugdwet en Wmo 2015: belangrijkste jurisprudentie van maart 2026

Bekijk een overzicht van belangrijke juridische uitspraken binnen het sociaal domein die voor de Jeugdwet en de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo)...
Tekort aan zorgpersoneel: is een regionale flexpool de oplossing?

Tekort aan zorgpersoneel: is een regionale flexpool de oplossing?

Het aanhoudende tekort aan zorgpersoneel zetten de continuïteit en kwaliteit van de zorgverlening structureel onder druk. Tegelijkertijd is het speelveld...
Btw-koepelvrijstelling: kansen voor samenwerkingsverbanden

Btw-koepelvrijstelling: kansen voor samenwerkingsverbanden

Samenwerking tussen (semi)publieke organisaties, zoals zorg- en onderwijsinstellingen, neemt toe. Binnen de zorgsector zien we meer en meer regionale...
Publiek-private samenwerking: 4 aandachtspunten voor gemeenten en zorgorganisaties

Publiek-private samenwerking: 4 aandachtspunten voor gemeenten en zorgorganisaties

De zorgvraag in Nederland groeit, terwijl de beschikbare capaciteit onder druk staat. Stijgende kosten, personeelstekorten en toenemende complexiteit van...
Samenwerking binnen en met de eerstelijnszorg: aandachtspunten vanuit gezondheidsrecht en privacyrecht

Samenwerking binnen en met de eerstelijnszorg: aandachtspunten vanuit gezondheidsrecht en privacyrecht

De zorgvraag neemt toe en wordt complexer, terwijl personeel en middelen niet altijd voorhanden zijn. Samenwerking binnen en met de eerstelijnszorg is mede...
No posts found
Events

Aankomende online en live events

We delen diepgaande kennis en pragmatische inzichten over actuele onderwerpen in het vakgebied en de maatschappelijke thema's waar we dichtbij staan.

19
mei
2026
Seminar
Zorg & Sociaal domein
Flexibele personeelsinzet in de zorg: van strategie tot werkbare oplossingen

Hoe organiseert u als zorginstelling flexibele personeelsinzet die juridisch en fiscaal klopt? De druk op capaciteit en continuïteit groeit, terwijl de regels rond collegiale uitleen, het contracteren met uitzendbureaus, toelatingsvergunningen en btw meer aandacht vragen. Steeds meer zorginstellingen zoeken duurzame vormen van flexibiliteit, zoals regionale samenwerking, inzet van (buitenlandse) bemiddelings- en uitzendbureaus, vernieuwd werkgeverschap of het vergroten van interne mobiliteit. Tijdens deze kennissessie krijgt u inzicht in de belangrijkste strategische keuzes voor flexibele personeelsinzet, aangevuld met praktijkervaring uit onze multidisciplinaire begeleiding van samenwerkingen in de zorg. 

Arnhem
10:00 - 13:00
21
mei
2026
Seminar
Arbeid & Pensioen
Gelijke beloning onder de loep: bent u er klaar voor?

Nieuwe Europese wetgeving over loontransparantie verplicht werkgevers om beloningsverschillen tussen mannen en vrouwen inzichtelijk te maken, te verklaren én waar nodig aan te pakken. Richtlijn (EU) 2023/970 stelt minimumvereisten ter versterking van de toepassing van het beginsel van gelijke beloning. Lidstaten moeten uiterlijk 7 juni 2026 aan de richtlijn voldoen; Nederland heeft te kennen gegeven te streven naar implementatie per 1 januari 2027. Middels dit seminar delen wij de kennis en handvatten die voor u van belang zijn.

Arnhem
14:00 - 17:00
Liever een inhouse training op maat?

Wij organiseren ook events op maat. Van kleine tot grote groepen, we zorgen voor een inspirerende sessie afgestemd op uw wensen. Informeer naar de mogelijkheden.

Contact opnemen