Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza): justitiële inrichtingen en instellingen voor forensische zorg

9 juli 2023
Op 1 januari 2022 zijn de Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza), de Aanpassingswet Toetreding zorgaanbieders (AWtza), het Uitvoeringsbesluit Wtza (UbWtza) en de Uitvoeringsregeling Wtza (UrWtza) in werking getreden. De Wtza introduceert een meldplicht voor nieuwe en bestaande zorgaanbieders, een vernieuwde vergunningenprocedure die de toelatingensystematiek van de WTZi vervangt en stelt eisen aan de bestuursstructuur van vergunningplichtige instellingen (onafhankelijke interne toezichthouder). In dit blog wordt ingegaan op de gevolgen van de Wtza voor justitiële inrichtingen en instellingen voor forensische zorg.
Marieke van Dongen
Marieke van Dongen
Advocaat - Partner
In dit artikel

Meldplicht zorgaanbieders

De meldplicht geldt voor «zorgaanbieders». Hieronder verstaat de Wtza instellingen[1] en solistisch werkende zorgverleners die zorg als bedoeld bij of krachtens de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) verlenen of laten verlenen (dit betreft Wlz-zorg, Zvw-zorg en andere zorg).

Penitentiaire inrichtingen, rijksinstellingen voor forensische zorg, justitiële jeugdinrichtingen, private instellingen voor forensische zorg, aangewezen voor TBS, en particuliere justitiële jeugdinrichtingen worden door het UbWtza uitgesloten van de meldplicht van de Wtza omdat bekend is waar deze inrichtingen en instellingen zich bevinden. Een meldplicht wordt daarom niet zinvol geacht.

Vergunning

Onder de Wtza geldt er een vergunningplicht voor:

  1. Instellingen die medisch specialistische zorg verlenen of doen verlenen.
  2. Instellingen die met meer dan tien zorgverleners zorg of een andere dienst als omschreven bij of krachtens de Wlz of de Zvw verlenen of doen verlenen.

Het UbWtza zondert penitentiaire inrichtingen, rijksinstellingen voor forensische zorg en justitiële jeugdinrichtingen uit van de vergunningplicht. Deze instellingen ressorteren rechtstreeks onder de Minister van Justitie en Veiligheid en maken deel uit van de Dienst Justitiële Inrichtingen. De vergunningplicht geldt wél voor private instellingen voor forensische zorg, aangewezen voor TBS, en particuliere justitiële jeugdinrichtingen, omdat dit private rechtspersonen zijn die niet onder de Minister van Justitie en Veiligheid ressorteren.

Onafhankelijke interne toezichthouder

De Wtza verplicht vergunningplichtige instellingen tot het instellen van een onafhankelijke interne toezichthouder die toezicht houdt op het beleid van de dagelijkse of algemene leiding van de instelling en de algemene gang van zaken binnen de instelling. In het UbWtza zijn de wettelijke eisen die de Wtza introduceert voor de bestuursstructuur van een vergunningplichtige instelling nader uitgewerkt. Via de UrWtza dienen vrijwel al deze bepalingen te worden vastgelegd in de statuten van de instelling.

Private instellingen voor forensische zorg, aangewezen voor TBS, en particuliere justitiële jeugdinrichtingen worden door het UbWtza uitgezonderd van de eisen met betrekking tot het intern onafhankelijk toezicht, omdat de Minister van Justitie en Veiligheid bevoegdheden heeft ten aanzien van de governance. Omdat de door de Wtza en het UbWtza gestelde eisen met betrekking tot de bestuursstructuur gekoppeld zijn aan de vergunningplicht, gelden deze eisen ook niet voor penitentiaire inrichtingen, rijksinstellingen voor forensische zorg en justitiële jeugdinrichtingen.

Contact

Wilt u weten of uw instelling vergunningplichtig is, een toezichthoudend orgaan moet hebben of heeft u andere vragen over de Wtza? Neemt u dan gerust contact op met Marieke van Dongen of Charlotte Perquin-Deelen. Wij helpen u graag verder.

Blogreeks en o-book

Voor een uitgebreide uiteenzetting over de Wtza, de AWtza, het UbWtza en de UrWtza en de veranderingen die deze nieuwe wet- en regelgeving met zich brengen voor zorgaanbieders, verwijzen wij naar onze blogreeks over de Wtza en de AWtza en het o-book “De Wet toetreding zorgaanbieders: wat gaat er veranderen?”.

Artikelen blogreeks Wtza en AWtza:

Aanleiding en doel (1)

Betrokkenen (2)

Meldplicht (3)

Vergunningplicht (4)

Toezicht en handhaving (5)

Overgangsregeling (6)

AWtza (7)

Bestuursstructuur (8)

Uitvoeringsbesluit Wtza en Uitvoeringsregeling Wtza (9)

Inwerkingtreding Wtza

Bent u klaar voor de Wtza?

Termijn meldplicht verstrijkt bijna!

Zijn uw statuten al Wtza-proof?

Beschikt u al over een Wtza-vergunning?

Onderaannemers

Huisartsen, tandartsen en paramedici

Apotheken

MSB

pgb

Abortusklinieken

Aanpassing statuten

Onderaannemers, pgb-aanbieders, aanbieders van onverzekerde zorg, eerstelijns zorgaanbieders opgelet: vraag tijdig een Wtza-vergunning aan!

Let op: deadline aanvragen Wtza-vergunning verstrijkt bijna!

Gerelateerd

jurisprudentie participatiewet

Jurisprudentie Participatiewet: belangrijkste uitspraken van maart 2026

Bekijk een overzicht van belangrijke juridische uitspraken binnen het sociaal domein die voor de Participatiewet in maart 2026 zijn gepubliceerd. Iedere zaak...
Jeugdwet en Wmo 2015: belangrijke juridische uitspraken

Jeugdwet en Wmo 2015: belangrijkste jurisprudentie van maart 2026

Bekijk een overzicht van belangrijke juridische uitspraken binnen het sociaal domein die voor de Jeugdwet en de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo)...
Tekort aan zorgpersoneel: is een regionale flexpool de oplossing?

Tekort aan zorgpersoneel: is een regionale flexpool de oplossing?

Het aanhoudende tekort aan zorgpersoneel zetten de continuïteit en kwaliteit van de zorgverlening structureel onder druk. Tegelijkertijd is het speelveld...
Btw-koepelvrijstelling: kansen voor samenwerkingsverbanden

Btw-koepelvrijstelling: kansen voor samenwerkingsverbanden

Samenwerking tussen (semi)publieke organisaties, zoals zorg- en onderwijsinstellingen, neemt toe. Binnen de zorgsector zien we meer en meer regionale...
Publiek-private samenwerking: 4 aandachtspunten voor gemeenten en zorgorganisaties

Publiek-private samenwerking: 4 aandachtspunten voor gemeenten en zorgorganisaties

De zorgvraag in Nederland groeit, terwijl de beschikbare capaciteit onder druk staat. Stijgende kosten, personeelstekorten en toenemende complexiteit van...
Samenwerking binnen en met de eerstelijnszorg: aandachtspunten vanuit gezondheidsrecht en privacyrecht

Samenwerking binnen en met de eerstelijnszorg: aandachtspunten vanuit gezondheidsrecht en privacyrecht

De zorgvraag neemt toe en wordt complexer, terwijl personeel en middelen niet altijd voorhanden zijn. Samenwerking binnen en met de eerstelijnszorg is mede...
No posts found
Events

Aankomende online en live events

We delen diepgaande kennis en pragmatische inzichten over actuele onderwerpen in het vakgebied en de maatschappelijke thema's waar we dichtbij staan.

07
mei
2026
Webinar
Zorg & Sociaal domein
Zorginkoop: onderhandelingsruimte zorgaanbieders & kaders NZa (Zorgverzekeringswet)

Hoeveel ruimte heeft een zorgaanbieder binnen het kader van de Zorgverzekeringswet in de onderhandelingen met een zorgverzekeraar als de tarieven structureel onder druk staan? Welke regels stelt de NZa rond zorginkoop en kunnen zorgverzekeraars worden aangesproken voor het niet-naleven van de regels?

Aan de hand van concrete casus en recent gevoerde procedures geven we niet alleen een update van de laatste regelgeving en jurisprudentie, maar tevens een uniek kijkje achter de schermen.

Online
14.00 - 15.30
19
mei
2026
Seminar
Zorg & Sociaal domein
Flexibele personeelsinzet in de zorg: van strategie tot werkbare oplossingen

Hoe organiseert u als zorginstelling flexibele personeelsinzet die juridisch en fiscaal klopt? De druk op capaciteit en continuïteit groeit, terwijl de regels rond collegiale uitleen, het contracteren met uitzendbureaus, toelatingsvergunningen en btw meer aandacht vragen. Steeds meer zorginstellingen zoeken duurzame vormen van flexibiliteit, zoals regionale samenwerking, inzet van (buitenlandse) bemiddelings- en uitzendbureaus, vernieuwd werkgeverschap of het vergroten van interne mobiliteit. Tijdens deze kennissessie krijgt u inzicht in de belangrijkste strategische keuzes voor flexibele personeelsinzet, aangevuld met praktijkervaring uit onze multidisciplinaire begeleiding van samenwerkingen in de zorg. 

Arnhem
10:00 - 13:00
Liever een inhouse training op maat?

Wij organiseren ook events op maat. Van kleine tot grote groepen, we zorgen voor een inspirerende sessie afgestemd op uw wensen. Informeer naar de mogelijkheden.

Contact opnemen