De ontwikkelingen rond het coronavirus, COVID-19, gaan razendsnel. In ons kennisportal over het coronavirus vindt u onze juridische artikelen en andere relevante content. Bekijk het kennisportal

  1. Home
  2. Kennis
  3. Artikelen
  4. Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza): toezicht en handhaving (5)

Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza): toezicht en handhaving (5)

Naar verwachting zullen op 1 juli 2021 de Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza) en de Aanpassingswet Wet toetreding zorgaanbieders (Awtza) in werking treden. De Wtza introduceert een meldplicht voor alle nieuwe zorgaanbieders en een vernieuwde vergunningsprocedure voor een specifieke categorie instellingen. In dit blog gaan wij nader in op het toezicht en handhaving op en bij zorginstellingen onder de Wtza.
Auteur artikel Charlotte Perquin-Deelen
Gepubliceerd 03 augustus 2020
Laatst gewijzigd 22 september 2020
Leestijd 

De komende periode zullen wij korte blogs op deze kennispagina publiceren over de Wet toetreding zorgaanbieders (Wtza) en de Aanpassingswet toetreding zorgaanbieders (Awtza). In dit vijfde blog gaan wij in op de toezicht en handhaving. 

Toezicht

Een van de belangrijkste doelen van de Wtza is om het (risico)toezicht bij en op zorginstellingen effectiever vorm te geven (zie hierover meer uitgebreid het eerste blog in deze reeks). De Wtza brengt daartoe verandering aan in het externe toezicht en de handhaving door de Inspectie gezondheidszorg en jeugd (IGJ), en het interne toezicht bij zorginstellingen. Het interne toezicht wordt nader uitgewerkt in het Uitvoeringsbesluit Wtza, dat tot 21 juli 2020 ter consultatie ligt. Zodra het Uitvoeringsbesluit Wtza finaal is, updaten wij u over de inrichting van het interne toezicht onder de Wtza. In dit blog beperken wij ons dan ook tot het externe toezicht en de handhaving.

Extern toezicht

De IGJ is momenteel belast met het toezicht op de naleving van de Wet toelating zorginstellingen (WTZi) en het Uitvoeringsbesluit WTZi. Onder de Wtza wordt de IGJ verantwoordelijk voor het toezicht op naleving van de meldplicht, de vergunningplicht en de bijbehorende bestuursstructuureisen zoals neergelegd in de Wtza. Het toezicht dat de IGJ momenteel houdt op de naleving van de regels over een transparante financiële bedrijfsvoering, de aanlevering van de jaarverantwoording en het winstoogmerkverbod wordt overgeheveld naar de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) middels de Awtza.

Onder de Wtza worden nieuwe zorgaanbieders gestimuleerd om de randvoorwaarden voor het leveren van goede zorg op orde te hebben voor aanvang van de zorgverlening. Uit de aan de meldplicht gekoppelde vragenlijst komt informatie vanuit de zorgaanbieder. Op basis van die informatie kan de IGJ selecteren welke nieuwe zorgaanbieders zij na aanvang van de zorgverlening gaat inspecteren.

In 2014 heeft een pilot plaatsgevonden waaruit bleek dat de IGJ bij een eerste inspectiebezoek aan een nieuwe zorgaanbieder voornamelijk informerend optreedt. Onder de Wtza is het de bedoeling dat de IGJ niet de informatieverschaffer is, maar ook echt kan optreden als toezichthouder. Bij het inspectiebezoek kan de IGJ dan veel meer een zorginhoudelijke toets doen, in plaats van zich voornamelijk bezig te houden met voorlichting. De zorgaanbieders moeten immers bij het doen van de melding reeds voorgelicht zijn, dan wel zichzelf voorlichten. Dit zou ertoe moeten leiden dat het toezicht op de zorgaanbieders effectiever wordt.

Handhaving

De Wtza breidt het handhavingsinstrumentarium van de IGJ uit. Zo kan de IGJ een bestuurlijke boete opleggen aan een zorgaanbieder die begint met zorgverlening voordat hij heeft voldaan aan de meldplicht of aan een zorgaanbieder die zorg verleent zonder de vereiste toelatingsvergunning tijdig aan te vragen (zie hierover meer uitgebreid ons eerdere blog).

Net als onder de huidige wetgeving kan de IGJ de vergunningplicht handhaven door middel van (i) het opleggen van een last onder dwangsom;  of (ii) door intrekking van de vergunning bij het niet naleven van de vergunningsvoorwaarden. Daar waar het doel van een bestuurlijke boete louter bestraffend van aard is, is de last onder dwangsom bedoeld om ervoor te zorgen dat de instelling alsnog aan de eisen voldoet.

Gerelateerde serie Wtza-artikelen

Aanleiding en doel (1)

Betrokkenen (2)

Meldplicht (3)

Vergunningplicht (4)

Contact

Heeft u vragen over de Wtza? Neemt u dan gerust contact op met Marieke van Dongen, Charlotte Perquin-Deelen of een van onze andere specialisten van de sectie Gezondheidszorg. Wij helpen u graag verder.