Blogreeks: Onafhankelijkheid medisch specialisten en gunstbetoon: (3) Voorschriften voor medisch specialisten (vrijgevestigd en in loondienst)

9 november 2022

Recent zijn Kamervragen gesteld over gelden die door onder meer bedrijven uit de medische industrie (direct of indirect) betaald worden aan medisch specialisten. Betalingen door fabrikanten van medische hulpmiddelen aan medisch specialisten zijn niet ongebruikelijk. In deze blogreeks gaan wij nader in op de voorwaarden die gelden voor dergelijke betalingen binnen de zorg.

In dit artikel

Inleiding

In deze derde blog uit de blogreeks ‘Onafhankelijkheid medisch specialisten en Gunstbetoon’ zal nader worden ingegaan op specifieke voorschriften die gelden voor vrijgevestigde medisch specialisten (verenigd in het MSB) en medisch specialisten in loondienst, werkzaam binnen een ziekenhuisorganisatie. Aangezien gunstbetoon in de praktijk ook plaatsvindt met tussenkomst van een aparte entiteit, waarvoor door de medisch specialist werkzaamheden worden verricht of waarbij anderszins betrokkenheid bij bestaat, wordt tevens stilgestaan bij (het verbod op) nevenwerkzaamheden.

Vrijgevestigde medisch specialisten

MSB en Samenwerkingsovereenkomst(en)

Over het algemeen wordt de verhouding tussen de vrijgevestigd medisch specialist, het MSB en de zorgorganisatie ingevuld door middel van samenwerkingsovereenkomsten tussen MSB’s en de zorgorganisatie. Niet zelden is in de samenwerkingsovereenkomst een artikel opgenomen waarin staat dat de gedragsnormen die gelden voor medisch specialisten, voortvloeiend uit de overeenkomst en uit wet- en regelgeving, óók gelden voor de maatschap/het MSB. Gecontroleerd dient te worden wat in de samenwerkingsovereenkomst(en) is bepaald over o.a. belangenverstrengeling, onafhankelijkheid en gunstbetoon. Is daaromtrent niets opgenomen, dan verdient aanpassing van de samenwerkingsovereenkomst - onder andere op dit vlak - de voorkeur.

Medisch specialisten in loondienst

Voor de medisch specialisten in loondienst gelden onder meer de verplichtingen die voortvloeien uit (i) de individuele arbeidsovereenkomst en (ii) collectieve regelingen (zoals de arbeidsvoorwaardenregeling medisch specialisten).

Collectieve regelingen

Zoals hiervoor in de inleiding is aangegeven, zal in dit blog met name worden stilgestaan bij medisch specialisten werkzaam binnen een ziekenhuisorganisatie. Dit neemt niet weg dat er uiteraard ook medisch specialisten in loondienst werkzaam zijn voor andersoortige zorgorganisaties en er artsen zijn die geen medisch specialist zijn. Afhankelijk van waar de arts/medisch specialist werkzaam is, kan worden gekeken of er een collectieve regeling (veelal cao) van toepassing is waaruit bijzondere verplichtingen voortvloeien ten aanzien van het onderwerp van deze blogreeks ‘gunstbetoon’. Zo volgt bijvoorbeeld uit artikel 14 van de Cao GGZ dat het de werknemer – overigens ongeacht of deze werkzaam is als arts of anderszins – niet is toegestaan (on)betaalde nevenfuncties te vervullen of (on)betaalde nevenwerkzaamheden te verrichten die redelijkerwijs niet verenigd kunnen worden met zijn functie of met de belangen of het aanzien van de organisatie.

Arbeidsovereenkomst en arbeidsvoorwaardenregeling Medisch Specialisten

Naast hetgeen in individuele arbeidsovereenkomsten wordt geregeld wordt de arbeidsrelatie met medisch specialisten beheerst door de Arbeidsvoorwaardenregeling Medisch Specialisten (hierna: “AMS(versie 2021)).
In artikel 1.5 lid 1 van de AMS is bepaald dat het de medisch specialist niet is toegestaan nevenfunctie(s) te aanvaarden en/of nevenwerkzaamheden te verrichten zonder dat het bestuur daarvoor schriftelijk toestemming heeft gegeven. Die toestemming kan slechts in bepaalde gevallen worden onthouden.

Slot

Wij merken op dat de beoordeling van sponsoring, de classificatie van die sponsoring en het uiteindelijke oordeel over of de onafhankelijkheid van medisch specialisten in het geding is en de rol van het bestuur en de raad van toezicht in dezen, sterk afhankelijk is van de precieze feiten. Wilt u weten wat de wet- en regelgeving voor u betekent? Neem gerust vrijblijvend contact op. 

 

Deel 1 Blogreeks Onafhankelijkheid medisch specialisten en gunstbetoon (1): Inleiding en wetgeving
Deel 2 Blogreeks Onafhankelijkheid medisch specialisten en gunstbetoon (2): Gedragscodes
Deel 3 Blogreeks Onafhankelijkheid medisch specialisten en gunstbetoon (3): Voorschriften voor medisch specialisten (vrijgevestigd en loondienst)
Deel 4 Blogreeks Onafhankelijkheid medisch specialisten en gunstbetoon (4): De rol van het bestuur en de raad van toezicht

Gerelateerd

jurisprudentie participatiewet

Jurisprudentie Participatiewet: belangrijkste uitspraken van maart 2026

Bekijk een overzicht van belangrijke juridische uitspraken binnen het sociaal domein die voor de Participatiewet in maart 2026 zijn gepubliceerd. Iedere zaak...
Jeugdwet en Wmo 2015: belangrijke juridische uitspraken

Jeugdwet en Wmo 2015: belangrijkste jurisprudentie van maart 2026

Bekijk een overzicht van belangrijke juridische uitspraken binnen het sociaal domein die voor de Jeugdwet en de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo)...
Publiek-private samenwerking: 4 aandachtspunten voor gemeenten en zorgorganisaties

Publiek-private samenwerking: 4 aandachtspunten voor gemeenten en zorgorganisaties

De zorgvraag in Nederland groeit, terwijl de beschikbare capaciteit onder druk staat. Stijgende kosten, personeelstekorten en toenemende complexiteit van...
Wmo, Jeugdwet en Participatiewet 2025

Jeugdwet, Wmo 2015 en Participatiewet: belangrijkste jurisprudentie van december 2025

Bekijk een overzicht van belangrijke juridische uitspraken binnen het sociaal domein die voor de Jeudgwet, de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo) en...

Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg | Blog 6: Centrale toezichthoudende rol NZa

Naar aanleiding van geconstateerde structurele knelpunten in de jeugdhulp en jeugdzorg is de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg ingediend en 7 oktober...

Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg | Blog 5: Eisen aan bedrijfsvoering en jaarverantwoording jeugdhulpaanbieders

Naar aanleiding van geconstateerde structurele knelpunten in de jeugdzorg - waaronder jeugdhulp, kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering vallen - is...
No posts found
Events

Aankomende online en live events

We delen diepgaande kennis en pragmatische inzichten over actuele onderwerpen in het vakgebied en de maatschappelijke thema's waar we dichtbij staan.

07
mei
2026
Webinar
Zorg & Sociaal domein
Zorginkoop: onderhandelingsruimte zorgaanbieders & kaders NZa (Zorgverzekeringswet)

Hoeveel ruimte heeft een zorgaanbieder binnen het kader van de Zorgverzekeringswet in de onderhandelingen met een zorgverzekeraar als de tarieven structureel onder druk staan? Welke regels stelt de NZa rond zorginkoop en kunnen zorgverzekeraars worden aangesproken voor het niet-naleven van de regels?

Aan de hand van concrete casus en recent gevoerde procedures geven we niet alleen een update van de laatste regelgeving en jurisprudentie, maar tevens een uniek kijkje achter de schermen.

Online
14.00 - 15.30
19
mei
2026
Seminar
Zorg & Sociaal domein
Flexibele personeelsinzet in de zorg: van strategie tot werkbare oplossingen

Hoe organiseert u als zorginstelling flexibele personeelsinzet die juridisch en fiscaal klopt? De druk op capaciteit en continuïteit groeit, terwijl de regels rond collegiale uitleen, het contracteren met uitzendbureaus, toelatingsvergunningen en btw meer aandacht vragen. Steeds meer zorginstellingen zoeken duurzame vormen van flexibiliteit, zoals regionale samenwerking, inzet van (buitenlandse) bemiddelings- en uitzendbureaus, vernieuwd werkgeverschap of het vergroten van interne mobiliteit. Tijdens deze kennissessie krijgt u inzicht in de belangrijkste strategische keuzes voor flexibele personeelsinzet, aangevuld met praktijkervaring uit onze multidisciplinaire begeleiding van samenwerkingen in de zorg. 

Arnhem
10:00 - 13:00
Liever een inhouse training op maat?

Wij organiseren ook events op maat. Van kleine tot grote groepen, we zorgen voor een inspirerende sessie afgestemd op uw wensen. Informeer naar de mogelijkheden.

Contact opnemen