Blogreeks mogelijkheden tegemoetkoming medewerkers voor stijgende prijzen: (4) Gebruik van de vrije ruimte in de werkkostenregeling

18 november 2022

Het leven wordt steeds duurder. Eén van de meest besproken voorbeelden van het moment is de exponentiële stijging van de energierekening. Het is niet geheel toevallig dat wij vaker van werkgevers de vraag krijgen welke fiscaal vriendelijke mogelijkheden er zijn om medewerkers tegemoet te komen. Bent u als werkgever benieuwd naar fiscaal vriendelijke mogelijkheden om uw medewerkers tegemoet te komen? In deze blogreeks lichten we enkele mogelijkheden uit. Vandaag besteden we aandacht aan het gebruik van de vrije ruimte in de werkkostenregeling.

René Sueters
René Sueters
Fiscalist - Associate Partner
In dit artikel

Gebruik van de vrije ruimte in de werkkostenregeling

Via de werkkostenregeling kunt u als werkgever onbelaste vergoedingen aan uw medewerkers geven. U mag ook zaken vergoeden waar een medewerker privé voordeel van kan hebben. Denk aan gereedschap, tablets, sportabonnementen of kerstpakketten. De werkkostenregeling kent gerichte vrijstellingen. Indien aan de gestelde voorwaarden wordt voldaan, mogen gericht vrijgestelde vergoedingen of verstrekkingen belastingvrij worden vergoed. De vergoedingen of verstrekkingen tellen niet mee bij de berekening van het toetsingsinkomen van medewerkers die recht hebben op toeslagen of andere inkomensafhankelijke regelingen.

De vrije ruimte

Naast gerichte vrijstellingen kent de werkkostenregeling ook de zogenaamde ‘vrije ruimte’. De vrije ruimte mag u vullen met vergoedingen en verstrekkingen die niet gericht zijn vrijgesteld, maar die u wel belastingvrij aan medewerkers wenst te vergoeden of verstrekken. Alles wat u in de vrije ruimte stopt mag namelijk belastingvrij worden vergoed, mits de vergoeding of verstrekking gebruikelijk is.

Belangrijk om te onthouden bij het gebruik van de vrije ruimte is:

  • Hoe groot de vrije ruimte is verschilt per werkgever. Dit komt omdat de vrije ruimte wordt berekend op basis van de loonsom van de werkgever. Voor 2022 geldt dat de vrije ruimte even groot is als 1,7% van de eerste € 400.000 loonsom plus 1,18% over het meerdere. Voor 2023 geldt dat de vrije ruimte even groot is als 3% van de eerste € 400.000 en 1,18% over het meerdere.
  • Gebruik maken van de vrije ruimte is alleen mogelijk als de vergoeding of verstrekking i) door de werkgever is aangewezen als eindheffingsbestanddeel en ii) als de vergoeding of verstrekking gebruikelijk is. Volgens beleid van de Belastingdienst wordt een bedrag van € 2.400 (per persoon per jaar) in ieder geval geacht gebruikelijk te zijn.
  • Wanneer de vrije ruimte volledig gevuld is, is het nog steeds mogelijk om vergoedingen of verstrekkingen in de werkkostenregeling onder te brengen. Echter, dan dient over de vergoeding of verstrekking door de werkgever eindheffing te worden betaald. Het vaste eindheffingstarief binnen de werkkostenregeling is gesteld op 80%.
  • Voordelen van gebruik van de werkkostenregeling zijn dat de werkgever geen premies werknemersverzekeringen over de inhoud van de werkkostenregeling verschuldigd is, aangewezen vergoedingen of verstrekkingen altijd netto blijven voor de medewerker (en daardoor in principe niet op diens loonstrook zichtbaar zijn) en dat de werkkostenregeling geen invloed heeft op het toetsingsinkomen voor toeslagen of andere inkomensafhankelijke regelingen.

Extra’s via de vrije ruimte

We zien steeds vaker berichten langskomen waarbij bijzondere loonelementen worden voorgesteld als hét extraatje om onbelast aan de medewerkers te geven. Voor de loonheffingen geldt echter een limitatief rijtje van gerichte vrijstellingen.

Overige vergoedingen of verstrekkingen (waarbij korting ook als vergoeding wordt gezien) kunnen voor de medewerker alleen onbelast blijven als zij door de werkgever ten laste van de vrije ruimte in de werkkostenregeling worden gebracht. Tot een bedrag van € 2.400 per persoon per jaar wordt door de Belastingdienst aangenomen dat het onderbrengen van de vergoeding of verstrekking in de werkkostenregeling gebruikelijk is. Uiteraard geldt bij overschrijding van de vrije ruimte de verplichting om 80% eindheffing te betalen. Dit klinkt als een aanzienlijke eindheffing, maar deze eindheffing kan, vooral voor medewerkers met een gemiddeld of hoog salaris, voordeliger zijn dan individueel bruteren.

Verder heeft het gebruik van de vrije ruimte als voordeel dat er geen invloed is op de hoogte van toeslagen en andere inkomensafhankelijke regelingen.

Conclusie

In deze blogreeks hebben wij enkele mogelijkheden gegeven voor werkgevers om medewerkers op een fiscaal voordelige manier tegemoet te komen. Kunnen wij met u meedenken over de vormgeving van één van de genoemde opties? Neem dan gerust contact met ons op. Onze contactgegevens zijn weergegeven in de rechterkolom.

De andere delen van de blogreeks vindt u hier:

Deel 1: Optimaal gebruik van de gerichte vrijstellingen in de werkkostenregeling

Deel 2: Gebruik maken van de fondsenvrijstelling

Deel 3: Personeelsleningen

Gerelateerd

Btw-koepelvrijstelling: kansen voor samenwerkingsverbanden

Btw-koepelvrijstelling: kansen voor samenwerkingsverbanden

Samenwerking tussen (semi)publieke organisaties, zoals zorg- en onderwijsinstellingen, neemt toe. Binnen de zorgsector zien we meer en meer regionale...
Hoge Raad schrapt automatisch bewijsvermoeden bij toepassing splitsfaciliteit in de Vpb

Hoge Raad schrapt automatisch bewijsvermoeden bij toepassing splitsingsfaciliteit in de Vpb

Op 27 februari 2026 heeft de Hoge Raad een belangrijk arrest gewezen over de splitsingsfaciliteit in de vennootschapsbelasting (HR 27 februari 2026,...

Massaal bezwaar belastingrente vennootschapsbelasting: wat gebeurt er nu en wanneer?

In ons eerdere blog schreven wij over het arrest van de Hoge Raad waarin is geoordeeld dat het verhoogde belastingrentepercentage voor de...
Coalitieakkoord 2026: fiscale koers en aandachtspunten

Coalitieakkoord 2026: fiscale koers en aandachtspunten

Op 30 januari 2026 presenteerden D66, VVD en CDA het coalitieakkoord Aan de slag – Bouwen aan een beter Nederland. Het akkoord bevat diverse fiscale afspraken...

Modernisering forfaits schenk- en erfbelasting: wat betekent dit voor u?

De Staatssecretaris van Financiën heeft op 12 januari 2026 een brief aan de Tweede Kamer gestuurd met een uitgewerkt voorstel om de forfaits in de schenk- en...

Kennisgroepstandpunten Belastingdienst - Onderwijs 

Deze bijdrage biedt een actueel overzicht van de kennisgroepstandpunten van de Belastingdienst voor de belastingmiddelen vennootschapsbelasting, loonheffingen...
No posts found
Events

Aankomende online en live events

We delen diepgaande kennis en pragmatische inzichten over actuele onderwerpen in het vakgebied en de maatschappelijke thema's waar we dichtbij staan.

19
mei
2026
Seminar
Zorg & Sociaal domein
Flexibele personeelsinzet in de zorg: van strategie tot werkbare oplossingen

Hoe organiseert u als zorginstelling flexibele personeelsinzet die juridisch en fiscaal klopt? De druk op capaciteit en continuïteit groeit, terwijl de regels rond collegiale uitleen, het contracteren met uitzendbureaus, toelatingsvergunningen en btw meer aandacht vragen. Steeds meer zorginstellingen zoeken duurzame vormen van flexibiliteit, zoals regionale samenwerking, inzet van (buitenlandse) bemiddelings- en uitzendbureaus, vernieuwd werkgeverschap of het vergroten van interne mobiliteit. Tijdens deze kennissessie krijgt u inzicht in de belangrijkste strategische keuzes voor flexibele personeelsinzet, aangevuld met praktijkervaring uit onze multidisciplinaire begeleiding van samenwerkingen in de zorg. 

Arnhem
10:00 - 13:00
21
mei
2026
Seminar
Arbeid & Pensioen
Gelijke beloning onder de loep: bent u er klaar voor?

Nieuwe Europese wetgeving over loontransparantie verplicht werkgevers om beloningsverschillen tussen mannen en vrouwen inzichtelijk te maken, te verklaren én waar nodig aan te pakken. Richtlijn (EU) 2023/970 stelt minimumvereisten ter versterking van de toepassing van het beginsel van gelijke beloning. Lidstaten moeten uiterlijk 7 juni 2026 aan de richtlijn voldoen; Nederland heeft te kennen gegeven te streven naar implementatie per 1 januari 2027. Middels dit seminar delen wij de kennis en handvatten die voor u van belang zijn.

Arnhem
14:00 - 17:00
Liever een inhouse training op maat?

Wij organiseren ook events op maat. Van kleine tot grote groepen, we zorgen voor een inspirerende sessie afgestemd op uw wensen. Informeer naar de mogelijkheden.

Contact opnemen