Koopovereenkomst: zijn non-concurrentiebedingen voor koper en verkoper houdbaar?

25 maart 2019

Tijdens overnames is het gebruikelijk om een non-concurrentiebeding overeen te komen ten gunste van de kopende partij. Hoe zit dit eigenlijk andersom? Kan de verkoper zijn overgebleven business ook beschermen? En hoe zit het bij joint-ventures?

Sjaak van der Heul
Sjaak van der Heul
Advocaat - Senior
Claudia van der Most
Claudia van der Most
Advocaat - Partner
In dit artikel

Stel, een verkoper is actief op de Nederlandse markt en heeft een geschikte koper gevonden om de vleeswarentak te kopen. De verkoper blijft daarna nog wel niet-concurrerende non-foodproducten verkopen.

Tegenwoordig wordt in zulke gevallen vrij standaard een (al dan niet wederzijds) non-concurrentiebeding in de koopovereenkomst opgenomen, waarin wordt geregeld dat de verkoper gedurende een periode van een aantal jaren niet mag concurreren met de activiteiten van de te overdragen business, dan wel partijen geen van beide mogen concurreren met elkaars business.

Non-concurrentiebeding ten gunste van koper

De ratio voor de koper is simpel. Bij de verkoper zal immers veel knowhow en goodwill over de vleeswarenmarkt achterblijven. Zonder non-concurrentiebeding zou hij die kunnen aanwenden om de koper – met kennisvoorsprong - onmiddellijk weer te gaan beconcurreren waardoor de waarde van zijn acquisitie kan worden geruïneerd.

Een non-concurrentiebeding voor twee jaar – en bij uitzondering drie – is toegestaan mits de geografische reikwijdte en de productdekking niet verder gaan dan strikt noodzakelijk. Als je een ruimere periode of reikwijdte wenst af te spreken, is dit al snel in strijd met het mededingingsrecht zoals de Europese rechter in 2016 heeft bevestigd. Het doel van het mededingingsrecht is immers: het beperken van concurrentie voorkomen. Meer over dit onderwerp is onder andere te lezen in dit artikel.

Non-concurrentiebeding ten gunste van verkoper

Kan de verkoper in dit geval ook overeenkomen dat de koper niet mag concurreren met de niet-concurrerende non-foodbusiness die bij verkoper achterblijft? Daarvoor bestaat geen kort antwoord. Omdat in de regel de koper en niet de verkoper bescherming nodig heeft geldt als algemene regel dat een dergelijk beding ofwel niet rechtstreeks verband houdt met en niet noodzakelijk is voor de transactie ofwel de reikwijdte en duur beperkter dient te zijn dan het non-concurrentiebeding ten behoeve van de verkoper.

Non-concurrentiebeding met een joint-venture

Hoewel deze blog met name overnames betreft, gelden vergelijkbare mogelijkheden en beperkingen bij het overeenkomen van non-concurrentiebedingen tussen de moedermaatschappijen en een volwaardige joint venture. Zo is het uitsluitend toegestaan om een non-concurrentiebeding met de joint-venture overeen te komen als de moedermaatschappijen beide dusdanige invloed hebben dat zij ten aanzien van het strategisch beleid van de joint-venture beide over vetorechten beschikken. De moedermaatschappijen moeten aldus het strategisch beleid in consensus bepalen.

Assistentie nodig?

Als er afspraken worden gemaakt die in strijd zijn met het mededingingsrecht, is het non-concurrentiebeding nietig en heeft het daarmee nooit heeft bestaan. Dit betekent dat het non-concurrentiebeding niet afgedwongen kan worden.

Dirkzwager heeft de expertise op het gebied van zowel mededingingsrecht als het de M&A praktijk om voor verkopers en kopers de houdbaarheid van non-concurrentiebeding zoveel mogelijk te waarborgen. Iedere begunstigde van een non-concurrentiebeding wil voorkomen dat de zwaarbevochten bescherming ervan non-existent blijkt door nietigheid. Neem gerust contact met ons op via 026 353 83 14 (Sjaak van der Heul, mededingingsrecht) of 026 353 83 64 (Valerie Sijberden, ondernemingsrecht) om van gedachten te wisselen.

Gerelateerd

Aanbestedingsprocedures

Het formuleren van (gunnings)criteria is een kunst

In de regel zijn kort gedingen tegen de motivering van de gunningsbeslissing en de beoordeling niet kansrijk te noemen. Toch oordeelde de Haarlemse...

Hoe een aanbestede overeenkomst al kan eindigen voordat de uitvoering begint

Het Bonnefanten Museum in Maastricht schrijft een Europese niet-openbare aanbesteding uit voor beveiligingsdiensten. Eye Watch Security Group (“Eye Watch”)...
Wanneer telt concernomzet mee bij quasi-inbesteden? Het HvJ EU verduidelijkt de 80%-toets en de rol van omzet van derden.

Quasi-inbesteden: concernomzet en derdenomzet tellen mee

Uit het arrest van 15 januari 2026 (C-692/23) van het Hof van Justitie volgt dat voor een succesvol beroep op de aanbestedingsuitzondering ‘quasi-inbesteden’...
Wanneer geldt de Aanbestedingswet defensie en veiligheid voor netbeheerders?

De Aanbestedingswet op defensie- en veiligheidsgebied bij aanbestedingen door netbeheerders

Op 1 januari 2026 treedt de Energiewet in werking. Deze wet brengt mee dat netbeheerders bepaalde opdrachten op grond van de Aanbestedingswet op defensie- en...

Staatssteun bij publieke financiering van warmtenetten

De Wet collectieve warmte (Wcw) vergroot de publieke sturing op warmtenetten: warmtebedrijven moeten voortaan een publiek meerderheidsbelang hebben. Dit...

Raad van State: Didam-criteria van toepassing op begrotingssubsidies

In zijn uitspraak van 23 juli 2025 heeft de Afdeling geoordeeld dat ook begrotingssubsidies schaarse rechten kunnen zijn, aangezien ook bij begrotingssubsidies...
No posts found
Events

Aankomende online en live events

We delen diepgaande kennis en pragmatische inzichten over actuele onderwerpen in het vakgebied en de maatschappelijke thema's waar we dichtbij staan.

07
mei
2026
Webinar
Zorg & Sociaal domein
Zorginkoop: onderhandelingsruimte zorgaanbieders & kaders NZa (Zorgverzekeringswet)

Hoeveel ruimte heeft een zorgaanbieder binnen het kader van de Zorgverzekeringswet in de onderhandelingen met een zorgverzekeraar als de tarieven structureel onder druk staan? Welke regels stelt de NZa rond zorginkoop en kunnen zorgverzekeraars worden aangesproken voor het niet-naleven van de regels?

Aan de hand van concrete casus en recent gevoerde procedures geven we niet alleen een update van de laatste regelgeving en jurisprudentie, maar tevens een uniek kijkje achter de schermen.

Online
14.00 - 15.30
19
mei
2026
Seminar
Zorg & Sociaal domein
Flexibele personeelsinzet in de zorg: van strategie tot werkbare oplossingen

Hoe organiseert u als zorginstelling flexibele personeelsinzet die juridisch en fiscaal klopt? De druk op capaciteit en continuïteit groeit, terwijl de regels rond collegiale uitleen, het contracteren met uitzendbureaus, toelatingsvergunningen en btw meer aandacht vragen. Steeds meer zorginstellingen zoeken duurzame vormen van flexibiliteit, zoals regionale samenwerking, inzet van (buitenlandse) bemiddelings- en uitzendbureaus, vernieuwd werkgeverschap of het vergroten van interne mobiliteit. Tijdens deze kennissessie krijgt u inzicht in de belangrijkste strategische keuzes voor flexibele personeelsinzet, aangevuld met praktijkervaring uit onze multidisciplinaire begeleiding van samenwerkingen in de zorg. 

Arnhem
10:00 - 13:00
Liever een inhouse training op maat?

Wij organiseren ook events op maat. Van kleine tot grote groepen, we zorgen voor een inspirerende sessie afgestemd op uw wensen. Informeer naar de mogelijkheden.

Contact opnemen